Het was dinsdagmiddag flink schrikken voor een Groningse familie die hun zomervakantie doorbrengt aan de Italiaanse Adriatische kust. Nabij de stad Ancona, op zo’n honderd kilometer ten zuiden van San Marino, werd de camping van het gezin getroffen door een hagelbui.
“Het waren hagelstenen zo groot als golfballen”, vertelt Hayo. “Mijn auto heeft heel wat deuken opgelopen en ziet eruit als een poffertjespan. Gelukkig zijn de ramen wel heel gebleven.” Het noodweer diende zich in de tweede helft van de middag aan. “Van tevoren was er gewaarschuwd dat er slecht weer aan kwam, maar op zo’n moment kun je niet heel veel doen. Je zet je auto onder een boom en alle spullen die los zitten of liggen breng je snel naar binnen. Daarnaast hebben we de tent flink aangespannen. Uiteindelijk heeft onze vouwwagen gelukkig geen schade; het is alleen de auto.”
“De buren hebben een gloednieuwe auto”
Volgens Hayo is de schade op de camping aanzienlijk. “Iemand bij ons in de buurt vertelde dat zijn auto gloednieuw is. Ook die ziet er nu uit als een poffertjespan. Ik heb dan nog het geluk dat ik in een leaseauto rijd. Ondanks dat het vervelend is, kunnen we er in elk geval mee terugrijden naar Nederland. We hebben gecheckt of alles werkt, zoals de verlichting en de knipperlichten. Het enige wat echt kapot is, is het afdekplaatje van een knipperlicht aan de zijkant. Bij andere mensen zag ik dat zelfs koplampen kapot zijn geslagen door de hagelstenen.”
Daarnaast raakten ook veel campers en caravans beschadigd. “Iedereen heeft wel hagelschade. Wat dat betreft ben ik blij dat wij hier met een vouwwagen staan. Maar uiteraard is dit voor niemand leuk. Dit gun je niemand.”
Gardameer
Juist vanwege de veranderende weersomstandigheden was de familie dit jaar uitgeweken naar de kustplaats. “In eerdere jaren verbleven we bij het Gardameer. Omdat zulke heftige buien daar de afgelopen jaren steeds vaker voorkwamen, zijn we uitgeweken naar deze plek aan de Adriatische kust. Maar nu zie je dat extreme buien ook hier toeslaan, terwijl dat voorheen niet zo was. En het is nog niet voorbij: de meteorologische dienst geeft aan dat er vanavond opnieuw zware buien worden verwacht. Ik sprak net mensen uit Utrecht die vlak bij ons staan; zij hadden een paar weken geleden thuis al noodweer en krijgen er nu hier ook mee te maken.”
Ondanks de schrik is men ook realistisch. “Met ons gaat het goed, dat is het belangrijkste. Bij zulk weer bereid je je zo goed mogelijk voor, ga je binnen zitten en wacht je af. Er is gelukkig niemand gewond geraakt. En zo’n auto… dat komt allemaal wel weer goed. Op dit moment is het hier gewoon weer 30 graden. Hopelijk trekt het slechte weer snel weg, zodat we toch nog even lekker kunnen genieten van de vakantie.”
Achtergrond: waarom neemt dit soort extreme buien toe?
Dat vakantiegangers in Zuid-Europa steeds vaker te maken krijgen met ‘golfbalhagel’ is volgens klimaatwetenschappers en meteorologische diensten als het KNMI en Copernicus geen toeval. Door de opwarming van het klimaat en het opwarmen van de Middellandse Zee bevat de lucht veel meer vocht en energie. Per graad temperatuurstijging kan de luchtstroom zo’n zeven procent meer waterdamp vasthouden.
Wanneer koude lucht uit het noorden op die warme, zeer vochtige landoppervlakten en zeewatertemperaturen stuit, ontstaan er extreem krachtige stijgstromen in de buienwolken. Doordat regendruppels in de wolk telkens opnieuw omhoog worden geblazen en bevriezen, kunnen hagelstenen uitzonderlijk groot worden voordat ze zwaar genoeg zijn om naar beneden te vallen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het totale aantal stormdagen in Zuid-Europa niet per se gigantisch toeneemt, maar dat de buien die vallen door die extra warmte-energie wel aanzienlijk intensiever en schadelijker worden.
