De fracties van Stadspartij 100% voor Groningen en de PVV willen dat het college haar bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt voor het vermoedelijke falen van Veilig Thuis Groningen. Aanleiding is de schokkende kindermishandelingszaak in Stadskanaal. Wethouder Manouska Molema (PRO) van Zorg wil echter niet oordelen vóórdat de Inspectie haar onderzoek heeft afgerond. Wel deed ze afgelopen week aan de raad de toezegging om direct na de zomervakantie uitgebreid in gesprek te gaan over de inrichting van de jeugdbeschermingsketen.
Vorige week werd duidelijk dat het Openbaar Ministerie twee moeders ervan verdenkt dat zij hun twee jonge kinderen – een zesjarig meisje en een zevenjarige jongen – stelselmatig hebben gemarteld, verwaarloosd en vernederd. Uit schokkende dossiers van de Raad voor de Kinderbescherming bleek dat de kinderen werden opgesloten en dat de mishandelingen vermoedelijk zijn gefilmd.
De situatie was zo ernstig dat een van de kinderen met zwaar letsel op de intensive care belandde en in een kunstmatige coma moest worden gebracht. Inmiddels zijn de kinderen in veiligheid gebracht en zijn er beschermingsmaatregelen uitgesproken. Omdat Veilig Thuis Groningen al in een vroeg stadium signalen over het gezin zou hebben ontvangen, eist de politiek nu opheldering over waarom er niet eerder is ingegrepen.
“Er gaat zoveel verkeerd”
De frustratie bij de Stadspartij en PVV was tijdens het vragenuur voelbaar. “We zitten hier omdat dit een verschrikkelijke situatie is. En helaas stellen we niet voor het eerst vragen over Veilig Thuis Groningen, en we vrezen ook niet voor het laatst”, opende Yaneth Menger van de Stadspartij 100% voor Groningen. Zij wees het college direct op haar wettelijke plicht. De gemeente Groningen fungeert namelijk als centrumgemeente, penvoerder en financieel-bestuurlijk opdrachtgever voor Veilig Thuis Groningen.
Wethouder Molema reageerde geraakt, maar hield vast aan de formele kaders: “Laat ik beginnen door te zeggen hoe onvoorstelbaar verdrietig dit is. Wij hebben hier als gemeente hetzelfde gevoel bij als iedereen die dit nieuws tot zich heeft genomen. De gemeente heeft inderdaad als centrumgemeente een speciale rol. Alleen in deze raad gaan wij niet over casuïstiek. Deze casus speelt bovendien in Stadskanaal. Het is niet zo dat ik als wethouder, of onze ambtenaren, in het systeem van Veilig Thuis mee kunnen kijken wat daar exact gebeurd is. Veilig Thuis is een advies- en meldpunt; na het geven van advies dragen zij meldingen over aan partners.”
Menger was het absoluut niet met die beantwoording eens en vond dat de wethouder zich verschuilde. “De gemeente financiert deze organisatie. Wij zijn zéker wettelijk verantwoordelijk”, aldus het raadslid. “Er zijn in verschillende casussen die eerder gespeeld hebben drie kinderen overleden en drie kinderen ernstig mishandeld onder toezicht van Veilig Thuis Groningen. Mijn directe vraag is: neemt u bestuurlijke verantwoordelijkheid?” Ook Kelly Blauw van de PVV was kritisch en sprak over “bestuurlijk falen en een groot organisatieprobleem.”
Complex en falend stelsel
Wethouder Molema benadrukte dat ze de verantwoordelijkheid voor de jeugdbescherming juist zéér serieus neemt, maar dat het probleem dieper zit. Momenteel loopt er een strafrechtelijk onderzoek en heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) de zaak in handen.
Molema: “Het hele systeem van de jeugdbescherming, en dat is ook landelijk erkend, werkt gewoon niet. We proberen met alle partijen in de provincie, binnen die huidige kaders die het werken soms heel ingewikkeld maken, het beste te doen voor kinderen en ouders. Er zit nu een soort estafettemodel in. Daarnaast speelt mee dat wij vanuit het Rijk te weinig geld krijgen en dat er een tekort is aan zorg. Maar we lopen niet weg voor onze verantwoordelijkheid, er is vorig jaar al extra geld ingezet om bijvoorbeeld extra jeugdbeschermers in te zetten.”
Daarnaast plaatste de wethouder een kanttekening: “Hoe pijnlijk ook, zelfs als er geen wachtlijsten meer zijn, betekent dat helaas niet dat er nooit meer iets ergs zal gebeuren. Daarnaast moeten we niet vergeten dat het primair de ouders zijn die dit hun kinderen aandoen.”
Toezeggingen
Hoewel de Stadspartij de beantwoording van de wethouder “bij lange na niet voldoende” vond en stelde dat het college er niet zo makkelijk mee wegkwam, leverde het debat wel een reeks concrete toezeggingen op. Molema beloofde dat de resultaten en de exacte tijdlijn van het onafhankelijke Inspectieonderzoek direct en transparant met de raad zullen worden gedeeld zodra deze klaar zijn.
Daarnaast maakte de wethouder bekend dat er momenteel gesprekken lopen over de toekomst en de financiën van Veilig Thuis en Jeugdbescherming Noord. “We verwachten hier voor de zomer meer over te weten en besluiten te moeten nemen.” Ze deed de raad het aanbod om direct na het zomerreces een grote bijpraatsessie te organiseren om de balans op te maken. Lucas Oldenburger (PRO) sloot zich hierbij aan en pleitte voor een themasessie om structurele lessen te trekken.
De Stadspartij 100% voor Groningen liet na afloop weten geen genoegen te nemen met louter afwachten en gaat het onderwerp agenderen op de raadsagenda.
