Inwoners in het gebied van Noorderzijlvest betalen dit jaar de hoogste waterschapsbelasting van heel Nederland. Waterschapspartij Betaalbaar Water trekt aan de bel en stelt dat de totale belastingdruk voor huishoudens in Groningen en Drenthe door een oneerlijke lastenverdeling, het ontbreken van bezuinigingsdruk en politieke onwil onnodig hoog is.
Komende dagen vallen de aanslagen voor de waterschapsbelastingen van 2026 bij de inwoners op de mat, en de bedragen zijn opnieuw fors gestegen. In het gebied van Noorderzijlvest betaalt een gemiddeld meerpersoonshuishouden met een koopwoning dit jaar 670 euro, waarmee het waterschap landelijk de kroon spant. Bij buurman Hunze en Aa’s ligt dat bedrag op 500 euro. “In het gebied van Noorderzijlvest zijn de lasten nu zelfs het hoogste van het hele land”, vertelt Bernd de Nijs van waterschapspartij Betaalbaar Water. “Wij vinden dat huurders en woningeigenaren structureel te veel betalen door een scheve verdeling van de lasten, het ontbreken van bezuinigingsdruk en de weigering van de waterschappen om intensiever samen te werken.”
Dat de belasting dit jaar duurder uitvalt, is overigens geen complete verrassing. Afgelopen herfst werd al duidelijk dat de tarieven met ruim 9 procent omhoog zouden gaan. Afhankelijk van de samenstelling van een huishouden en het type woning (huur of koop), gaat het om een stijging van 20 tot 55 euro per jaar. Volgens het waterschap zelf is de verhoging onvermijdelijk omdat de kosten voor beheer en onderhoud simpelweg blijven stijgen. “De uitdagingen in het waterbeheer blijven groot en vragen elk jaar hoge investeringen in veilige dijken, het opvangen van piekbuien, het opvangen van de gevolgen van droogte én het zuiveren van rioolwater”, liet Noorderzijlvest destijds in een reactie weten.
Zuiveringsinstallaties
Het gebied van Noorderzijlvest omvat ongeveer 144.000 hectare en bestrijkt grofweg de gemeenten Westerkwartier, Het Hogeland, Eemsdelta, Noordenveld en een groot deel van de stad Groningen. Het andere deel van de stad valt onder Hunze en Aa’s.
Volgens De Nijs is een deel van de hoge kosten weliswaar legitiem, maar schieten de bedragen nu door. “De stijging heeft verschillende oorzaken. Enerzijds zijn er logische kosten door klimaatverandering, zoals de noodzakelijke dijkversterkingen. Noorderzijlvest heeft daarnaast echter te maken met zeer hoge uitgaven voor vervanging en groot onderhoud van de zuiveringsinstallaties bij Garmerwolde en Leek.”
“Systeem kent geen maximum”
Tegelijkertijd is er volgens de partij sprake van een scheve kostentoedeling ten nadele van de inwoners. Terwijl de toedelingspercentages voor huishoudens in beide noordelijke waterschappen ten opzichte van de landelijke modelberekeningen zijn verhoogd, bleef dit bij andere categorieën, zoals het bedrijfsleven of de agrarische sector, achterwege. “Daardoor betalen huishoudens relatief meer dan noodzakelijk”, stelt De Nijs.
“Daarnaast maakt het huidige belastingsysteem het mogelijk dat waterschappen álle gewenste kosten direct doorbelasten aan de belastingbetaler. Er ontbreekt een externe instantie die kan ingrijpen of bezuinigingen kan afdwingen. Het gevolg is dat begrotingen, de schuld en het aantal personeelsleden jaar na jaar groeien. Zonder dat er een maximum op zit.”
Dubbele kantoren en directies
Als vierde en meest vermijdbare oorzaak wijst Betaalbaar Water naar de gebrekkige organisatorische samenwerking tussen Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest. Volgens de partij is het bizar dat twee van de kleinste waterschappen van Nederland, die min of meer exact dezelfde taken hebben, zo langs elkaar heen werken.
“Op nog geen dertig kilometer van elkaar bevinden zich twee hoofdkantoren, twee besturen, twee directies en dubbele afdelingen voor onder meer P&O, ICT en communicatie”, somt De Nijs op. “Fuseren, of in ieder geval veel verdergaand organisatorisch samenwerken, ligt enorm voor de hand. Dit kan zowel financieel als voor de positie op de arbeidsmarkt positief uitvallen. Maar zelfs een onafhankelijk onderzoek naar de voor- en nadelen wordt door de besturen van de hand gewezen. En de provincies Groningen en Drenthe grijpen als toezichthouders helaas niet in.”
De partij concludeert dan ook dat de burger in het Noorden de dupe is van deze bestuurlijke onwil. “Hogere waterschapsbelastingen zijn deels verklaarbaar door het klimaat, maar de totale belastingdruk is hier nu simpelweg veel hoger dan nodig is.”
Verslaggever Lars Faber sprak afgelopen herfst met loco-dijkgraaf Bert Wiersema:
