Er dreigen op korte termijn nieuwe stakingen in het openbaar vervoer. Dat zegt vakbond CNV. Nog deze week wordt er meer duidelijkheid verwacht over nieuwe acties, waarbij stakingen minimaal 48 uur van tevoren worden aangekondigd.
“Onze leden hebben het eindbod van de werkgevers met 93 procent afgewezen”, vertelt woordvoerder Kees de Vos van vakbond CNV. “Bij de FNV lag dit percentage nog wat hoger. Zulke hoge percentages heb ik in de ov-sector niet eerder gezien. Als een eindbod met zestig procent wordt weggestemd, dan kun je nog zeggen: er is veertig procent die zich er wel in kan vinden. Maar dit is een hele duidelijke boodschap, waardoor ook heel helder is dat er nu nieuwe acties gaan volgen.”
De Vos verwacht dat het om volwaardige stakingen zal gaan: “Ik verwacht geen werkonderbrekingen of stiptheidsacties. We gaan eerst in overleg met onze eigen kaderleden en ook met de collega’s van vakbond FNV. Het organiseren van een stakingsactie kost wat tijd. Bij de vorige actie in oktober hadden we in het hele land zo’n 75 locaties waar mensen die het werk neerlegden zich konden melden. Dat moet opnieuw georganiseerd worden. Daarnaast moeten we een staking 48 uur van tevoren bij de werkgevers melden. Ik verwacht hier nog deze week duidelijkheid over.”
Tentamenweken
De laatste weken van het jaar zijn in zicht, wat betekent dat veel scholieren en studenten nog belangrijke toets- en tentamenweken te wachten staan. “Als wij moeten staken, dan vinden we dat heel vervelend voor iedereen die we daarmee treffen”, benadrukt De Vos. “Door minimaal 48 uur van tevoren een actie aan te kondigen, hopen we dat mensen met belangrijke afspraken een alternatief kunnen vinden. We kunnen er in ieder geval geen rekening mee houden, omdat toets- en tentamenweken niet overal tegelijk plaatsvinden. Op elke school of instelling is dat anders geregeld. Maar nogmaals: dat we groepen raken, vinden we heel vervelend.”
De cao voor het streekvervoer, waar in Groningen onder meer de buschauffeurs van Qbuzz onder vallen, verliep afgelopen zomer. De onderhandelingen verlopen uiterst stroef en eerder deze herfst werd er ook al op verschillende dagen gestaakt. Daarna werden de gesprekken hervat. “Terwijl we nog in onderhandeling waren, kwamen de werkgevers opeens met een eindbod. Dat was heel gek. Dit eindbod is nu voorgelegd aan onze leden, die dus massaal zeggen: hier gaan we niet mee akkoord.”
Pijnpunten
Volgens De Vos draait het conflict niet om het salaris: “Op het gebied van loon hadden we er wel uit kunnen komen. Het grote probleem is dat het eindbod te veel onderdelen bevat die de cao verslechteren, zoals het ombouwen van de onregelmatigheidstoeslag en het afbreken van ouderenregelingen. Tegelijkertijd ontbreken voorstellen voor betere roosters, aflossing van studieschulden, sanitaire stops en meer zekerheid voor tijdelijke krachten.”
Een belangrijk struikelblok is het plan om over te stappen naar een individuele onregelmatigheidstoeslag. De huidige gemiddelde toeslag zou verdwijnen en worden omgezet in een zogeheten ‘koude persoonlijke toeslag’. “Dat betekent dat werknemers met iedere loonsverhoging een deel van hun persoonlijke toeslag als het ware ‘opeten'”, legt De Vos uit. “Het loon stijgt, maar de toeslag daalt, waardoor het totale inkomen er niet op vooruitgaat. Afhankelijk van de hoogte van de toeslag kan het wel tien jaar duren voordat je een loonsverhoging daadwerkelijk terugziet in je portemonnee.”
Daarnaast willen de werkgevers leeftijdsdagen later laten ingaan. De grens van de 50+-regeling moet opschuiven naar 53 jaar en vervolgens meestijgen met de AOW-leeftijd. Voor de 63+-regeling willen werkgevers een verplichte koppeling met de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU), wat voor veel chauffeurs financieel ongunstig uitpakt. De Vos: “Dat is geen verbetering, maar een beperking van bestaande rechten waardoor minder mensen er gebruik van zullen maken. De kans dat zij uitvallen neemt daardoor alleen maar toe.”
Onder deze cao vallen niet de treinmachinisten en stewards van NS en van Arriva.
Verslaggever Johannes Rienks maakte vorige maand een reportage over het onderwerp: