Een meerderheid van de gemeenteraad gaat instemmen met het voorstel om tijdens de aanstaande jaarwisseling geen vergunningen of ontheffingen af te geven aan bijvoorbeeld lokale buurtverenigingen om vuurwerk af te kunnen steken. Tegelijkertijd zijn er ook partijen die morren over dit 0-beleid. Burgemeester Roelien Kamminga (VVD) laat weten dat ook de komende jaren het vergunningenbeleid op dit onderwerp ‘nee, tenzij’ zal zijn.
“Oud en nieuw is omgeven met tradities”, vertelt burgemeester Kamminga. “En dat is logisch, want op deze dagen kijk je terug op een jaar dat voorbij is gegaan. En tegelijkertijd wordt er uitgekeken naar een nieuw jaar dat voor de deur staat. Dat willen we graag behouden. Maar tegelijkertijd ligt er een landelijk vuurwerkverbod. Binnen dit verbod zijn ontheffingen mogelijk. Het is echter jammer dat de regelgeving laat arriveert: kom sneller met deze regelgeving, zeg ik tegen de landelijke overheid. Tegelijkertijd is het vuurwerkverbod wel een verbod met een uitzonderingsgrond. Dit betekent: het is nee, tenzij. Dat zal ook ons uitgangspunt de komende jaren zijn. Op deze manier zullen we kijken naar de ontheffingen.”
Aanleiding voor de keuze om komende jaarwisseling geen enkele particuliere ontheffing te verlenen, is de korte voorbereidingstijd sinds de invoering van de landelijke wet per 1 augustus. Uit de raadsbrief die de burgemeester voorafgaand aan het debat naar de raadsleden stuurde, blijkt dat de voorwaarden voor een ontheffing uiterst strikt en oncontroleerbaar zijn voor handhavers. Denk aan een maximum van 200 kilo vuurwerk, een alcohol- en drugsverbod voor afstekers, het verplicht aanstellen van twee getrainde supervisors, complexe veiligheidsafstanden en onduidelijkheden rondom de aansprakelijkheid bij schade en letsel.
Bovendien wijst het college op onderzoeken waaruit blijkt dat er in Groningen breed draagvlak is voor een verbod: uit onderzoek van OOG blijkt dat 67 procent het verbod steunt, en een burgeragendering in september 2025 vroeg al om een lokaal verbod.
Steun voor de gekozen koers
In de raad is er brede steun dat er dit jaar geen vergunningen zijn afgegeven. Jeffrey Noordveld is raadslid voor het CDA: “Het doel van het verbod is het creëren van een veilige jaarwisseling waarbij het leidt tot minder letsel, minder geweld en een betere bescherming van hulpverleners. Vandaag gaat het niet over het verbod, maar we hebben het over de mogelijkheid om ontheffingen te verlenen. Mijn fractie vindt het begrijpelijk dat er in onze gemeente geen ontheffingen verleend worden. Wel hopen we dat er een handreiking gedaan wordt richting professionele bedrijven die op basis van een evenementenvergunning vuurwerk af kunnen steken, waarbij dit bijvoorbeeld georganiseerd wordt vanuit buurtverenigingen.”
Daar reageert Ronan van Langen van de Partij voor de Dieren op: “In siervuurwerk zit veel koper dat erg schadelijk is voor ons hele systeem. Zou het niet beter zijn om de uitstoot naar nul te brengen?” Noordveld: “Met het vuurwerkverbod beperken we de hoeveelheid vuurwerk dat afgestoken wordt. Ondertussen zijn er heel veel dingen die schadelijk zijn. Onze visie is dat je de schade op een zo laag mogelijk niveau moet zien te krijgen.”
Peter Rebergen van de ChristenUnie: “De jaarwisseling is een speciaal moment. We vieren dit met vrienden, familie en kennissen. In de raadsbrief staat dat de jaarwisseling gaat veranderen en dat dit wennen gaat zijn. Maar daardoor ontstaan er ook kansen om samen met inwoners en ondernemers een jaarwisseling nieuwe stijl te ontwikkelen waarbij we met mooie ontmoetingen en feestelijkheden het nieuwe jaar kunnen inluiden. Het kijken naar vuurwerk valt weg, behalve op die plekken waar door middel van een evenementenvergunning vuurwerk wordt afgestoken, zoals in Ten Boer. Wat ons betreft zouden zulke evenementen ook op andere plekken mogelijk moeten zijn. En wie weet komen er bij de gemeente nog aanvragen binnen. Daarnaast vindt mijn fractie het belangrijk dat ontmoeting voor inwoners gestimuleerd moet worden en dat er extra activiteiten voor jongeren plaatsvinden.”
Kritiek op het ‘nulbeleid’
De VVD is tijdens het debat scherp. Cassandra Hensen: “Liever hadden wij geen landelijk verbod gezien. Maar hulpdiensten worden geconfronteerd met overlast en geweld. Dat is onacceptabel en daarom is deze landelijke wet ingevoerd. Maar dit is wel gebeurd op basis van drie voorwaarden: er moest een goed handhavingsplan liggen, er moest een goede compensatie voor de vuurwerkbranche komen en er moest een algemene maatregel komen voor dorpen en wijken waarbij er vuurwerk afgestoken kan worden. Die derde voorwaarde is voor ons van groot belang: er moet ruimte blijven voor alternatieven. Het was onderdeel van de uitspraak.”
Daar reageert Rebergen van de ChristenUnie op: “De ontheffing is zo ruim, dat elke kleine vereniging het aan kan vragen.” Hensen: “Veilig is het allerbelangrijkste. Dit jaar kan het niet op tijd geregeld worden. Dat is prima. Maar het is wel beloofd. Daarom is onze oproep om te zoeken naar een manier waarbij het volgend jaar wel kan. Onze taak is dat we moeten zorgen dat het mogelijk is.”
Yaneth Menger van Stadspartij 100% voor Groningen is kritischer: “Wij zijn geen voorstander van een landelijk vuurwerkverbod. Het verbod dat er nu is biedt ruimte om ontheffingen te verlenen. Maar in Groningen kiezen we voor een 0-beleid. En daar wringt het voor mijn fractie. Dit komt doordat de argumenten opmerkelijk zijn: de gemeente heeft onvoldoende capaciteit om aanvragen te beoordelen. Bestuurlijke onvoorbereidheid mag geen reden zijn om mogelijkheden bij voorbaat onmogelijk te maken. We begrijpen de zorgen over illegaal vuurwerk waarmee hulpverleners worden belaagd. Maar het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen mensen die zich misdragen en mensen die een leuke jaarwisseling willen vieren. Ons voorstel zou zijn om een aantal buurtvuurwerkshows op een aantal locaties toe te staan, de vergunningen via stichtingen te laten verlopen, waarbij er voldaan wordt aan een veiligheidsplan en veiligheidszone. Onze oproep is om het 0-beleid te heroverwegen. Veiligheid en traditie hoeven geen tegenpolen van elkaar te zijn.”
Menger krijgt bijval van Kelly Blauw van de PVV: “Een algemeen vuurwerkverbod lost de echte problemen niet op. We pakken hiermee mensen die zich wel aan de regels houden. Mensen die hulpverleners lastigvallen zullen zich weinig van dit verbod aantrekken. Wij vrezen dat het verbod leidt tot meer illegaal vuurwerk waarbij er nog meer druk wordt gelegd op agenten en handhavers. Hoe gaan we voorkomen dat mensen de grens overgaan om in het buitenland hun vuurwerk op te halen? In de meeste wijken en dorpen in onze gemeente wordt de jaarwisseling zonder problemen gevierd. Groningen kiest niet voor ontheffingen terwijl de wet deze mogelijkheid wel biedt. Een gebrek aan gemeentecapaciteit kan niet de reden zijn om de deur voor iedereen dicht te gooien.”
Hans de Waard van de SP: “De jaarwisseling is een mooie traditie. Het is een feest waar veel mensen fijne herinneringen aan hebben. Maar deze traditie verandert. Welke vorm de jaarwisseling moet krijgen, dat moet nog blijken. Voor de SP is het belangrijk dat mensen samen kunnen komen. Vuurwerk afsteken hoort erbij als dit veilig kan. We hopen dat de wet die deze mogelijkheid biedt in de gemeente de ruimte krijgt. Daarbij zien we geen totale anarchie voor ons die de jaarwisseling nu is, maar dat je per buurt op een bepaalde plek vuurwerk kunt afsteken. Dat je hier makkelijk kunt komen, maar dat als je er niets mee hebt, je het ook makkelijk kunt ontlopen.”
Kijken naar de toekomst: drones en aftelmomenten
Verschillende partijen denken alvast na over de toekomst. Chris van Campen van Student & Stad bijvoorbeeld: “Het moet duidelijk zijn wat niet mag. Maar wat gaan we dan wel doen? Een centraal aftelmoment lijkt ons nog steeds een heel mooi idee. Daarnaast pleiten we voor een proactieve informatievoorziening richting inwoners waarbij duidelijk moet zijn wat er wel kan: zorg dat je dit duidelijk maakt.”
Evelien Bernabela van Partij voor het Noorden maakt het concreter: “Drie jaar geleden maakte mijn partij zich al sterk voor een vuurwerkverbod. De jaarwisseling is allang geen feest meer voor elke inwoner. We kunnen daarom de lijn van het college volgen. Wel lijkt het ons heel goed dat er in dorpen als Haren en Ten Boer een aftelshow komt. Het liefst door middel van een licht- of droneshow. Ook zouden we buurtinitiatieven de ruimte moeten geven om de jaarwisseling op een alternatieve manier te kunnen vieren, op een manier waarbij het voor iedereen gezellig is. Elk oog en oor dat we kunnen redden is pure winst en ook de dieren zullen ons dankbaar zijn.” Ook D66 sluit zich aan bij de wens om lokaal activiteiten en festiviteiten te kunnen organiseren.
Ronan van Langen van Partij voor de Dieren: “De jaarwisseling is een van de meest vervuilende momenten. Tijdens deze nacht wordt er evenveel fijnstof uitgestoten als door alle auto’s die het hele jaar rond rijden. En met grote gevolgen: katten en honden raken gestrest en vogels zijn gedesillusioneerd, waarbij er zelfs verschillende de oceaan opvliegen. En dat in een periode van het jaar waarbij dieren al weinig reserves hebben. Wat we wel moeten gaan doen, is inzetten op ontmoeten en verbinden. Dat we de traditie gaan hervormen waarbij we gebruikmaken van een drone- en/of lichtshow. Wat heel belangrijk is, is dat we in deze wet geen achterdeur moeten gaan zoeken om het succes ervan te saboteren.”
Reactie van de burgemeester
Dat er komende jaarwisseling helemaal geen vuurwerk zal worden afgestoken is een utopie, stelt de burgemeester. “Ik ben niet naïef en het zal niet overal lukken. Ik hoop het wel, en ik zal dan de eerste zijn die op 1 januari de complimenten zal uitdelen. Kun je iets centraals organiseren? Als je iets op de Grote Markt of in Vinkhuizen organiseert, dan is dat niet direct een oplossing voor iemand die in Haren woont. Ook volgend jaar zal ik niet iedereen een ontheffing gaan verlenen die zich aanmeldt. Het voordeel is wel dat we dan wat meer tijd en ook ervaring hebben opgedaan over hoe het dit jaar is verlopen. Gaat het dit jaar goed, dan ontstaat er meer ruimte om ontheffingen te verlenen. Ik weet ook dat een aantal kleinere gemeenten pilots draait: ook daar kunnen we naar kijken hoe dat gaat. Maar het feit is dat deze wet ervan uitgaat dat er geen vuurwerk wordt afgestoken.”
Ondertussen zit het college en het ambtelijk apparaat niet stil en wordt er achter de schermen via het Project Oud & Nieuw (PON) gewerkt aan een integrale voorbereiding op de nacht van 2026 op 2027. Zeven gebiedsgerichte projectteams, bestaande uit politie, brandweer, woningcorporaties, Halt en WIJ Groningen, brengen risico’s in kaart. Er wordt ingezet op Halt-lessen op scholen, de aanpak van illegaal vuurwerk door de politie, en de persoonsgerichte aanpak van overlastgevende jongeren.
Ook worden preventief grofvuil, autowrakken en risicovolle accu’s van deelscooters uit risicogebieden verwijderd om brandstichting te voorkomen. Tijdens de nacht zelf schalen de hulpdiensten op en opereert het Multi Surveillance Team (MST), waarbij indien nodig ook de Mobiele Eenheid (ME) paraat staat.
Wat betreft een centrale vuurwerk- of aftelshow zegt Kamminga: “We zien nu onvoldoende mogelijkheden daarvoor, ook financieel. In Ten Boer vindt het wel plaats, omdat het daar door ondernemers wordt gedragen. Wat we zien met een centraal aftelmoment, is dat er wel partijen geïnteresseerd zijn, maar dat de businesscase lastig is. Ook omdat we vinden dat zo’n moment voor iedereen toegankelijk moet zijn en dat je geen entreeprijzen kunt heffen. Als er zich nog partijen aandienen, staan wij ervoor open. Dan kijken we wat er kan. Maar de termijn wordt wel steeds korter: je hebt een vergunning nodig en er gaat tijd overheen voordat deze vergunning wordt gegeven.”
Verschillende partijen kunnen zich echter niet volledig vinden in de uitleg. De VVD, D66, Stadspartij 100% voor Groningen en PVV kondigen aan met moties te zullen komen bij de eerstvolgende raadsvergadering.
