De Kinderombudsman Groningen slaat alarm vanwege een ‘ernstige schending van kinderrechten’. Door een gat in een aanbesteding dreigt de preventieve jeugdgezondheidszorg voor kinderen in de asielopvang per 1 oktober weg te vallen. Het nieuwe contract start pas volgend jaar zomer. Volgens kinderombudsman Anja Janssen dreigen in de tussenliggende periode zo’n 20.000 kinderen zonder basale jeugdzorg te komen te zitten.
Anja, wat is er precies aan de hand?
“Het probleem speelt niet alleen in Groningen, maar is landelijk. Zes Kinderombudsmannen trekken nu gezamenlijk aan de bel. Doordat een contract afloopt, dreigen op korte termijn 20.000 kinderen die in azc’s wonen vanaf oktober verstoken te blijven van de meest basale vorm van jeugdgezondheidszorg. Dat vinden wij onacceptabel. Zelf ben ik net oma geworden. Ik zie hoe mijn kleinkind een hielprik krijgt, dat de GGD langskomt om een voedingsplan door te spreken en dat er vaccinaties plaatsvinden. Als er geen snelle oplossing komt, worden kinderen in de asielopvang hier straks van uitgesloten.”
Hoe groot zijn de gezondheidsrisico’s voor deze groep?
“In de basis heb je het over gezonde kinderen, maar ze groeien op in ingewikkelde omstandigheden. Ze zijn hier geboren of komen uit een land waar ingewikkelde situatie heersen, de ouders ervaren vaak veel stress en men leeft dicht op elkaar. Maar net als ieder ander kind hebben ook zij preventieve gezondheidszorg nodig. Het kan simpelweg niet zo zijn dat de gezondheidszorg in de asielopvang aan de markt wordt overgelaten. Het huidige contract met de GGD stopt per 1 oktober en het volgende contract start pas volgend jaar zomer. Dat is een gat van acht maanden, en het zijn de kinderen die daarin dreigen te vallen.”
Hoe kan dit zomaar gebeuren?
“Dat is precies ons punt, en daarom vragen we nu aandacht bij alle instanties die hier iets over te zeggen hebben. In Groningen leggen wij de verantwoordelijkheid niet bij het gemeentebestuur, want zij gaan hier niet rechtstreeks over. Maar het college en de raad kunnen wel een krachtig signaal afgeven bij hun landelijke collega’s. Publieke gezondheid is publieke gezondheid, ook voor kinderen in een azc. We mogen geen onderscheid maken tussen ‘A- en B-kindjes’, waarbij de ene groep overal recht op heeft en de andere groep niet, puur omdat hun wieg toevallig in een azc staat. Elk kind heeft recht op dezelfde zorg.”
Wat moet er nu gebeuren?
“Iedereen kan vanaf zijn eigen plek een signaal afgeven. Politieke partijen kunnen dit via hun eigen lijnen aanhangig maken. Als lid van een politieke partij kun je het als inwoner ook op de agenda zetten. Als Kinderombudsmannen hebben we inmiddels drie betrokken ministers benaderd én een brief gestuurd naar de Groningse gemeenteraad. De dringende oproep aan Den Haag is: dit kan zo niet. Natuurlijk begrijpen we dat er Europese aanbestedingsregels zijn, maar waar een wil is, is een weg.”
Tot slot: wat doet een Kinderombudsman precies?
“Een Kinderombudsman komt op voor de belangen en rechten van kinderen in de gemeente. In mijn geval voor alle kinderen in de gemeente Groningen. Dat gaat heel breed, gebaseerd op het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind: van het recht op veiligheid en onderwijs tot het recht om gehoord te worden. Onze belangrijkste regel is dat er geen beleid gemaakt mag worden waar kinderen de dupe van worden. Het belangrijkste dat wij vinden is dat de belangen van het kind altijd voorop moeten staan.”
Luister naar Janssen die zaterdag te gast was in het radioprogramma Goedemorgen Groningen:
