Teleurstelling en boosheid over de brief van minister Vincent Karremans (VVD) van Infrastructuur en Waterstaat om geen tijdelijke brug, pont of pontonverbinding tijdens de bouw van de nieuwe Gerrit Krolbrug aan te leggen. “Wij leggen ons hier niet bij neer”, is de reactie van verschillende politieke partijen en betrokkenen.
De Gerrit Krolbrug werd in 2021 aangevaren en is sindsdien een hoofdpijndossier. De huidige tijdelijke hellingbanen en de oude loopbrug moeten tijdens de bouw van de nieuwe brug verdwijnen om de aannemer de ruimte te geven. De bouw daarvan start in 2027 en duurt minimaal twee tot drie jaar.
Het ministerie onderzocht na een Tweede Kamer-motie van Habtamu de Hoop (PRO) verschillende alternatieven, maar die zijn nu allemaal afgekeurd. Een pontje is volgens de minister onveilig vanwege de drukke beroepsvaart, een pontonbrug zorgt voor te lange wachttijden en het goedkopere plan van de buurt en de Vereniging Bedrijven Noord-Oost (VBNO) is volgens verkeersspecialisten te smal en onveilig. De enige realistische optie, een tijdelijke brug via de Busbaanweg, kost ruim 10 miljoen euro. Dat geld is er simpelweg niet door de miljardentekorten op het Mobiliteitsfonds, aldus Karremans.
Het betekent dat de 16.000 tot 20.000 fietsers die dagelijks het Van Starkenborghkanaal oversteken, jarenlang kilometers moeten omrijden via de Noordzeebrug of de Oostersluis.
“Heel erg zuur voor het Noorden”
“Het woord ‘boosheid’ past na het lezen van deze brief”, reageert raadslid Femke Folkerts van PRO. “We weten dat Rijkswaterstaat moet bezuinigen. Maar het kan toch niet zo zijn dat in een regio waar de overheid zoveel geld heeft verdiend aan de gaswinning, er nu gezegd wordt: het geld is op. Ik vind dit heel zuur.”
Volgens Folkerts wordt de impact zwaar onderschat. “Bij dit omfietsen wordt er puur gekeken naar een tabel, maar dat is een papieren werkelijkheid. De wijk De Hunze heeft geen basisschool. Scholieren zullen dadelijk hun halve basisschoolcarrière moeten omfietsen. Dat is ingrijpend voor de levens van deze jonge inwoners.” PRO wil de druk op Rijkswaterstaat dan ook op gaan opvoeren. “Met de aangenomen motie van Habtamu de Hoop ligt er een duidelijke opdracht in Den Haag. Wij laten het hier niet bij zitten.”
Eerder nam de Groningse gemeenteraad al een motie aan om Den Haag in beweging te krijgen. Folkerts denkt hardop na over vervolgstappen waarbij er mogelijk komende woensdag, tijdens de gemeenteraadsvergadering, een nieuwe motie wordt ingebracht. Wij zijn in ieder geval erg boos en we zullen alles doen om hier een positieve draai aan te geven.”
“Het Noorden staat niet in the picture”
Ook bij de ChristenUnie is de teleurstelling over de Haagse brief groot. “Het kabinet heeft het Noorden niet echt in the picture“, stelt raadslid Peter Rebergen. “Kijk hoeveel gedoe we al hebben als het gaat om wegen- en bruggenonderhoud in de noordelijke provincies. Wij worden flink benadeeld. Voor mijn fractie is duidelijk dat jarenlang omfietsen onacceptabel is. Het lijkt ons goed om een krachtig signaal af te geven. Als gemeenteraad, maar wellicht ook als hele regio. We moeten duidelijk maken dat de weg die nu bewandeld wordt, wat ons betreft niet de juiste is.”
Rebergen heeft inmiddels contact gezocht met de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie om de Haagse lobby warm te houden. “Die samenwerking is er. Al die gesprekken helpen in de lobby die nu verder wordt ingezet. Hopelijk kunnen we via die weg nog voor bijsturing zorgen.”
Deksel op de neus
D66-raadslid Morris Wouters spreekt van een bittere pil. “Dit nieuws is heel erg balen. De brief die we gelezen hebben, beschouwen wij wel als een deksel op de neus. Mijn fractie heeft altijd gezegd: de insteek moet zijn dat er níét omgefietst hoeft te worden. Daar is via verschillende moties lokaal en landelijk hard aan gewerkt. Dat dit nu niet is gelukt, hadden wij heel graag anders gezien.”
Hoewel Wouters erkent dat Rijkswaterstaat in de tang zit door bezuinigingen, geeft hij de strijd niet op. “Dat betekent niet dat mijn fractie knock-out in de touwen hangt; wij gaan het bijltje er niet bij neerleggen. Elk initiatief dat op ons bureau komt om dit ten goede te keren, zullen wij serieus bekijken en steunen.”
Breder noordelijk probleem
“Wie is niet teleurgesteld door dit nieuws?”, vraagt Leendert van der Laan van Partij voor het Noorden. “Al is het wel belangrijk om deze brief in een breder perspectief te plaatsen: dit is een breder noordelijk probleem. Rijkswaterstaat gaat de komende jaren vanwege geldgebrek geen onderhoud uitvoeren aan de snelwegen A7 en A28. Alleen als er een calamiteit is, vinden er reparaties plaats. En kijk ook naar Friesland: bij Uitwellingerga ligt nu een noodbrug waar de staandemastroute niet langs kan, waardoor het vaarverkeer om wordt geleid. En uiteindelijk is de situatie gek: er rijden veel auto’s rond waarbij iedereen maandelijks wegenbelasting betaalt. Er komt veel geld binnen. Maar dit geld gaat niet naar wegen en bruggen. Waar het geld wel naartoe gaat, is voor mij onduidelijk.”
Dat er om moet worden gefietst via de Noordzeebrug of Oostersluis is voor Van der Laan geen optie: “We dachten dat het met de motie die in de Tweede Kamer was aangenomen, allemaal geregeld zou zijn. Maar dus niet. En je ziet dat de gevolgen nu groot zijn, zeker voor een stad die gesitueerd is op fietsverkeer. Maar wat je ook zegt of wat je ook vraagt: een inwoner uit Beijum, een kind uit de Hunze of een scholier die vanuit de Korrewegwijk naar het CSG Wessel Gansfort moet, die zijn hier allemaal niet bij gebaat: zij zijn de pineut. Maar zoals gezegd, dit is wel een breder noordelijk probleem.”
Tandenknarsen bij ondernemers
Bij de Vereniging Bedrijven Noord-Oost (VBNO), die samen met het Platform Gerrit Krolbrug hard vecht voor een tijdelijke variant, zijn de druiven zuur. “We waren er al bang voor, maar met deze brief is het waarheid geworden”, verzucht voorzitter Guus Vries. “We moeten straks tandenknarsend toezien hoe mensen drie of vier jaar flink moeten omrijden. Dat is niet alleen slecht nieuws voor bewoners, maar ook voor scholen en ondernemers. Lokale ondernemers hebben nu al te maken met flink omzetverlies.”
Hoewel de brief van de minister weinig ruimte openlaat, weigert Vries direct de handdoek in de ring te gooien. “In principe kun je zeggen: het is een voldongen feit. Maar wat ons betreft is de koers nog niet definitief gelopen. De komende dagen gaan we als bestuur de brief tot achter de komma bestuderen om te kijken welke mogelijkheden er nog zijn. Aan een dood paard trekken heeft geen zin, maar het feit blijft dat wat hier nu gebeurt voor de kinderen, bewoners en ondernemers een heel hard gelag is.”
Pleisters
Om de pijn in Groningen te verzachten, belooft minister Karremans in zijn brief wel een pakket aan ‘maatwerkmaatregelen’. Zo wordt er deze zomer nog geïnvesteerd in het verbreden van fietspaden en het aanpassen van kruispunten bij de Noordzeebrug en de Oostersluis om de omrijroutes veiliger te maken. Ook komt er een informatiepunt bij de oude brug, wordt er gekeken naar een extra verbinding over het Boterdiep, en is er overleg met het OV-bureau over extra buslijnen en een goedkopere ‘kortingspas’.
