In speelnatuur De Onlanderij van Natuurmonumenten vindt vandaag, op Pinksterzondag, de ‘OERRR Vier de Lente Dag’ plaats. Kinderen kunnen er tussen 11.00 en 15.00 uur spelenderwijs ontdekken hoe belangrijk insecten zijn voor onze natuur. Een gesprek met boswachter Bart Zwiers over hermelijnen, zaadbommen en de stille ramp op de vierkante meter.
Bart, wat gaat er vandaag allemaal gebeuren bij De Onlanderij?
“We hebben voor vandaag een vijftal boswachters in paraatheid gebracht die allerlei kleine activiteiten organiseren. Bijen, hommels en vlinders spelen een onmisbare rol in de natuur. Vandaag kun je daar als bezoeker alles over ontdekken. Kinderen kunnen bijvoorbeeld hun eigen zaadbommen maken. Dit zijn kleine balletjes gemaakt van klei, compost en bloemenzaadjes. Ze worden gebruikt om op een simpele manier wilde bloemen te zaaien op kale of moeilijk bereikbare plekken, om zo de biodiversiteit en insecten zoals bijen en vlinders te ondersteunen. Wij gaan de kinderen specifiek vragen om deze zaadbommen mee te nemen naar huis en ze in de omgeving neer te leggen op een plek waar de natuur er echt wat aan heeft. Zie het als een mooi en groen steuntje in de rug.”
Wat staat er nog meer op het programma?
“Je kunt hier vandaag ook op zoek gaan naar zoemende insecten en je kunt je eigen insectenhotel bouwen waarmee je bijen en andere insecten direct kunt helpen in je eigen omgeving. Daarnaast hebben de boswachters verschillende opgezette dieren bij zich. Het gaat hierbij specifiek om dieren die in De Onlanden leven. Deze kun je van heel dichtbij bekijken, maar je kunt er uiteraard ook al je vragen over stellen. En daarnaast is er natuurlijk alle ruimte om lekker te spelen. Sinds vorig jaar hebben we bij De Onlanderij een avontuurlijke en natuurlijke speeltuin waar kinderen heerlijk kunnen ravotten, kunnen kliederen met water en modder en kunnen klimmen over boomstammen.”
Met dit warme weer kun je een duik nemen in een recreatieplas, of je kunt naar De Onlanderij komen?
“Precies! Waarbij wel gezegd moet worden dat het water in onze speelvijver gekwalificeerd bronwater is dat gezuiverd is. Dus kom gezellig spelen en ravotten, het is volkomen veilig. En wat in dat kader heel leuk is om te vertellen, is dat De Onlanden momenteel echt trilt van het leven. Na de droogte van enkele weken geleden heeft het onlangs weliswaar flink geregend, maar die neerslag is bij lange na niet voldoende om de diepere droogte op te lossen. Juist nu in de lente, als alles volop in bloei staat, wordt er door de vegetatie enorm veel water verbruikt. En op dagen als vandaag, waarbij het gewoon erg warm is, verdampt er natuurlijk ook nog eens heel veel water. Maar die dynamiek heeft er wel voor gezorgd dat de natuur nu volledig tot bloei is gekomen. Ik heb zelf de roerdomp al gehoord en de hermelijn heeft zijn wintervacht inmiddels helemaal ingeruild voor het zomerkostuum. Als je goed kijkt en een beetje geduld hebt, dan kun je deze prachtige dieren vandaag wellicht spotten. En uiteraard kun je na afloop van alle avonturen een ijsje halen bij de horecagelegenheid in De Onlanderij.”
De specifieke aandacht vandaag voor insecten op deze dag, dat is niet zonder reden hè?
“Je zou hardop kunnen zeggen dat er zich momenteel een stille ramp aan het voltrekken is. In nog geen dertig jaar tijd is meer dan 75 procent van de insecten verdwenen. Recent werd in het nieuws bekend dat ook steeds meer soorten insecten structureel verdwijnen, zelfs de hele gewone soorten die we altijd overal zagen. En dat terwijl ze werkelijk ontzettend belangrijk zijn. Zowel voor de algehele natuur als ook voor ons als mensen. Als het slecht gaat met de insecten, dan gaan de insecteneters logischerwijs direct achteruit. Want wat moet een grutto zijn jongen straks nog voeren als er simpelweg geen insecten meer te vinden zijn in het veld? Onderschat dat niet. En hoever moet een egel tegenwoordig wel niet lopen om zijn dagelijkse maaltje van kevers, regenwormen en rupsen bij elkaar te scharrelen?”
Insecten zijn dus een cruciale voedingsbron, maar ze hebben ook een andere belangrijke functie in de natuur, toch?
“Ze zijn absoluut onmisbaar in de hele kringloop van de natuur. Zo helpen ze intensief bij het afbreken van plantenresten, dood hout en zelfs dode dieren tot waardevolle voedingsstoffen. Die stoffen worden vervolgens weer opgenomen in de bodem en vormen zo de essentiële basis voor nieuwe plantengroei. Maar dat is nog lang niet alles. Zonder insecten worden bloemen, gewassen en bomen simpelweg niet meer bestoven. Uiteindelijk komt ook onze eigen voedselvoorziening daarmee dus direct in gevaar. Als Natuurmonumenten maken wij ons dan ook ernstig zorgen over deze snelle afname. In onze eigen natuurgebieden helpen wij de insecten door slim te maaien, veel dood hout bewust te laten liggen en bloemrijke akkerranden en oevers aan te leggen.”
En jullie dragen met deze dag dus bij aan die kennis, om jonge mensen te leren over het belang ervan?
“Precies. En dat kan heel goed spelenderwijs. Wat we vandaag op De Onlanden aanbieden is absoluut geen saaie les in een schoolklas; het is lekker ravotten en spelen, maar wel met een serieuze ondertoon. Wat je hiermee wilt bereiken is dat je kinderen interesseert en oprecht nieuwsgierig maakt, waarbij je hoopt dat op een gegeven moment het kwartje de goede kant op rolt. Want wij als Natuurmonumenten zetten ons dagelijks in, maar dat kunnen de mensen thuis natuurlijk ook heel goed doen. Wist je dat we in ons land maar liefst drie miljard vierkante meter aan tuin hebben? Daarvan is momenteel ongeveer de helft niet groen maar betegeld. Stel nou dat we in elke tuin in Nederland één vierkante meter reserveren voor insecten, dan maken we met elkaar al een gigantisch verschil. Je kunt insecten al heel makkelijk helpen door ze jaarrond van voedsel, nestelgelegenheid en beschutting te voorzien. Vervang tegels door inheemse planten, maai je gazon eens wat minder vaak en gebruik vooral geen chemische bestrijdingsmiddelen. En plant inheemse bloemen, struiken en bomen zoals de meidoorn, de hazelaar en de wilde marjolein.”
Verwacht je veel belangstelling vandaag op deze zonnige zondag?
“Ik verwacht eerlijk gezegd geen extreme stormloop. Maar dat is misschien ook wel direct het grote voordeel van De Onlanderij: er is hier ruimte genoeg voor iedereen. Voor iedereen is er plek om rustig te ontdekken. Het programma begint vandaag om 11.00 uur bij de speelnatuur achter De Onlanderij in Eelderwolde. Het programma duurt officieel tot 15.00 uur. Dat betekent overigens niet dat we iedereen om drie uur direct wegsturen, zeker niet. Maar onze boswachters hebben vanaf dat tijdstip simpelweg weer andere beheerderstaken waar zij zich in het gebied voor in moeten zetten. Kinderen die lid zijn van OERRR kunnen vandaag trouwens helemaal gratis deelnemen aan de activiteiten. Kinderen die nog geen lid zijn, betalen een kleine bijdrage van 2,50 euro.”
Meer informatie vind je op deze website.
