Met versierde wagens, tractoren, een schip op wielen en flink wat muziek en dans trok De Groningse Onderstroom zaterdagmiddag door de binnenstad. Met de bonte demonstratie vraagt het netwerk van krakers, kunstenaars en activisten aandacht voor het behoud van betaalbare, vrije, non-commerciële plekken en broedplaatsen in de gemeente.
Het programma begon zaterdagmiddag om 14.00 uur met een informatiemarkt op de Ossenmarkt, waar zeventien deelnemende collectieven, waaronder broedplaatsen Trav12, het Oude RKZ en De Biotoop, zich verzamelden. Rond 16.45 uur vertrok de kleurrijke stoet voor de optocht door de binnenstad, waarbij de Vismarkt de eindbestemming was.
Tekst gaat verder onder de foto’s:
“Alles wordt duurder”
“Met de demonstratie vragen we aandacht voor het behoud van vrije, collectieve en non-commerciële plekken voor wonen, cultuur, activisme en ontmoeting”, vertelt medeorganisator Jelte Fossen. “Terwijl alles duurder wordt en steeds meer ruimte wordt opgeëist door commerciële belangen, verdwijnen plekken waar mensen elkaar op een laagdrempelige manier ontmoeten en waar er gemaakt en ontmoet wordt. Vrije ruimtes zijn onmisbaar. Juist in een wereld vol crises zijn collectieven die niet draaien om geld en winst essentieel. Het zijn plekken waar mensen elkaar vinden en samen iets opbouwen.”
Volgens De Groningse Onderstroom staan betaalbare ateliers, oefenruimtes en broedplaatsen in de gemeente steeds zwaarder onder druk. Als concrete voorbeelden van het verdwijnen van deze ruimtes wijst het netwerk op de recente ontruiming van de Jeugdsynagoge, het dreigende verlies van broedplaats Trav12 aan de Travertijnstraat en de locatie aan de Regattaweg en de plannen rondom de verdere herontwikkeling van De Biotoop in Haren.
“Niet iedereen kan zich een commerciële atelierruimte veroorloven”
Daarnaast zorgt het duurder worden van evenementen en de reguliere horeca ervoor dat cultuur voor een steeds grotere groep onbetaalbaar dreigt te worden. Vrije plekken bieden volgens de organisatie een alternatief dat hard nodig is. Ook voor makers zelf zijn deze plekken van levensbelang. Dankzij initiatieven als Moshpit of Creation kunnen kunstenaars een betaalbare werkruimte huren en tegelijkertijd voldoende geld overhouden om van te leven. Fossen: “Niet iedereen kan zich een commerciële atelierruimte veroorloven. Als alle ruimte in een stad wordt bepaald door marktprijzen, blijft er voor veel makers simpelweg geen plek meer over. Dan verliezen we niet alleen gebouwen, maar ook de creativiteit, het experiment en de initiatieven die daar ontstaan.”
Met muziek, theater en een opvallende stoet liet de Onderstroom zien dat het ook anders kan. Een van de organisatoren kijkt tevreden terug op de actie: “Het was een flinke stoet door de stad met heel veel bekijks en veel mensen die meelopen. Onze inschatting qua bezoekersaantallen is dat we minstens duizend mensen bereikt hebben. Vergunningstechnisch liep het ook op rolletjes; we hebben goed contact met de gemeente, dus dat verliep heel soepel.”
“Collectieven brengen leven in de brouwerij”
“Het idee achter deze optocht is dat we opkomen voor ruimtes die niet draaien op een winstoogmerk. Laagdrempelige cultuur voor iedereen, en niet alleen voor mensen met een dikke portemonnee”, besluit de organisatie. “Denk aan het Oude RKZ. Daar gebeurt ontzettend veel: van evenementen en een eethuisje tot concerten en een eigen bioscoop. Je betaalt er over het algemeen veel minder voor dan bij een reguliere instelling zoals de Stadsschouwburg. Een stad met alleen maar huizen biedt niks. Onze collectieven brengen leven in de brouwerij: een stad zonder cultuur is een stad zonder hart.”
