In de rechtbank in Zwolle vindt woensdagmiddag het hoger beroep plaats dat oud-burgemeester Koen Schuiling (VVD) van Groningen heeft aangespannen. Maar hoe stak de zaak ook alweer in elkaar? En waarom vecht Schuiling zijn veroordeling aan?
Volgens een uitgebreide reconstructie van NRC begint het verhaal in oktober 2023. Schuiling, op dat moment ruim vier jaar burgemeester van Groningen, wordt door een vrachtwagenchauffeur op een parkeerplaats langs de A7 gezien. Volgens de melding zou de burgemeester in zijn onderbroek achter het stuur hebben gezeten.
Een half jaar later meldt een chauffeur opnieuw een incident: Schuiling zou rijdend op de weg hebben gemasturbeerd. Er volgt een onderzoek, waarna het Openbaar Ministerie (OM) Schuiling een strafbeschikking oplegt.
De kwestie kwam in de openbaarheid door berichtgeving van het Dagblad van het Noorden, dat onthulde dat Schuiling een boete van 250 euro kreeg voor ‘schennis van de eerbaarheid’. Kort daarvoor kondigde Schuiling al zijn vertrek aan, officieel omdat hij de energie niet meer had om zijn werk goed te kunnen doen. In de media werd al snel gespeculeerd over druk vanuit Den Haag door toenmalig minister Judith Uitermark (NSC).
Medische achtergrond
Schuiling heeft de beschuldigingen altijd in alle toonaarden ontkend. De reconstructie van NRC gaat daar ook dieper op in. Kort voor zijn aantreden als burgemeester onderging Schuiling een openhartoperatie, met als gevolg dat hij fysiek impotent werd. Bovendien kreeg hij na een blindedarmontsteking en een operatie in 2023 te maken met heftige, acute pijnscheuten in de onderbuik.
In een verklaring legde Schuiling uit: “Door mijn medische situatie had ik plotseling heftige buikpijn. Een poging die pijn te bestrijden is door een andere weggebruiker opgevat als aanstootgevend. Daar was uiteraard geen sprake van.”
Veroordeling en hoger beroep
Schuiling weigerde de boete te accepteren en legde de zaak voor aan de politierechter in Zwolle. Die legde hem in maart 2025 dezelfde straf op: een boete van 250 euro. Schuiling en zijn advocaat besloten daarop direct in hoger beroep te gaan.
Schuiling wil met de zaak voorkomen dat hij een strafblad krijgt met de aantekening ‘schennis van de eerbaarheid’. Hij wil dat zijn blazoen wordt gezuiverd en bewijzen dat het OM en de politie op basis van aannames en een verkeerd geïnterpreteerd ‘patroon’ hebben gehandeld. Uit het NRC-onderzoek bleek dat Schuiling zijn situatie meermaals heeft uitgelegd, maar dat er niet naar zijn medische verweer werd geluisterd.
Rechtbanktekenaar mag niet tekenen
Dinsdag werd bekend dat er een opvallende restrictie geldt rond de zitting: Schuiling mag niet worden getekend. De voorzitter van het hof nam deze uitzonderlijke beslissing omdat Schuilings privacy volgens haar “door het tekenen tijdens de zitting niet voldoende gewaarborgd is en dat het voorts een effectieve feitenbehandeling kan belemmeren.”
De beslissing wordt gezien als een unicum in de Nederlandse rechtspraak. Rechtbanktekenaar Petra Urban liet dinsdagavond in de talkshow Pauw & De Wit weten dat het haar nog nooit eerder is verboden om een tekening te maken.
De hogerberoepszaak in Zwolle dient vanmiddag. OOG TV doet via een liveblog op deze website verslag van de zitting.
