Het luchtalarm mag absoluut niet verdwijnen. Dat vindt de fractie van Stadspartij 100% voor Groningen. De partij is zich momenteel aan het oriënteren welke stappen gezet kunnen worden om invloed uit te oefenen op het besluit. “Het is niet zo dat we als lokale partij niets kunnen doen.“
“Als je kijkt naar alle ontwikkelingen in de wereld, dan is het wenselijk dat deze signalerende functie absoluut blijft”, reageert fractievoorzitter Yaneth Menger van de partij strijdbaar. “Ik snap ook werkelijk niet waarom het systeem zou moeten verdwijnen. Ik heb de berichtgeving de afgelopen dagen meegekregen en mijn eerste reactie is dat ik het totale lariekoek vind. Waar zijn we in hemelsnaam mee bezig? Er woedt momenteel een oorlog op het Europese continent en er zijn daarnaast verschillende andere situaties te bedenken waarbij het cruciaal en wenselijk is dat inwoners op tijd gewaarschuwd kunnen worden. Waarom zou je zo’n systeem dan moeten afschaffen?”
Miljoenenbezuiniging
Afgelopen week maakte minister David van Weel (VVD) van Justitie en Veiligheid bekend dat het luchtalarm vanaf 2028 definitief gaat verdwijnen. Volgens het ministerie is er onvoldoende geld beschikbaar om het verouderde systeem te vervangen. Twee jaar geleden dreigde exact hetzelfde scenario. Destijds nam een ruime meerderheid van de Tweede Kamer echter juist een motie aan om het luchtalarm voor de verre toekomst veilig te stellen.
Naar aanleiding van die motie werden eind vorig jaar de contracten met de leveranciers van de sirenes nog verlengd tot eind 2027. Maar als die termijn eenmaal afloopt, dan zullen de contracten niet opnieuw verlengd worden, zo is nu de harde lijn van het kabinet.
Erfenis uit de Koude Oorlog
Het luchtalarm is ooit ingevoerd om bewoners te waarschuwen voor een acute luchtaanval, zoals dat in de Tweede Wereldoorlog gebeurde. Het huidige, fijnmazige netwerk van sirenes is echter opgezet ten tijde van de Koude Oorlog in het kader van de civiele verdediging. In 1993 werd besloten om het destijds verouderde netwerk volledig te vervangen door een veel moderner systeem.
Tegenwoordig staan er ruim 4.200 sirenes verspreid over ons land, die volledig draadloos en onafhankelijk van elkaar ingeschakeld kunnen worden door de meldkamers van de hulpdiensten. Het systeem wordt maandelijks op de eerste maandag van de maand getest en kan daarnaast direct geactiveerd worden bij grote, ernstige calamiteiten waarbij het wenselijk is dat inwoners direct naar binnen gaan en ramen en deuren sluiten.
Belgische model
Minister Van Weel wil nog wel gaan bekijken of er eventueel maatwerk mogelijk is bij specifieke locaties in Nederland met een aantoonbaar hoger risiconiveau. Daarmee lijkt de minister de lijn van buurland België te volgen. Daar werden de reguliere sirenes in 2018 officieel het zwijgen opgelegd. Alleen rondom nucleaire installaties en grote chemische complexen zijn in België tegenwoordig nog actieve sirenes te vinden.
De minister denkt dat NL-Alert in Nederland prima gebruikt kan worden als het ‘primair alertingsmiddel’. Op dit moment bereiken de digitale noodwaarschuwingen via de mobiele telefoon ongeveer 92 procent van alle inwoners.
Risico’s
Menger zet daar grote vraagtekens bij: “Volledig inzetten op NL-Alert lijkt mij simpelweg niet wenselijk. Niet iedereen is digitaal vaardig of heeft een telefoon of systeem waar deze specifieke berichten zomaar op binnenkomen. Terwijl je dat in een crisis wel heel graag wilt: je wilt alle mensen direct en gelijktijdig kunnen bereiken als het noodzakelijk is. Daar mag simpelweg geen vertraging op zitten.”
De fractievoorzitter wijst daarbij ook expliciet naar de technische kwetsbaarheid van het mobiele netwerk. Menger waarschuwt voor de risico’s bij hacks, grootschalige stroomuitval, telefoons in de grensregio die per ongeluk aangestraald worden via buitenlandse masten in de grensstreek, of telefoons die vanwege uiteenlopende redenen gewoon uitgeschakeld staan.
Vuist maken
Het raadslid benadrukt dat de lokale politiek niet met de handen op de rug gebonden hoeft toe te kijken: “We kunnen vanuit de gemeente Groningen zelf een actieve lobby-actie opzetten, zodat we een krachtig statement maken. Dat hebben we in het verleden bij andere belangrijke, landelijke onderwerpen ook wel vaker gedaan. Maar we kunnen via een motie ook het college van B&W oproepen dat zij samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk in actie komen. Dus het is absoluut niet zo dat we niks kunnen doen. Er zijn echt wel verschillende politieke mogelijkheden.”
Dat juist de Stadspartij strijdt voor het behoud van de fysieke sirenes is niet vreemd; twee jaar geleden brak de partij in de Groningse raad ook al een lans voor het behoud van het alarmsysteem.
Gerelateerd
