Het starten van een wooncoöperatie moet in de toekomst een stuk eenvoudiger worden. SP-Tweede Kamerlid Sandra Beckerman heeft in samenwerking met netwerkorganisatie Cooplink een initiatiefwet geschreven die komende week in de Tweede Kamer wordt behandeld.
In de gemeente Groningen bevindt zich op dit moment één actieve wooncoöperatie: het Ebbingehof aan de Langestraat, dat in 2021 werd opgeleverd als complex met veertig appartementen voor vijftigplussers. Daarnaast heeft de gemeente locaties aangewezen op De Suikerzijde en de Eems waar dergelijke coöperaties gerealiseerd kunnen worden.
Beckerman noemt dit mooie ontwikkelingen. “Groningen doet het heel goed. Je hebt een aantal steden die echt vooroplopen, maar er zijn ook gemeenten waar het verschrikkelijk moeizaam gaat en waar er echt een schep bovenop kan. Veel mensen willen dolgraag in hun eigen wijk of dorp blijven wonen. Een wooncoöperatie is dan een ideale vorm. Juist in dorpen zie je dat reguliere woningcorporaties momenteel weinig bouwen. Met als gevolg dat mensen die er hun hele leven al gewoond hebben, dan ineens naar een andere plek moeten wanneer hun huidige woning voor hen te groot wordt.”
Niet langer tegenwerken, maar steunen
Bij een wooncoöperatie nemen bewoners gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor hun huisvesting en leefomgeving. Als lid heb je veel meer te zeggen over het beheer, het onderhoud en de toewijzing van de woningen dan bij traditionele huur. Hoewel coöperatief wonen al in drie opeenvolgende regeerakkoorden werd genoemd, gebeurt er volgens de SP tot nu toe veel te weinig.
“Het is tijd om deze bewoners eindelijk de ruimte te geven in plaats van ze tegen te werken”, stelt Beckerman. “Zij zorgen samen voor permanent betaalbare huurwoningen zonder winstoogmerk, nu en voor toekomstige generaties. Bovendien ontstaan er gemeenschappen waar mensen naar elkaar omkijken. Dat betekent meer sociale cohesie, minder eenzaamheid en lagere maatschappelijke kosten. Mensen zijn het wachten op de markt of de politiek zat en nemen het heft in eigen handen. Deze wet zorgt ervoor dat zij niet langer worden tegengewerkt door de overheid, maar juist steun krijgen.”
Juridische barrières slechten
Dat het oprichten van een wooncoöperatie nu nog zo complex is, komt vooral omdat de woonvorm simpelweg niet goed verankerd is in de wet. “Dit heeft allerlei praktische gevolgen”, legt het Groningse Kamerlid uit. “Banken zijn bijvoorbeeld heel terughoudend met het verstrekken van een financiering en ook verzekeraars kennen het concept vaak niet. Zelfs bij uitkeringen of de huurtoeslag loop je vast, omdat instanties zich afvragen of mensen op hetzelfde adres nu formeel samenwonen of niet. De vorm wordt nu niet erkend, en met deze initiatiefwet repareren we dat.”
De wet ‘Wet Bevordering Wooncoöperaties’ moet de drempels verlagen en bewoners makkelijker toegang geven tot grond, geld en professionele ondersteuning. Daarmee hoopt de SP de wooncoöperatie te laten uitgroeien tot een volwaardige derde pijler van de volkshuisvesting, naast reguliere huur en koop.
Lobbyen voor een meerderheid
Over de politieke haalbaarheid van haar wet is Beckerman optimistisch. “Ieder project strandt nu nog te vaak of duurt jaren voordat het van de grond komt. Ik ben de afgelopen periode flink aan het lobbyen geweest en ik ga ervan uit dat de wet een meerderheid gaat halen. Waar ik sowieso heel blij mee van ben, is dat we het in de negen jaar dat ik nu Kamerlid ben, nog nooit eerder enkel en alleen in een specifiek debat over de wooncoöperatie hebben gehad. Normaal verzandde het onderwerp altijd in bredere debatten over wonen. Alleen dat eigen podium is al een grote winst.”
