In Wenen vindt zaterdagavond de finale plaats van het Eurovisie Songfestival. Het evenement, dat van oudsher bedoeld is om verbinding te zoeken, is tegenwoordig aan sterke polarisatie onderhevig. Liefhebber John Philipse uit de stad noemt het jammer, omdat muziek volgens hem boven de wereldproblemen zou moeten staan.
John, vanavond de finale. Kijk je ernaar uit?
“Normaal kijken we met een hele grote groep vrienden. Maar je raadt het al: vanavond gaat dat niet gebeuren. Vanavond kijken we de finale met zijn tweeën. Er is weinig aandacht voor het festival, het interesseert mensen niet, en daardoor leeft het helemaal niet. Persoonlijk vind ik dat jammer. Ik houd van het festival en ik geloof ook in de boodschap die het festival uit wil dragen: dat we de wereld verbinden door middel van muziek. Maar klaarblijkelijk kan dat niet meer.”
Nu is er natuurlijk veel te doen om de deelname van Israël. Daarbij kun je wijzen naar de oorlog, maar ook naar de mogelijke invloed op de uitslag van vorig jaar…
“Eens. Ik heb er ook over na zitten denken wat nu de beste oplossing is. En volgens mij is die oplossing uiteindelijk heel simpel. Stel dat vanavond Israël wint. Dan betekent dit dat het festival volgend jaar in dat land gehouden wordt. Althans, zo hoort het te gaan. Als organisatie heb je dan een groot probleem, omdat nog meer landen dan zullen zeggen dat ze niet meedoen omwille van de veiligheid. Ik ga er namelijk niet vanuit dat er volgend jaar vrede zal zijn. Dus landen die zich in zo’n situatie van oorlog bevinden, en dan trek ik het dus heel breed, die zouden niet mee mogen doen. Juist ook vanwege deze reden omdat zij niet in staat zijn om zo’n evenement te organiseren.”
Nederland heeft net als vier andere landen van tevoren besloten niet mee te doen. Is dat terecht?
“Ik denk dat je wel mee had moeten doen. Ik begrijp de overwegingen. Maar had dan als statement een song ingestuurd dat recht doet aan de situatie. We hadden bijvoorbeeld Ruth Jacott opnieuw kunnen sturen. In 1993 bracht zij op het festival ‘Vrede’ ten gehore. Zo’n boodschap, zo’n statement, zou heel sterk zijn. Want ook bij deze beslissing kun je vooruitkijken naar de toekomst. Wat betekent het afhaken van Nederland voor de komende edities? We zien de kijkcijfers imploderen. Dat kan een reden zijn om volgend jaar te zeggen: we blijven opnieuw thuis. Terwijl dat jammer is. Aan de andere kant vind ik wel dat het festival een andere opzet moet krijgen. Want het is nu wel heel veel geschreeuw, vuurwerk en andere gekkigheden.”
Laten we naar de muziek gaan. Afgelopen week vonden al twee halve finales plaats. Wat vond je van de kwaliteit?
“Ik heb een aantal hele sterke optredens gezien. De eerste avond was een mix van techno en house. En de tweede avond werd gedomineerd door ballad-achtige liedjes waarbij de Balkan een grote vinger in de pap had. Bij heel veel optredens gebeurt er ontzettend veel op het podium. Neem Australië. Een prachtig liedje, een hele goede zangeres. Maar waarom moet die vrouw op een piano staan rammen om vervolgens via een lift, die ze geleend heeft van zangeres Beyoncé, richting de hemel getild te worden? Deze wereldartiest, want dat is ze, heeft zoiets helemaal niet nodig. En dat geldt voor meer acts: geschreeuw, gegil, vuurwerk en jurkjes en shirts die uitgaan.”
Tijdens één van de avonden werd er ook teruggeblikt op eerdere edities. Daarbij was bijvoorbeeld Udo Jürgens te horen en te zien met ‘Merci, Chérie’ uit 1966, waarmee hij het festival toen won. Bedoel je dat je dat graag zou willen zien?
“Eigenlijk wel. Een artiest op het podium die een liedje brengt, waarbij het orkest live speelt. Dat is wel de basis waar ik naar terug zou willen. En dat zou kunnen hè? Kijk in ons eigen land naar bijvoorbeeld een artiest als Douwe Bob. Hij zou dit kunnen. Maar toen hij in 2016 namens Nederland meedeed, zag je toch dat zulke artiesten ondersneeuwen in alle prikkels die de show op het podium brengt. Daarom zou mijn advies zijn: ga terug naar de basis, naar de muziek. Eigenlijk heeft dit jaar alleen Italië een vrij normale en rustige act. Jammer is dan weer dat die meneer afgelopen dinsdag erg vals zong. Tja.”
Als we het hebben over kanshebbers: waar moeten we vanavond op letten?
“Finland gaat hoge ogen gooien. Maar ook Australië, Griekenland en Israël. Ik vermoed dat het tussen die landen zal gaan. En er zijn meer mooie liedjes: België vond ik echt klinken als zangeres Björk, wat een compliment is. Bulgarije heeft een echte oorwurm, Armenië heeft een heel bijzonder statement. Er is genoeg te zien.”
Tot slot. Hoe ga je de avond nu beleven?
“Anders dan anders. We maken het thuis hier gezellig met hapjes en drankjes. Maar normaal ben ik ook heel erg actief op sociale media, door commentaren te delen. Dat sla ik dit jaar maar even over. Hopelijk komt het volgend jaar weer goed. Muziek zou juist verbindend moeten werken. Er staan vanavond artiesten op het podium die iets willen bereiken in hun carrière, niet de regeringsleiders staan er. En ja, het festival zelf moet ook in de spiegel kijken. Het moet en het kan beter. En als je dat durft en doet, dan kan het Songfestival weer echt bijdragen om Europa één te laten worden. Maar dan moet het wel gebeuren, anders zie ik het qua toekomst van het evenement somber in.”
OOG heeft op meerdere plekken gepolst waarvan bekend is dat er de afgelopen jaren gezamenlijk naar het evenement werd gekeken, maar de mensen die de redactie gesproken heeft laten weten deze editie over te slaan.
