Groningen is een solidaire gemeente en zal daarom altijd vluchtelingen en asielzoekers een helpende hand bieden op het moment dat andere gemeenten het af laten weten. Dat is de duidelijke reactie van het college op twee moties van Forum voor Democratie, waarmee die partij wilde voorkomen dat Groningen ‘een tweede Ter Apel’ wordt. Beide voorstellen werden door de raad weggestemd.
Aanleiding voor het debat was de acute nachtopvang van asielzoekers in congrescentrum Hanzeplaza de afgelopen dagen. Raadslid Anna Westerhof van Forum voor Democratie diende twee moties in: één gericht op de democratische procedures binnen de gemeente voor het opzetten van een dergelijke opvanglocatie en één over het asielbeleid in brede zin.
Motie 1: Strijd om de macht van de raad
Met haar eerste motie, getiteld ‘Van raad naar daad’, trok Westerhof aan de democratische noodrem. Ze eiste dat de gemeenteraad in de toekomst áltijd vooraf actief wordt geïnformeerd en betrokken bij besluiten over noodopvang, zodat er afspraken gemaakt kunnen worden over handhaving en communicatie met de buurt.
“Deze motie staat los van opvattingen over de asielcrisis of vluchtelingen”, benadrukte Westerhof. “Dit raakt de kernwaarde van onze democratie. De macht van het college reikt wat ons betreft te ver als er ingrijpende maatregelen worden genomen die mogelijke gevolgen hebben voor de veiligheid en leefomgeving, zonder dat de raad er voldoende bij wordt betrokken. De gemeenteraad moet het hoogste bestuursorgaan van deze gemeente blijven.”
Wethouder Manouska Molema (PRO) ontraadde de motie direct en legde uit dat de spoedprocedure noodzakelijk was. “Het gaat hier niet om een reguliere noodopvang, maar om acute nachtopvang. Dat is per definitie een urgente situatie waarin snel gehandeld moet worden; dan kun je niet eerst een heel proces met de raad doorlopen. Bovendien is dit een formele bevoegdheid van het college.” Volgens de wethouder was de impact op de omgeving minimaal en is de veiligheid continu gewaarborgd.
Maria Martinez Doubiani (D66) sloot zich bij de wethouder aan: “Urgente situaties vragen om snel handelen en bestuurlijke flexibiliteit.” Leendert van der Laan (Partij voor het Noorden) steunde het voorstel juist wél vanwege het belang van informatievoorziening aan de raad en inwoners. Kelly Blauw (PVV) herhaalde dat het college door telkens bij te springen louter “pleisters plakt” en het landelijke probleem in stand houdt: “Op deze manier voelt Den Haag de druk niet terwijl zij met een oplossing moeten komen.”
De motie werd uiteindelijk verworpen: 6 stemmen voor, 38 tegen.
Motie 2: ‘Geen tweede Ter Apel in Groningen’
In de tweede en scherpere motie eiste Forum dat Groningen per direct stopt met het fungeren als uitvalsbasis voor het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel. De verantwoordelijkheid moet volgens de partij volledig worden teruggelegd bij de minister van Asiel en Immigratie. Ook eiste de motie dat de opvang in Hanzeplaza zo snel mogelijk wordt gestopt. Toen de motie geschreven werd, was nog niet duidelijk dat de nachtopvang in de nacht van woensdag op donderdag voor het laatst wordt aangeboden: de komende dagen neemt de gemeente Het Hogeland dit stokje over.
“Het landelijke wanbeleid moet niet lokaal door Groningen worden opgelost”, bepleitte Westerhof. “Inwoners ervaren nu al druk op de veiligheid en leefomgeving. Het is onverantwoord om als uitvalsbasis te blijven functioneren.”
Wethouder Molema wees ook deze motie resoluut van de hand. “We leggen de verantwoordelijkheid landelijk neer waar die hoort, maar dat lost het probleem niet op voor de mensen die nú buiten voor de hekken in Ter Apel liggen te wachten op een humane opvang. Sinds 2022 hebben we een vaste lijn: als niemand in het land handelt, tonen wij solidariteit met deze buitenslapers. Deze motie zou ons handelingsperspectief drastisch beperken.” Daarnaast benadrukte Molema dat de tijdelijke opvang in Hanzeplaza “ongelooflijk goed georganiseerd” was en de veiligheid aantoonbaar op orde was.
‘Uithangbord voor medemenselijkheid’
Vanuit de rest van de raad klonk felle kritiek op het FVD-voorstel. Irene Huitema (PRO) reageerde: “Zolang Den Haag van asiel een opvangcrisis maakt en mensen tegenover elkaar zet, blijven wij ons uitspreken voor humane opvang. Wij zijn er trots op dat Groningen een uithangbord is voor medemenselijkheid en solidariteit. Wij zullen keihard tegen deze motie stemmen.”
D66-raadslid Martinez Doubiani wees op de wettelijke plichten: “We hebben allemaal de eed afgelegd om ons aan de wet te houden. De Spreidingswet is dwingend recht. Partijen die selectief voorstellen om hiervan af te wijken, zetten de rechtsstaat onder druk en laten de inwoners van Westerwolde opnieuw in de steek.”
Nieuwkomer Robin Twickler (Volt) vulde aan: “We moeten mensen in nood helpen. Als inwoner, toen mijn partij hier nog niet in de raad zat, was ik al trots op hoe het college dit regelde als andere gemeenten het lieten afweten.” Ook Partij voor het Noorden trok een grens en stemde tegen vanwege de “suggestieve elementen” in de motietekst. Alleen de PVV deelde de FVD-analyse dat Den Haag de crisis nu zelf moet gaan oplossen voor de eigen inwoners.
Bij de eindstemming bleken twee raadsleden voor te stemmen en 42 tegen. Daarmee werd ook deze motie verworpen.
