Leerlingen van hoog- en laagopgeleide ouders zitten in Groningen steeds vaker op verschillende scholen. Dat blijkt uit onderzoeks van OIS Groningen. De segregatie naar opleidingsniveau neemt toe, terwijl de verschillen naar migratieachtergrond juist afnemen.
De segregatie naar het opleidingsniveau van ouders neemt toe in zowel het basis- als voortgezet onderwijs. Vooral in het basisonderwijs is de toename duidelijk zichtbaar. Daar is de stijging het sterkst bij bijzondere basisscholen. Leerlingen van hoog- en laagopgeleide ouders komen daardoor minder vaak bij elkaar in de klas. Volgens het onderzoek speelt de keuze van ouders een steeds grotere rol bij de verdeling van leerlingen over scholen, vooral onder hoger opgeleide ouders. Leerlingen van hoger opgeleide ouders reizen gemiddeld verder naar de basisschool dan leerlingen van lager opgeleide ouders.
Ook in wijken met meer keuze tussen scholen reizen leerlingen gemiddeld verder. Bijna de helft van de leerlingen in het bijzonder basisonderwijs gaat niet naar een van de drie basisscholen die hemelsbreed het dichtst bij hun woning liggen. Het aandeel van deze ‘voorbijlopers’ verschilt per wijk. Het is het hoogst in wijken met meer aanbod en meer keuze tussen scholen. ‘Hoger opgeleid’ is in het onderzoek niet hetzelfde als ‘vermogend’, benadrukt OIS. Dat is ook uitgezocht en de ‘segregatie’ naar huishoudinkomen bleef de afgelopen jaren ongeveer stabiel.
Autochtone en migrantenkinderen vaker bij elkaar in de klas
Daar komt bij dat de leerlingenpopulatie in Groningen verandert. Het totale aantal leerlingen neemt af, terwijl het aandeel leerlingen met hoogopgeleide ouders en het aandeel leerlingen met een migratieachtergrond toenemen. Opvallend is dat de verschillen naar migratieachtergrond zich juist de andere kant op ontwikkelen. Vooral basisscholen worden gemengder. Leerlingen met verschillende achtergronden ontmoeten elkaar daardoor vaker.
Openbare basisscholen zijn gemiddeld minder gesegregeerd dan bijzondere basisscholen (religieuze scholen of scholen met een speciale onderwijsmethode). Dat geldt in dit geval zowel voor het opleidingsniveau van ouders, het inkomen en de migratieachtergrond.
‘Segregatie versterkt kansenongelijkheid’
Het gemeentebestuur laat, in een reactie op de resultaten, al een paar jaar bezig te zijn om ‘segregatie’ in het onderwijs tegen te gaan. De gemeente praat met schoolbesturen over de verbetering van ‘brede’ brugklassen en werkt (voor de lange termijn) aan plannen over hoe de school van de toekomst eruit moet zien en de spreiding van schoollocaties en onderwijsaanbod.
De gemeente waarschuwt dat onderwijssegregatie de kansenongelijkheid kan versterken. Kinderen komen bij meer gescheiden groepen minder vaak met verschillen in aanraking. Op scholen met veel leerlingen uit minder draagkrachtige gezinnen kunnen daarnaast problemen rond leren, armoede, gezondheid en sociale ontwikkeling samenkomen.
