In De Nieuwe Held gaan de komende jaren 1.850 woningen gerealiseerd worden. De eerste woningen moeten over drie jaar, in 2029, opgeleverd worden waarna de wijk in fases wordt aangelegd. De gemeenteraad was woensdagavond positief over de plannen, waar al zo’n twintig jaar over gesproken wordt.
“Dit zou best wel eens een historisch moment kunnen zijn”, vertelt wethouder Rik van Niejenhuis (PRO). “Vier jaar geleden hadden we het over de Suikerzijde: de start van de ontwikkeling van een woonwijk waar 5.500 woningen komen. De Nieuwe Held is de laatste gebiedsontwikkeling die we aansnijden. Het koersdocument geeft aan dat we hierna de bestaande stad verder gaan verdichten. Met De Nieuwe Held krijgen we er een stukje stad bij. De nieuwe wijk richten we in op een manier waarbij alles wat wij belangrijk vinden in balans is: wonen, water, natuur, sporten en kunnen ondernemen. Na de Suikerzijde, Stadshavens en Meerstad is dit het vierde gebied waar we de komende vijftien jaar gezamenlijk in deze wijken 20.000 woningen gaan toevoegen. Voor elke woningzoekende zal er wat wils zijn.”
Romeinse IJzertijd
Over historie gesproken: voor de SP was het aanleiding om de geschiedenis in te duiken. “Tja, waar begin je”, vertelt Hans de Waard van de partij. “Deze nieuwe wijk heeft een erg lange historie. Twintig jaar geleden werd er hier op het Stadhuis al over deze wijk gesproken. Maar als we in de stukken duiken, dan komen we ook de vroege middeleeuwen tegen: de Romeinse IJzertijd. In die tijd woonden mensen nog op hoger gelegen wierden, omdat de zee toen soms nog een kijkje kwam nemen. In dit plan is er aandacht voor die geschiedenis. Nu is het gebied een systeem van sloten en percelen. Eigenlijk best wel gek, want de ruilverkaveling van het boerenland aan het eind van de negentiende eeuw heeft het landschap in ons land enorm veranderd, maar dit deel is overgeslagen. Wat we hier zien, is het landschap van het verleden. Die waarden, natuur en landschapselementen zien we terug in dit plan.”
De Waard vertelt verder dat zijn fractie denkt dat er met dit plan een nieuwe wijk gaat ontstaan waar veel inwoners plezier van gaan hebben: “Er komt een park, er komt een school en er kan gesport worden. Er ontstaat een mooie schakel tussen Gravenburg, De Held en Vinkhuizen in. Het maakt het plaatje aan de westkant van de stad completer. En ja, de ontwikkeling van dit plan heeft veel te lang geduurd. Het laat zien dat het systeem van privaat bezit slecht is. Doordat de grond in eigendom was van grondeigenaren, wilden zij geld verdienen. Ze hoefden alleen maar te wachten terwijl het woningtekort opliep. Een groep privépersonen heeft de ontwikkeling zo lang tegengehouden dat het eigenlijk schandalig is. Daardoor zijn de woningen die we gaan bouwen gemiddeld genomen best wel duur geworden. Toch gaan we de wethouder niet opnieuw op pad sturen om meer betaalbare woningen uit de onderhandelingen te halen. De SP kan instemmen met dit plan.”
VVD wil bouwtempo versnellen
Kritiek op de plannen is er ook, bijvoorbeeld van de VVD. Doordat het zo’n uitgebreid plan is, merkt Rik Heiner op waarom er eigenlijk over dit onderwerp gesproken wordt: “Want alles zit al dichtgetimmerd. Waar zit de ruimte?” Wethouder Van Niejenhuis legt uit dat het inrichten en opstellen van zo’n plan een bevoegdheid is van het college: “Ik hoop dat de VVD het wel een goed plan vindt, want volgens mij zit het liberaal gedachtegoed hier goed in verweven. En ja, de ruimte is beperkt, maar wensen en bedenkingen kunnen vandaag meegegeven worden.”
En die wensen heeft de VVD. Heiner: “Dit is een mooi plan. Volgens mij is dit ook de natte droom van iedere stedenbouwkundige: een blanco vel dat je zelf mag gaan inrichten. Toch zien we ook een lastige puzzel. Er is een financieel tekort van 4 miljoen euro. Tegelijkertijd is het bijzonder dat hier de schep de grond in gaat. Negentien jaar geleden stelde mijn collega Betty de Boer indertijd op deze plek vragen over dit plan. Wel vinden wij de ambitie van het bouwen van 150 tot 200 woningen per jaar te weinig. Wij denken dat 300 woningen per jaar moet kunnen. Wij overwegen een motie op dit onderwerp. Daarnaast hebben we zorgen over het mobiliteitsplan. Wij willen dat er geen betaald parkeren in dit gebied komt. Ook op dit onderwerp overwegen we een motie.”
Van Niejenhuis bestrijdt de opmerking over een financieel tekort en risico: “Dat is er niet. Bij dit plan accepteren we een tekort van 4,5 miljoen euro. Je kunt dit plan sluitend maken, maar dan ga je meer woningen bouwen en dan is er minder kwaliteit voor de openbare ruimte. Wat we hier doen is een overzichtelijk financieel tekort. Het risicoprofiel is niet hoger dan op andere plekken in onze gemeente. Het verhogen van de capaciteit van het aantal woningen per jaar, dat zouden wij ook wel willen. We willen in ieder geval de grond zoveel mogelijk bouwrijp maken. Heeft de aannemer genoeg personeel en materieel, dan is er volume om snelheid te kunnen maken. Maar juist personeel en materieel is de uitdaging. Op het gebied van betaald parkeren: het mobiliteitsplan is in ontwikkeling. Daar moeten we naar kijken.” Voor de VVD is dit antwoord voldoende om de motie over het verhogen van de bouwcapaciteit niet in te dienen.
D66 en Student & Stad stellen vragen over woningmix en sportfaciliteiten
En er zijn meer wensen, bijvoorbeeld van D66. Vincent Boswijk: “Als we de nieuwe plannen vergelijken met die uit 2009, dan is het een duidelijke verbetering. Wel hebben wij vragen over de woningmix. Wij vinden dat het aantal woningen voor het middensegment er bekaaid van afkomt. Hier zou meer ruimte voor moeten komen. Mensen die nu in een sociale huurwoning wonen zouden, bij voldoende financiële middelen, door kunnen stromen om daarmee de volgende stap in hun wooncarrière te zetten. Daarnaast staat in de plannen dat de wijk een gymzaal krijgt. Wij vragen ons af of dit niet een sportzaal kan worden, waardoor het een bredere maatschappelijke functie kan krijgen.” Rik Heiner (VVD) vraagt: “Is een sporthal ook een mogelijkheid?” Boswijk: “Laten we beginnen met een sportzaal. Een sporthal is misschien wat moeilijker.”
Wat sport betreft, zijn er meer wensen, zoals bij Student & Stad. Chris van Campen: “In de plannen zijn twee hockey- en twee voetbalvelden ingetekend. Ons voorstel zou zijn om er een volwaardig sportpark van te maken, waarbij ook een kantine wordt toegevoegd. Het gaat over een nieuwe wijk, daarom is het belangrijk om vanaf het begin te investeren in ontmoetingsplekken. Deze moeten er daarom voldoende zijn.” Van Niejenhuis geeft aan dat de sportvoorzieningen niet zo groot worden als het college had gewild. Dit heeft te maken met de aanwezigheid van volkstuinencomplex Golden Raand. Aanvankelijk was er sprake van dat zij ruimte moesten inleveren, maar uiteindelijk is ervoor gekozen om hier niets aan te veranderen. Tegen D66 zegt Van Niejenhuis: “Of het een sportzaal kan worden, heeft te maken met de onderwijscapaciteit: hoe meer onderwijs, hoe groter de behoefte. Het kan een sportzaal worden, maar dit moeten we bekijken in de samenhang der dingen. De woningmix veranderen kan in theorie, maar dit heeft gevolgen voor de financiën. We willen de doorstroming op de westflank stimuleren. Door in te zetten op een hoger segment denken we dat veel mensen die volgende stap kunnen zetten.”
Partij voor de Dieren: “Kunnen ecologische verbindingen versterkt worden?”
De Partij voor de Dieren merkt op blij te zijn met de ambitieuze gebiedsontwikkeling. Bart Hekkema: “Met het plan gaat gebied voor weidevogels verloren. Gelukkig vindt er gebiedscompensatie plaats bij Dorkwerd en mogelijk kunnen we ook op andere plekken nog grond aankopen. Daarnaast hebben we zorgen over de ecologische verbinding in het oostelijk deel van het gebied. Ziet het college kansen om die ecologische verbinding te versterken, waardoor het Roegebos en de Eelderbaan versterkt gaan worden?” Van Niejenhuis geeft aan dat men wat de weidevogels betreft in gesprek is met de provincie en met natuur- en milieuorganisaties. Volgens de wethouder staan de ecologische gebieden qua ontwikkelingen op de kaart.
ChristenUnie: “Wanneer opent de school de deuren?”
Ook de ChristenUnie is blij. Rosalie van der Heide: “Als je de plannen bekijkt, dan ziet het er mooi uit. We zien mooie animaties. Eigenlijk word je hier heel enthousiast van. We zien ook dat participatie in dit project heeft geleid tot waardevolle aanpassingen. Waar we ook heel blij mee zijn, is dat in het eerste deelgebied direct gewerkt gaat worden aan bovenwijkse voorzieningen. Er wordt begonnen met de aanleg van een park, waardoor inwoners uit omliggende wijken hier ook gebruik van kunnen maken. Wel missen we de planning wanneer de school de deuren opent en wanneer de sportvelden gebruikt kunnen worden.” Van Niejenhuis geeft aan dat de ene voorziening niet de andere is: “In het geval van een supermarkt zullen er eerst heel wat woningen moeten staan, wil een supermarktondernemer zich in zo’n wijk vestigen.”
Elte Hillekens van PRO merkt op dat haar partij blij is dat in de wijk ook tien procent besteed gaat worden aan bijzondere woonvormen en het geclusterd kunnen wonen. “Daarnaast hebben we wat zorgen over de verkeersbewegingen. Op de te realiseren boulevard zal nog veel autoverkeer aanwezig zijn, waar deels ook 50 kilometer per uur gereden mag worden. Ondertussen komt er ook een school. We vragen ons af of dit voor kleine kinderen veilig genoeg zal zijn.” Van Niejenhuis vertelt dat er inmiddels gesprekken zijn geweest waarbij ook de Fietsersbond Groningen aan tafel zit.
Ondanks alle positieve woorden zijn er bij de eerstvolgende raadsvergadering wel wat moties te verwachten. Naast de VVD, die dus pleit voor geen betaald parkeren, wil D66 een motie onderzoeken of er een sportzaal in de wijk kan komen.
