Kinderen in een weeshuis in de Oekraïense stad Dnipro een hart onder de riem steken. Dat is het doel van een benefietconcert dat zondag 28 juni plaatsvindt in de Helperkerk. Initiatiefnemer Hendrik Jan Vermeulen is van plan om binnenkort de ingezamelde hulpgoederen zelf naar Dnipro te brengen.
Hendrik Jan, over wat voor weeshuis hebben we het precies?
“Ik denk sowieso dat het goed is om je te realiseren dat een weeshuis in Oekraïne er qua invulling heel anders uitziet dan we in Nederland gewend zijn. Het is een vrij groot tehuis, wat niet vreemd is omdat Dnipro de vierde stad van Oekraïne is met ongeveer een miljoen inwoners. Er wonen in dit weeshuis zo’n veertig kinderen en ongeveer vijftig jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot 35 jaar, die speciale zorg nodig hebben. Een groot deel van hen heeft een fysieke of mentale beperking. Een aantal van hen kan niet eens zelfstandig uit bed komen.”
Dat lijkt me een behoorlijk zware situatie…
“Absoluut. Dnipro ligt in het oostelijke deel van het land, niet ver van het front. Iedere dag worden er luchtaanvallen op de stad uitgevoerd. Dat maakt het dagelijks leven voor de bewoners van het tehuis zwaar en brengt enorme uitdagingen met zich mee. Doordat het front sinds 2014 en na de volledige invasie van 2022 is verschoven, zijn er ook extra bewoners bijgekomen. Een deel van hen is overigens inmiddels overgebracht naar andere Europese landen; vermoedelijk omdat de behandelmethodes daar beter zijn of omdat zij simpelweg gebaat zijn bij een stabiele omgeving voor hun behandeling.”
Dat jij je zo intensief inzet voor Oekraïne is ontstaan door een contact uit 2019, toch?
“Dat is best wel een bijzonder verhaal. In 2019 ben ik online iemand tegengekomen die in Dnipro woont. Door de jaren heen heb ik met hem regelmatig contact gehouden. Sowieso heb ik altijd al grote interesse gehad in Oekraïne. Mijn voorouders hebben er in de Eerste Wereldoorlog en later in de Tweede Wereldoorlog gevochten. Dat heeft er mede voor gezorgd dat ik het land in 2008 al eens bezocht heb. Ik wilde op een gegeven moment met eigen ogen het land zien waarin binnen de familie over gesproken werd.”
Hoe intensief is het contact met je vriend in Dnipro nu?
“Dat is heel intensief. Door de jaren heen hebben we regelmatig contact gehouden en heeft hij mij steeds meer verteld over de oorlog die toen al jaren gaande was. Eind 2021 spraken we ook over de zorgen die er waren rondom de Russische troepenopbouw aan de grens. Toen in februari 2022 de grootschalige inval plaatsvond, wist ik via hem meteen dat het mis was. Sindsdien hebben we dagelijks contact. Dat was ook het moment dat ik besloot om me actief voor het land in te zetten. Ik ben inmiddels meerdere kere in Oekraïne geweest waarvan drie keer in Dnipro. Alles wat ik daar met eigen ogen zag, heeft ervoor gezorgd dat ik me blijf inzetten voor het land en mijn vrienden daar. Dat doe ik onder andere via De Sociale Brigade uit Haren, een organisatie die hulp verleent aan gevluchte Oekraïners hier en hulpgoederen inzamelt voor het land zelf.”
De oorlog in Oekraïne woedt al sinds de illegale bezetting van de Krim en de Donbas in 2014. De meeste mensen hier krijgen het nieuws mee via het journaal of de krant. Hoe is dat voor jou, nu je zo’n directe lijn hebt? Maakt dat het nieuws anders?
“Het is veel rauwer. De zorgen over luchtaanvallen en het effect daarvan op de mensen komen vrij direct bij me binnen. Je krijgt het soms live mee, via videocalls bijvoorbeeld. En je hoort dat ze voor de zoveelste keer op een dag hebben moeten schuilen in hun badkamer of kelder, iets wat ik ook zelf met ze heb meegemaakt. Ik kan me daardoor een heel goed beeld vormen van hoe zij hun dag doorbrengen, wat ze meemaken en wat ze denken. En dat perspectief is breder dan alleen dat.”
Hoe bedoel je dat?
“Ik vertelde al dat ik er meerdere keren ben geweest. Je komt dan ook in gesprek met mensen die bijvoorbeeld geen fan zijn van president Zelensky. Of je hoort over mannen die het leger in moeten, maar doodsbang zijn. Maar hoe je het ook wendt of keert: zo’n oorlog gaat elk voorstellingsvermogen te boven. Ook omdat de contrasten zo groot zijn. Als je net de grens oversteekt en je bent in de buurt van een stad als Lviv, dan kun je denken: is dit nou een land in oorlog? Terwijl het gevoel en de sfeer in Dnipro totaal anders is.”
Is uit die motivatie ook dit benefietconcert ontstaan?
“Klopt. Ik ben eerst een online fundraiser voor het weeshuis gestart. Die deel je dan op je eigen kanalen, maar dat gaat allemaal niet zo snel. Op een gegeven moment dacht ik: waarom organiseer ik geen benefietconcert? Ik ben zelf muzikant, waarbij ik actief ben in een band met Oekraïners, en ik werk bij het conservatorium. Ik heb dus veel contacten in de muziekwereld. Ongeveer een maand geleden ben ik allerlei bekende Groningse artiesten gaan benaderen, maar dat leverde in eerste instantie, behalve succeswensen, weinig op. Toen ben ik via collega’s bij het conservatorium op het idee gekomen om muzikanten en bands te zoeken die een specifieke link hebben met Groningen en Oekraïne. Ook heb ik contact gezocht met de Helperkerk. Binnen de kortste keren was het toen geregeld.”
Als je kijkt naar de line-up, dan is die behoorlijk gevarieerd. Er is voor ieder wat wils qua muziek.
“Dat is eigenlijk organisch zo ontstaan. Op een gegeven moment begint de tijd te dringen en moeten er keuzes worden gemaakt, maar ongemerkt is er daardoor een prachtige verscheidenheid ontstaan. Elina Danielian Mykheieva treedt bijvoorbeeld op; zij is een professionele operazangeres uit Odessa die sinds drie jaar in Groningen woont. Een vriendin uit Oekraïne maakte mij notabene op haar attent. Ook de opkomende band In Good Spirit staat op het podium, een formatie van internationale studenten van de Kunstacademie die elkaar in Groningen hebben gevonden en indiefolk maken. Daarnaast treedt Steernvanger op. Deze bekende Groningstalige band won in het verleden al onder meer het Grunneger Laidjesfestival. Als laatste treed ik op met iVan Gogh. Deze band bestaat naast mijzelf uit vier Oekraïense muzikanten en komt voort uit mijn motivatie om Oekraïne te steunen.
De vraag die nog een beetje boven de markt blijft hangen: hoe ben je specifiek bij dít weeshuis in Dnipro terechtgekomen?
“Dat is eigenlijk wel een bijzonder verhaal. Eerder dit jaar zijn we met De Sociale Brigade naar Oekraïne gereisd om hulpgoederen af te leveren. We zijn toen heel dicht bij het front geweest. Om ervoor te zorgen dat de breekbare spullen onbeschadigd op hun plek zouden komen, hadden we ter opvulling luiers aan de dozen toegevoegd, met het idee dat die daar vast ook wel van pas zouden komen. Maar aan het front werd gezegd: ‘dat hebben we hier momenteel niet nodig’. Ik heb toen direct contact gezocht met mijn vriend in Dnipro, en die bracht mij toen op het spoor van dit specifieke weeshuis.”
De bedoeling is dat er met de opbrengst van het concert morgen direct nieuwe hulpgoederen gekocht gaan worden?
“Dat klopt. En deze ga ik vervolgens zelf met een voertuig naar het weeshuis brengen. Hoe en wanneer ik dat precies ga doen, kan ik in dit interview om veiligheidsredenen uiteraard niet vertellen. Ik ga deze reis alleen maken. Of dat niet eng is? Nee, maar aan de andere kant ook weer wel. Het is sowieso spannend. Ik weet gelukkig wat me te wachten staat omdat ik er al eerder ben geweest, en ik heb ter plekke goede vrienden en contacten. Het is een kwestie van heel goed luisteren naar de lokale adviezen en daar gehoor aan geven. Dan moet het goed komen.”
Is er morgenavond tijdens het benefietconcert alleen geld welkom, of mogen mensen ook fysieke hulpgoederen meenemen?
“Wij zijn echt met alles dolblij. In het weeshuis is momenteel een enorme vraag naar luiers, tandpasta, shampoo, zeep en andere hygiënemiddelen. Dus als je dat nog thuis in de kast hebt staan en het niet gebruikt: neem het gerust mee naar de kerk! Uiteraard zijn financiële donaties ook meer dan welkom. Mocht je het concert morgen niet kunnen bezoeken, dan kun je via de link op de site doneren of spullen rechtstreeks brengen naar de loods van De Sociale Brigade. De ingang hiervan bevindt zich aan de Beckerweg in Groningen.”
Het benefietconcert in de Helperkerk aan de Coendersweg begint zondag 28 juni om 18.30 uur. Meer informatie over het programma vind je op de website van Stichting Sociale Brigade.
