Stadsgidsen in Groningen hebben in toenemende mate te maken met overlast van daklozen, dealers en verwarde personen tijdens hun rondleidingen. Vanwege de situatie worden bepaalde locaties in de binnenstad inmiddels gemeden.
“Dit probleem speelt heel duidelijk sinds vorige maand”, vertelt een gids van Battlefield Tours. De organisatie verzorgt wandelingen waarin het verhaal van de Slag om Groningen in april 1945 centraal staat, waarbij met name Amerikaanse en Canadese bezoekers langs historische locaties worden geleid. “Bij deze tours mijden wij tegenwoordig het Martinikerkhof. En dat geldt voor meerdere gidsen.”
De gids geeft een concreet voorbeeld van de huidige situatie: “Afgelopen woensdag moest ik een kwartiertje wachten bij de Martinitoren omdat de groep die ik rond zou leiden vertraagd was. In die vijftien minuten heb ik heel wat mensen de revue zien passeren: daklozen die voorbijlopen en dealers die staan te schreeuwen en zich in de hoeken ophouden. Wij vinden het een onhoudbare situatie. Als je Amerikanen en Canadezen rondleidt, is dit niet het visitekaartje dat je wilt afgeven. We zien tijdens onze tours ook bedelende mensen die dwars door de groep lopen. Dat heeft veel impact, omdat we ons verhaal daardoor niet goed kunnen doen.”
Met name op zondagochtend is de overlast groot. “Het is voorgekomen dat we zijn uitgescholden. Dat gaat allemaal ten koste van het verhaal dat je wilt vertellen.” Volgens de gids beperkt de problematiek zich tot specifieke plekken in de binnenstad. “We bezoeken bijvoorbeeld ook de Paterswoldseweg, maar op zo’n plek is er niets aan de hand.”
“Onderdeel van de stad”
Titus Akkermans, een bekende stadsgids verbonden aan het Groninger Gidsenteam, herkent de signalen maar wil het woord ‘overlast’ liever niet gebruiken. “Dat woord vind ik niet gepast. Van overlast is sprake als je gehinderd wordt in je werk of als je werkzaamheden worden geblokkeerd. Daar hebben wij geen last van. Dat is niet alleen mijn mening, maar zo kijken ook collega’s hier tegenaan die ik vanwege dit onderwerp gesproken heb.”
“Onze houding is dat mensen die dakloos zijn zich in een hele akelige situatie bevinden”, vervolgt Akkermans. “Wij laten onze tour daar niet door beïnvloeden. Sterker nog: wij nemen het op in ons verhaal. Groningen is een middelgrote stad die kampt met deze problematiek. Het onderwerp heeft de aandacht van het gemeentebestuur en er worden goede oplossingen bedacht. Wij ervaren het daarom anders.”
Wel past het Gidsenteam zich enigszins aan. “Als we een rondleiding beginnen, lopen we niet direct naar de Martinikerk. Ik probeer eerst de binding in de groep te laten groeien. Maar het Martinikerkhof wordt wel bezocht; het hoort erbij. Wel wijzen we bezoekers vooraf op wat ze gaan zien.”
Ook houdt Akkermans er rekening mee waar hij gaat staan: “Op het Martinikerkhof staat het monument van Sint-Joris en de Draak, met de gegraveerde tekst Justitia, Libertas, Pax. Ik weet dat ik tegenwoordig niet achter het beeld langs moet lopen, want daar kun je menselijke ontlasting en afval tegenkomen. Maar overlast? Nee. Uiteraard kan ik niet oordelen over de situatie bij Battlefield Tours; mogelijk dat zij langer op het Martinikerkhof stilstaan omdat daar voor hun verhaal meer te vertellen valt.”
Akkermans geeft aan zelf geen last te hebben van bedelaars. “Eerder hebben we hier wel hinder van ondervonden bij de Synagoge en op de Werkmanbrug bij het Groninger Museum. Dat waren beroepsbedelaars. Maar ook dat hoort bij een stad die in ontwikkeling is.”
Politiek vraagt om opheldering
De politiek volgt de signalen in de binnenstad op de voet. De fractie van Stadspartij 100% voor Groningen laat weten de situatie te gaan uitzoeken. “Ik ga dit onderwerp oppakken en ik ben bezig om vragen uit te zetten”, geeft raadslid Yaneth Menger aan.
Kader: overlast
Sinds het begin van de zomer is de overlast van daklozen in de binnenstad toegenomen nadat de gemeente ingreep bij de daklozenopvang aan de Spilsluizen. Vanwege toenemende overlast op het grasveld tegenover de opvanglocatie werd dit met hekken afgesloten, waarna de groep zich verplaatste naar het Martinikerkhof. Omwonenden trokken al snel met een brandbrief aan de bel en eisten een actieplan, waarna de gemeente in gesprek ging en extra handhaving inzette. Recent zijn de bosschages rond de Martinikerk verwijderd, waardoor handhavers en agenten een beter zicht hebben op het plantsoen.
