Het college start in het vierde kwartaal van dit jaar een herijking van de informatievoorziening naar de gemeenteraad over zorgstichting WIJ Groningen. Het doel is om de democratische controle op de stichting te verbeteren. Dit laat het gemeentebestuur weten in antwoord op kritische vragen van Stadspartij 100% voor Groningen en de PVV.
Vorige maand concludeerde de Rekenkamer Groningen dat de gemeenteraad de grip op het sociaal domein kwijt is. Het sociaal domein, dat gaat over jeugdhulp, de Wmo en ondersteuning aan chronisch zieken en ouderen, is met tientallen miljoenen euro’s een van de grootste posten op de begroting. Sinds 2018 is de uitvoering grotendeels overgedragen aan Stichting WIJ Groningen. De reguliere opdracht van WIJ Groningen bedroeg in 2024 ruim 40 miljoen euro. Maar door een wildgroei aan ‘deelopdrachten’, schuivende taken en een onnavolgbaar digitaal archief, is WIJ Groningen voor de politiek veranderd in een oncontroleerbare black box. “Het kan daardoor voor raadsleden lijken alsof WIJ Groningen ‘overal’ bij betrokken is, zonder dat helder is waarvoor de organisatie precies verantwoordelijk is en waarvoor niet”, staat in het rapport.
De Rekenkamer trekt daarop een conclusie: de democratische controle functioneert niet naar behoren. Raadsleden zien door de bomen het bos niet meer. “Het is voorgekomen dat sommige raadsleden uit voorzorg tegen stemmen op belangrijke voorstellen of goede initiatieven, omdat zij geen grip hebben op het geheel en de effecten van een besluit daarmee niet kunnen overzien”, zo wordt geschreven.
Grip terugkrijgen
Het college deelt de conclusie dat het sociaal domein complex kan zijn en dat ‘grip’ niet alleen gaat over de hoeveelheid informatie, maar over overzicht, vindbaarheid, toegankelijkheid en duiding. Om te zorgen dat alle raadsleden, ook die van kleinere fracties, de vinger aan de pols kunnen houden, wil het college verschillende verbeterpunten doorvoeren.
In het vierde kwartaal van dit jaar start het college een traject waarin samen met de raad wordt bepaald welke informatie op welk moment écht nodig is. Daarnaast worden de resultaten en de sturing van WIJ Groningen voortaan structureel verankerd in de reguliere planning- en controledocumenten (P&C-cyclus), met een harde terugkoppeling bij de jaarrekening. Daarmee moeten de formele, controleerbare lijnen in het Stadhuis worden hersteld.
Geen ‘black box’
Hoewel het college de aanbevelingen van de Rekenkamer overneemt, weigeren ze mee te gaan in bewoordingen als een oncontroleerbare ‘black box’ of een ‘parallel bestuursapparaat’. “Een conclusie uit het Rekenkameronderzoek is juist dat het samenspel tussen raad, college en WIJ Groningen door vrijwel alle betrokkenen als sterk en constructief wordt ervaren. Over de vraag op welke manier informatie het beste kan worden aangereikt gaan we zoals aangegeven graag met uw raad in gesprek”, aldus het college.
De klacht dat raadsleden en onderzoekers hopeloos verdwalen in het digitale Raadsinformatiesysteem (RIS), schuift het college van zich af: “De verantwoordelijkheid voor het inrichten van het RIS ligt niet bij ons als college maar bij de griffie, die daarmee de onafhankelijke ondersteuning van de gemeenteraad vormt.”
Rechtsbescherming
De Stadspartij en de PVV kaartten ook de positie van de inwoners aan, die van WIJ Groningen vaak geen formele schriftelijke ‘beschikking’ krijgen en daardoor niet in bezwaar kunnen gaan. Het college reageert hier defensief op en stelt dat de Rekenkamer hier geen onderzoek naar heeft gedaan. “Het Rekenkameronderzoek richtte zich op de rolverdeling tussen de gemeenteraad, het college en WIJ Groningen binnen het sociaal domein. De formele informatievoorziening en de informele lijnen waren hier een onderdeel van, en niet de formele of informele informatievoorziening naar inwoners.”
Het college benadrukt dat WIJ Groningen een uitvoeringsorganisatie is en zelf helemaal geen officiële, publiekrechtelijke besluiten mag nemen. Die besluitvorming ligt nog altijd bij het college. De huidige, laagdrempelige aanpak is er volgens het college juist voor bedoeld om inwoners snel en zonder onnodige bureaucratie passende hulp te bieden.
