Onder de grond bij de Gerrit Krolbrug ligt een ongeveer tweeduizend jaar oude wierde. Archeologen verwachten er vanaf volgend jaar, voordat de bouw van de nieuwe brug begint, tienduizenden vondsten te doen.
De wierde werd in 2020 al ontdekt tijdens werkzaamheden bij een flat. Een bewoner zag aardewerkscherven liggen. Die bleken tussen ongeveer tweehonderd jaar voor Christus en honderd jaar na Christus te dateren.
Dankzij onderzoek door archeologisch bureau RAAP is de wierde, die ligt aan de Ommelanderzijde van de toekomstige brug bij de Ulgersmaweg, inmiddels verder in kaart gebracht. De wierde, een verhoging in het landschap waar mensen vroeger op woonden ter bescherming tegen overstromingen van de Hunze, ligt 70 tot 110 centimeter onder de grond en is niet meer zichtbaar. Nadat de plek rond het jaar 100 werd verlaten, kwam er een laag Hunzeklei overheen. Alleen de aanleg van het Van Starkenborghkanaal rond 1930 lijkt de wierde te hebben doorsneden, maar werd toen niet herkend.
Zestienduizend mogelijke vondsten
Archeologen verwachten op een gebied van ongeveer 150 bij 75 meter zo’n 90.000 scherven aardewerk te vinden. Ook rekenen ze op ongeveer 11.000 stukken dierlijk bot en 5000 stenen voorwerpen, zoals maalstenen en klop- en wrijfstenen.
De archeologen denken dat het tijdens de bewoning van de wierde lastig was om gewassen te verbouwen. Waarschijnlijk leefden ze vooral van vee, zoals koeien en schapen. De natte kleigrond kan daarnaast organisch materiaal goed hebben bewaard. Hout, zaden en leer vergaan in de klei minder snel doordat er weinig zuurstof bij komt. ‘Wat hebben de mensen gegeten? Wat hebben ze verbouwd? Die aanwijzingen ben je op het zand altijd kwijt. Dat we dat beeld hier kunnen schetsen, is grote winst’, zegt archeologisch adviseur Michiel Huisman van Rijkswaterstaat.
Op de wierde stonden vermoedelijk enkele houten huizen. Archeologen willen tijdens de opgraving onder meer onderzoeken of het om een grote wierde gaat of om meerdere kleinere wierden die later aan elkaar groeiden. Ook willen ze weten hoe lang de plek precies werd bewoond.
Opgraving voor bouwstart Gerrit Krolbrug
De archeologische opgraving moet volgens de planning in het voorjaar van 2027 beginnen en duurt naar verwachting vier tot zes maanden. Daarmee zijn het zo’n beetje de eerste werkzaamheden voor de bouw van de nieuwe Gerrit Krolbrug.
Voor bewoners en bezoekers komt nog voor het archeologisch onderzoek een kleine vitrine met vondsten uit het vooronderzoek in Informatiepunt De Verbinding. De vondsten uit de komende opgraving worden na onderzoek bewaard in het archeologisch depot van de gemeente Groningen.
Tijdens het onderzoek gebruiken archeologen onder meer graafmachines en scheppen om de bodem laag voor laag te onderzoeken. Alleen bij bijzondere of kwetsbare vondsten komen kleine kwastjes tevoorschijn.
De opgraving vindt plaats aan de Ommelandzijde en daardoor blijft de overlast aan de Korreweg beperkt. Maar de hellingbaan en de fiets- en loopbrug aan de Ommelandzijde liggen precies op de plek waar wordt gegraven. Zodra de werkzaamheden daar beginnen, kunnen fietsers en wandelaars er daarom niet meer langs. Na de opgraving begint de bouw van de nieuwe brug. De Gerrit Krolbrug is daarna minimaal twee jaar niet beschikbaar.
