Vrijdag stond er een bijzondere kraam op de Vismarkt: de Phishkraam van de politie. Achter de kraam stonden verschillende politieagenten die passanten vertelden over de gevaren van phishing. Dat is oplichting via het internet of digitaal, waarbij een crimineel zich voordoet als iemand anders. Dit kan bijvoorbeeld door het sturen van nepberichten via WhatsApp of via een belletje, waarbij de criminelen zich voordoen als bankmedewerkers of de politie.
De Phishkraam is onderdeel van de actieweek ‘Echt niet vandaag’ die plaatsvindt van 5 tot en met 9 oktober 2026. Tijdens deze week kunnen inwoners van Friesland, Groningen en Drenthe deelnemen aan meer dan 120 activiteiten over online veiligheid, waaronder voorlichtingsbijeenkomsten in bibliotheken, gastlessen op scholen, bijeenkomsten voor ondernemers en dus een praatje met de politie op de Vismarkt. De activiteiten zijn bedoeld voor jong en oud en geven praktische tips om online oplichters te slim af te zijn
‘Behoeden voor gevaren’
“Wij staan hier vandaag eigenlijk om mensen te behoeden, zodat ze niet in phishing trappen”, vertelt Pim Roede, digitaal wijkagent van Groningen-Noord. “Dat doen we met nep-phishingmails. Voorbijgangers kunnen een QR-code scannen en een nep-phishingmail sturen naar een bekende. Wanneer die persoon erin trapt en op de link klikt, komt diegene op de website van de overheid terecht, waar hij of zij uitleg krijgt over phishing. Zo proberen we bewustwording te creëren.
Dat de campagne nodig is, blijkt uit de cijfers. Vorig jaar werden ongeveer 2,5 miljoen Nederlanders slachtoffer van digitale criminaliteit. Dat zijn gemiddeld zo’n 6.800 mensen per dag. Op de Vismarkt blijkt dat ook Groningers ermee te maken hebben. “Mijn tante is opgelicht voor 16.000 euro”, vertelt een medewerkster van een echte viskraam. “Eén keer trapte ik er bijna in. Toen kreeg ik een mail waarin stond dat ik 10.000 euro aan bitcoins had ergens. Ik drukte op de link, maar klikte daarna direct de website weg”, vertelt een marktganger.
Wat kun je doen?
Maar wat kun je nou doen als je een berichtje krijgt dat je niet vertrouwt? Volgens Pim kun je dan het beste een berichtje erachteraan sturen om te checken of het klopt dat je contactpersoon jouw een bericht heeft gestuurd. “Of wanneer de bank jou zogenaamd belt, check even of de telefoonnummers die je bijvoorbeeld vindt op de officiële website, overeenkomen met het nummer dat je heeft gebeld”, legt hij verder uit. En als je er dan toch intrapt, ook dan is er iets wat je kunt doen. “Zodra je dat merkt kun je het beste zo snel mogelijk contact opnemen met de bank om je rekeningnummers te blokkeren”, vertelt de agent.
