Paarden zullen in de toekomst waarschijnlijk geen onderdeel meer uitmaken van Groningens Ontzet. Dat lijkt een harde voorwaarde te worden bij het beschikbaar stellen van 150.000 euro om de festiviteiten rond de historisch belangrijke dag naar een hoger plan te tillen. In de raad is er veel enthousiasme voor het voorstel, zo bleek woensdagavond op het Stadhuis.
Raadslid Ronan van Langen van de Partij voor de Dieren greep het onderwerp aan om in hun bijdrage een gedicht voor te dragen:
“Studenten wilden zich steeds onverzaagder weren
met hun wapens bezig zijn en even niet studeren
hun posten steeds bezet, de heetste in de strijd
daarmee is het verzet terdege voorbereid.”
Van Langen: “Dit is het lofgedicht ‘Maagd van Groningen’ uit 1672. In dit gedicht worden studenten nog eerder genoemd dan de burgerij. Studenten en hun hoogleraren speelden in 1672 een cruciale rol in de strijd tegen de invasiemacht van de bisschop van Münster. En nu, 354 jaar later, zijn het wederom studenten die hun politieke wapens oppakken om de viering te verdedigen.”
Initiatief van Student & Stad
Op het programma in het Stadhuis stond namelijk een initiatiefvoorstel dat onder leiding van Student & Stad is geschreven en waar PRO, CDA, D66, VVD, Stadspartij 100% voor Groningen en Partij voor het Noorden aan hebben bijgedragen. Met een initiatiefvoorstel wordt bedoeld dat een raadslid zelfstandig nieuw beleid kan indienen, waarbij dit dus niet afkomstig is van het college. Het kan gezien worden als een instrument waarmee raadsleden actieve invloed kunnen uitoefenen.
Het initiatiefvoorstel, getiteld ‘Nieuw leven in een eeuwenoud volksfeest’, streeft ernaar om het Groningens Ontzet te transformeren van een krimpende traditie naar een bruisend, breed gedragen volksfeest. De partijen constateren dat de betrokkenheid onder Stadjers en studenten afneemt, mede door een verouderd programma en het verdwijnen van de vrije dag. Om het tij te keren, wordt voorgesteld om dit jaar een onafhankelijke projectleider aan te stellen met een budget van 150.000 euro. Deze verbinder moet de organisatie moderniseren door initiatieven van onderop (vanuit inwoners, verenigingen en ondernemers) te stimuleren en te faciliteren, naar het succesvolle voorbeeld van het Leidens Ontzet.
De kern van de aanpak ligt in het vergroten van de saamhorigheid en historische binding door middel van een vernieuwd, toegankelijk programma dat verspreid over de hele stad plaatsvindt. Concrete maatregelen zijn onder meer het verkennen van een (halve) vrije dag op 28 augustus, het verhogen van subsidies voor buurtinitiatieven naar 1.500 euro, en het bieden van actieve ondersteuning bij vergunningsaanvragen via digitale tools.
Urgentie
Erik Baar is voorzitter van de Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken. Hij vertelt zich in de analyse te herkennen: “Wij voelen ook die urgentie. De afgelopen jaren hebben we al stappen gezet. Zo is de bestuursstructuur van onze vereniging aangepast, maar is ook de samenstelling van het bestuur vernieuwd, waardoor de slagkracht veranderd is. Maar we zijn er nog niet.” Baar geeft aan een verbindende rol te willen blijven spelen als hoeder van de traditie: “Alleen een projectleider is niet genoeg. Het is ook belangrijk dat er ruimte komt voor initiatief, voor experiment en vernieuwing. Een projectleider en een aanjaagbudget is een goede beweging. Daarbij is wel één ding essentieel: het samen doen, waarbij een goede afstemming tussen alle betrokken partijen belangrijk is. We willen meer dan een evenement. Groningens Ontzet moet een moment worden van verbondenheid.”
ChristenUnie: “Samenleving activeren”
Rosalie van der Heide (ChristenUnie): “Waar het bij Groningens Ontzet aan ontbreekt, is aandacht. Dit voorstel draagt daaraan bij. Want het programma an sich, daar is niet zoveel mis mee. Het verdient meer aandacht, waarbij het belangrijk is dat de samenleving geactiveerd gaat worden. Hopelijk kan een projectleider hierbij helpen. Een probleem is wel de drukte rond deze datum. In deze periode vindt ook Noorderzon plaats en de KEI-week. Wij denken dat het goed is dat er gebruikgemaakt gaat worden van koppelkansen met deze evenementen en dat het ook voor buurten en wijken makkelijker wordt om op deze dag straatfeesten te organiseren.”
Volt komt met een heel praktisch punt. Robin Twickler: “28 augustus is van cultuurhistorisch belang voor deze gemeente. Maar het is wel belangrijk dat op deze dag ook vrouwen zich welkom voelen. In de Zwanestraat staan plaskruizen, maar als vrouw moet je 4 euro betalen om te mogen plassen in een studentenhuis. Wij zouden daarom op willen roepen om vrouwenurinoirs te plaatsen op deze dag.”
SP: “Zoiets vets organiseren dat mensen hun vakantie er om heen gaan plannen”
Hans de Waard van de SP: “Met dit voorstel willen de initiatiefnemers Bommen Berend doen herleven. Mijn fractie denkt dat het belangrijk is om hier de hele gemeente bij te betrekken. Als ik zie welke partijen onder het initiatiefvoorstel staan, dan haalt dit plan sowieso een meerderheid. In het stuk wordt gesproken over het wisselen van datum: dat lijkt ons een slecht idee. De uitdaging moet volgens ons zijn dat je zoiets vets gaat organiseren dat mensen hun vakantie of hun activiteiten om deze dag heen gaan plannen.”
Partij voor de Dieren: “Paardenmarkt en vuurwerkshow niet meer van deze tijd”
De Partij voor de Dieren merkt op dat modernisering nodig is. Raadslid Ronan van Langen: “We hebben het nog over een paardenmarkt en over een vuurwerkshow. Met die onderdelen is Groningens Ontzet geen feest voor alle inwoners. Harde knallen zorgen voor doodsbange dieren. En het gebruik van dieren in de binnenstad: iets mag nooit ten koste gaan van dieren. Het uitoefenen van tradities stopt waar het lijden van dieren begint. Ons voorstel zou zijn om in de subsidievoorwaarden op te nemen dat er geen geld gaat naar onderdelen die met dieren te maken hebben.”
Burgemeester Roelien Kamminga (VVD) benadrukte het belang van de historie: “Als je het Stadhuis binnenstapt, zie je aan beide weerszijden een schilderij dat met het Ontzet te maken heeft. Het is met ons verbonden. Destijds, toen ik in de stad studeerde, was er op de dag altijd een groot feest. Als student was ik bezig met Bommen Berend. Toen ik vorig jaar terugkeerde naar deze gemeente en ik mij wilde storten in de festiviteiten, constateerde ik dat er wel activiteiten waren, maar dat deze voor veel inwoners onbekend waren. Ik ben daarom heel blij met Student & Stad dat zij deze handschoen oppakken. Ook heb ik veel waardering voor de Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken. Ze zijn aan het zoeken geweest. De uitgestoken hand is er.”
Financiën
Volgens de burgemeester hoeft ook niet elk initiatief geld te kosten. Scholieren van het Praedinius Gymnasium, die deze week op het Stadhuis meelopen, hadden bij de burgemeester geopperd dat het wellicht een goed idee is om in de week van 28 augustus in maatschappijleer- of geschiedenislessen aandacht te besteden aan het onderwerp. “Een festiviteit als Groningens Ontzet zou in de toekomst ook zonder subsidie moeten kunnen lopen.” Het aanstellen van een projectleider voor een bedrag van 50.000 euro is volgens Kamminga een mooi bedrag. “Aan plannen ontbreekt het niet. Financieel komt het echter net niet rond. Dan helpt zo’n aanjager.”
Over het bedrag zijn er wel zorgen. De Partij voor de Dieren wil weten hoe er gekeken wordt naar de 50.000 euro voor een projectleider en 100.000 euro om de dag aan te jagen. Hans de Waard (SP): “Donkere wolken komen op ons af als het aankomt op financiën. De komende jaren zullen we moeilijke keuzes moeten gaan maken. Hoe zorgen we ervoor dat we dit project niet na één jaar moeten stoppen als het financieel niet meer uitkomt?”
Student & Stad: “Veel partijen willen, maar ze weten niet waar ze moeten zijn”
Wieke van Heteren, raadslid voor Student & Stad: “Het voorstel is inderdaad om 50.000 euro te besteden aan een projectleider en de 100.000 euro als aanjaagsubsidie. Dit moet zorgen voor regie en de combinatie is belangrijk om het feest toekomstbestendig te maken. Bij het schrijven van dit initiatiefvoorstel hebben we veel om tafel gezeten met verenigingen en ondernemers. Wat we gemerkt hebben, is dat veel partijen wel willen, maar zij niet goed weten hoe en waar ze moeten zijn. Een projectleider is dan de schakel om al deze stemmen bij elkaar te krijgen.”
Tim van de Vendel van PRO zegt dat de zorg rond paarden ook bij zijn partij leeft: “Wij willen ervoor zorgen dat subsidiegeld niet naar de paardenmarkt gaat of naar dieren voor menselijk vermaak. Daarom zijn we van plan om dit op te gaan nemen in de subsidievoorwaarden.”
Van Heteren voegt toe: “We willen dat het een feest wordt dat verbindt waarbij er samen gevierd gaat worden. Dat is de kern. Er zijn inderdaad zorgen over de datum, maar we hopen door deze aanzet dat het zo’n leuke dag gaat worden dat mensen hier hun vrije dag voor in gaan zetten. Dat er iets supervets neergezet gaat worden dat druk bezocht gaat worden. Een feest waarin de hele gemeente zich herkent.”
