Er is deze zondag een mogelijkheid dat premier Rob Jetten (D66) excuses gaat aanbieden voor het leed dat de Molukse gemeenschap in de jaren na de Tweede Wereldoorlog is aangedaan door de Nederlandse politionele acties.
De politionele acties waren twee grootschalige militaire operaties in 1947 en 1948–1949 die Nederland uitvoerde tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog om het Nederlandse koloniale gezag in Indonesië te herstellen. Deze acties hebben tot op de dag van vandaag grote invloed op de Molukse gemeenschap, ook in onze gemeente. Zo ook op Jeffrey Pattiwael uit Hoogkerk.
Tekst gaat verder onder de foto’s:
Westerbork
Jeffrey Pattiwael: “Mijn grootouders zijn samen met mijn vader in 1951 naar Nederland gehaald, zeg maar gedeporteerd op dienstbevel door de Nederlandse overheid. Via Friesland zijn we in Westerbork, het voormalige concentratiekamp, terechtgekomen. Wij noemen dat nog steeds Kamp Schattenberg.”
De Molukse mensen vochten als KNIL-militairen voor het Nederlandse leger en werden met hun familie naar Nederland gebracht, terwijl ze zelf deze reis liever niet wilden maken. Via veel omzwervingen door heel Nederland kwam de familie Pattiwael in het Noorden van Nederland terecht.
“Ik ben actief voor een volksbeweging in Groningen “Untuk Maluku-G”. Wij zetten ons in voor ons eigen land, de Republiek der Zuid-Molukken”, zegt Jeffrey Pattiwael.
“Ik hoop op erkenning van ons land”
“Ik hoop dat het vandaag niet bij een excuus blijft, want een excuus is leuk, maar dat zegt natuurlijk niks als je daar niks aan koppelt. Wat ik vreemd vind, is dat er wordt gesproken over mogelijke excuses en daarna volgt een onderzoek naar waarom er excuses worden gedaan. Dat vind ik een vreemde volgorde”, vertelt Jeffrey Pattiwael.
Pattiwael sluit af met de opmerking dat hij en zijn gemeenschap naast de mogelijke excuses van premier Jetten ook graag oprechte excuses wil van koning Willem-Alexander. Deze zondag wordt waarschijnlijk duidelijk of en hoe premier Jetten de spijtbetuiging gaat formuleren.
In Rotterdam wordt namelijk zondag het Nationaal Moluks Monument ingehuldigd. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Molukkers in Nederland arriveerden.
Geschiedenis
Nederlands-Indië was eeuwenlang een kolonie van Nederland, maar de Tweede Wereldoorlog veranderde dit. In het voorjaar van 1942 bezette Japan de eilandengroep en nam het bewind over. Toen Japan in augustus 1945 capituleerde en de Tweede Wereldoorlog ten einde liep, ontstond er een machtsvacuüm. De Indonesische nationalisten grepen direct hun kans: onder leiding van Soekarno werd de onafhankelijke Republiek Indonesië uitgeroepen.
Nederland weigerde de onafhankelijkheid te accepteren en stuurde tienduizenden militairen naar de kolonie om het gezag met geweld te herstellen. In dit koloniale leger vocht een grote groep Molukse soldaten mee als onderdeel van het KNIL (Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger). Zij waren loyaal aan de Nederlandse vlag, mede omdat Nederland hun een eigen, onafhankelijke Molukse staat had beloofd.
Toen Nederland de strijd verloor en Indonesië in 1949 officieel onafhankelijk werd, kwamen de Molukse militairen in een spagaat terecht. De nieuwe Indonesische overheid zag hen als verraders. Omdat de situatie onhoudbaar werd, besloot de Nederlandse overheid in 1951 om ongeveer 12.500 Molukse militairen en hun gezinnen op dienstbevel per schip naar Nederland te halen.
De reis werd verkocht als een tijdelijke maatregel van een paar maanden, maar de realiteit was anders. Nog op de boot kregen de militairen te horen dat ze officieel waren ontslagen uit het leger. Vervolgens werden de gezinnen weggestopt in sobere opvangkampen die ver buiten de samenleving lagen. De ontevredenheid was uiteindelijk aanleiding voor de treinkapingen bij Wijster en De Punt.
