De excuses van de wethouder over het weghalen van de geveltuin in de Burchtstraat in de binnenstad hebben weinig waarde voor stadsecoloog Rick Middelbos. Volgens Middelbos is het incident geen foutje, maar onderdeel van een breder patroon binnen de gemeente. In het OOG-radioprogramma ‘Goedemorgen Groningen’ laat hij weten dat de oplossing is dat afdelingen binnen de gemeente veel intensiever gaan samenwerken.
Rick, hoe is het initiatief voor de geveltuin in de Burchtstraat ooit ontstaan?
“Dat is in 2020 begonnen, midden in de coronapandemie. Het was altijd een luw hoekje in de binnenstad waar al jaren overlast was van junks, zwervende mensen en waar veel afval werd gedumpt. Op een dag dacht ik: er zijn hier alleen maar grijze tegels, er is nul groen. Ik ga hier wat aan doen. Ik ben tegels weg gaan halen en ben groen gaan aanplanten met het idee om de lokale biodiversiteit echt een handje te helpen. Er kwamen bomen, struiken en inheems struweel. En dat werd ontzettend succesvol: merels en koolmezen gingen er broeden, en verschillende soorten insecten en bijen kwamen eropaf. Het leverde voedsel en beschutting op voor van alles en nog wat.”
En toch besloten de gemeente en woningcorporatie De Huismeesters dat de tuin vanwege overlast weg moest. Is groen weghalen de juiste oplossing?
“Nee, absoluut niet. Er kwam inderdaad veel afval op deze plek terecht, maar dat ruimde ik jarenlang wekelijks op eigen initiatief op. Als er vervolgens helemaal geen groen meer staat, is het voor de gemeente natuurlijk makkelijk schoonvegen en bijhouden. Maar door al het groen in één keer weg te maaien, vernietig je enorm veel biodiversiteit. En laat ik duidelijk zijn: dit staat niet op zichzelf. We hebben dit eerder zien gebeuren bij de Martinikerk en de Nieuwe Kerk. Daar werd in het kader van ‘schoonmaakacties’ groen weggehaald zodat de openbare orde beter te handhaven valt. Op plekken die heringericht worden, lijkt de strategie van een bepaalde tak binnen de gemeente te zijn: alles helemaal vrijmaken van natuur, om het later te vervangen door wat bakken met exotische planten.”
Wordt inheemse stadsnatuur door de gemeente te snel aangezien voor onkruid?
“Absoluut. Daar zit zeker verwarring, want inheemse stadsnatuur wordt simpelweg niet op waarde geschat. Maar dat geldt breder: ik zie dat braakliggende terreinen niet op waarde geschat worden door mensen die met stadsontwikkeling bezig zijn. Dat hebben we ook gezien bij het Betonbos en bij de vloeivelden van de voormalige Suikerfabriek. Op die plekken is door de tand des tijds groen ontstaan dat niet door mensen bedacht is. En dat wordt schijnbaar niet geaccepteerd. Er heerst een heel strak, aangeharkt beeld van hoe de stad ingericht moet worden.”
De wethouder stelt dat het groen niet kon blijven omdat de gegroeide bomen een last zouden worden voor omliggende gebouwen…
“Daar zit absoluut een punt in. De meidoorn werd inderdaad te groot en die boom had ik op termijn best wel willen verplanten, snoeien of weghalen. Maar dat gold niet voor de braam en de vlier. Alles in één keer weghalen is niet de oplossing. En toch zien we dat voortdurend gebeuren. Denk aan het Betonbos: dat had prima ingebouwd kunnen worden in de nieuwe wijk die daar aangelegd wordt. Alles moet in één keer weg zonder na te denken hoe destructief dat is voor de ecologie. Daarom zeggen de excuses van wethouder Rik van Niejenhuis (PRO) mij ook niet zoveel. Ik ken Van Niejenhuis nog uit de tijd van het Betonbos en ik heb woorden van gelijke strekking eerder gehoord. Sinds ik hier in 2014 ben komen wonen, zie ik vooral groen verdwijnen.”
Zijn er binnen het stadhuis wel mensen die het anders willen zien?
“Zeker, er zijn binnen de gemeente genoeg medewerkers die het ontzettend graag goed willen doen. Maar wat er speelt is dat er geen communicatie is tussen de ‘groene’ tak van de gemeente en Stadsbeheer. Bij projecten die door Stadsbeheer worden uitgevoerd is geen ecoloog betrokken. We hobbelen daarom van incident naar incident. Ik noemde al het Betonbos. Afgelopen voorjaar werden zeldzame en belangrijke muurplantjes op kademuren met een hogedrukspuit van de stenen gespoten. Desastreus voor de biodiversiteit. Zonder integrale samenwerking zullen dit soort incidenten blijven bestaan. Ik zou heel graag eens met Van Niejenhuis een kop koffie willen drinken om hierover door te praten, maar tot op heden zijn al die verzoeken afgeslagen.”
Hoe ga je nu verder?
“Ik ga niet bij de pakken neerzitten, ik ga door. Ik ben werkzaam voor een middelbare school in de gemeente: onlangs hebben we daar nog het halve schoolplein eruit getrokken om groen weer alle kansen te geven. We hebben geen tijd te verliezen”
Luister hieronder naar het interview met Middelbos die zaterdag te gast was in het radioprogramma ‘Goedemorgen Groningen’ op OOG Radio:
Gerelateerd
