Komt er alsnog een reddingsplan voor het voormalige ’t Pannekoekschip in Groningen aan het Schuitendiep? Als het aan de politieke partij PRO ligt wel. De fractie heeft mondelinge vragen gesteld aan het college over het behoud van de klipper uit 1910. Volgens initiatiefnemers is het schip, in tegenstelling tot eerdere beweringen van de gemeente, wél te verschepen en klaar voor een tweede leven als varend monument.
Het dossier rondom het oude pannenkoekschip, dat officieel ‘De Verandering’ heet, sleept al jaren. De gemeente sprak eerder af het schip voor zo’n 500.000 euro over te nemen van de exploitanten, zodat zij met een nieuw schip (de Johanna) konden neerstrijken in de Oosterhaven. Het doel van de gemeente was helder: het oude schip opkopen en ter plekke slopen om ruimte te maken in de Diepenring, conform de gemeentelijke Watervisie.
De definitieve overdracht is echter gekoppeld aan een slepende rechtszaak bij de Raad van State, aangespannen door omwonenden van de nieuwe locatie. Nu die uitspraak dichterbij komt, laait de politieke discussie over het lot van het oude schip weer op.
PRO: “Geef burgerinitiatieven een eerlijke kans”
Raadslid Ceciel Nieuwenhout van PRO wil dat het college serieus kijkt naar alternatieven voor de sloophamer en stelt vier concrete vragen. De partij wil weten of het college openstaat voor behoud van het schip als het weghalen ervan minder kost dan slopen ter plekke. Daarnaast vraagt Nieuwenhout of de gemeente bereid is het schip te gunnen aan maatschappelijke initiatiefnemers, onder welke voorwaarden dat zou moeten gebeuren, en hoe de selectieprocedure verloopt als zich meerdere gegadigden met een haalbaar plan melden.
Het is niet voor het eerst dat de raad zich hard maakt voor het schip. Enkele jaren geleden trok dezelfde Nieuwenhout, toen nog voor GroenLinks, ook al aan de bel. Toen noemde ze sloop “doodzonde” en wees erop dat weghalen en verkopen weleens goedkoper zou kunnen uitpakken dan een complexe en wekenlange sloopoperatie in het Schuitendiep.
“Uniek maritiem erfgoed in een tijdcapsule”
Ondertussen is er achter de schermen een stichting in oprichting om ‘De Verandering’ te redden. Ondernemer en schipper Jan Vriesinga is een van de drijvende krachten. “Het is een van de grootste zeilklippers die ooit voor de binnenvaart is gebouwd, nog op de oorspronkelijke lengte van 43 meter”, vertelt hij. Omdat het schip sinds de jaren tachtig als pannenkoekrestaurant fungeerde, is het volgens hem in een soort tijdcapsule bewaard gebleven en relatief eenvoudig terug te brengen in de oorspronkelijke staat. “Ons gouden doel is om De Verandering weer onder zeil te krijgen en er de haven van Vlieland mee binnen te varen.”
Steun krijgt hij van de Landelijke Vereniging tot Behoud van het Historisch Bedrijfsvaartuig (LVBHB). Zij pleiten voor een culturele herbestemming als varend monument, atelier of museumzaal. De LVBHB baalt ook dat dit soort schepen vogelvrij zijn.
Onverplaatsbaar?
Het grootste struikelblok bleek tot nu toe de technische staat van het schip. Volgens de gemeente is het schip “feitelijk een drijvend bouwwerk” geworden. Het ligt in een stalen bak omdat het lek zou zijn, en de projectleider hield geïnteresseerden tot nu toe voor dat verplaatsen onmogelijk is. Die lezing wordt echter weersproken door experts. Mark Smidt, bedrijfsleider van Droogdok Groningen (die de bak destijds aanbracht) laat aan het Dagblad van het Noorden weten dat het schip helemaal niet lek is. “Je kunt het schip los snijden van die bak, waardoor die afzinkt en het schip gewoon naar de Noorderhaven kan varen.”
Bal bij het college
Toenmalig wethouder Roeland van der Schaaf (PvdA) liet destijds namens het college al weten dat de gemeente zelf geen cent gaat steken in de restauratie of exploitatie van het schip. Wel hield hij de deur op een kier: als een externe partij een sluitende businesscase heeft en het schip wil weghalen, “dan zou het raar zijn om te zeggen dat het per se gesloopt moet worden.”
Met de nieuwe vragen van PRO ligt de bal opnieuw bij het huidige college. De stichting in oprichting hoopt alvast dat de gemeente de misgelopen sloopkosten wil investeren in het herstel en een ideeënwedstrijd uitschrijft. De politieke vragen van Nieuwenhout worden woensdag beantwoord tijdens het Politieke Vragenuur.
Verslaggever Jill Rumph maakte een reportage over het onderwerp:
