Het is de Groninger Archieven gelukt om bewegend beeld van Simon van Hasselt uit de periode rond 1940 te digitaliseren. De beelden komen uit de familiecollectie van Van Hasselt en werden vorig jaar overhandigd aan de Groninger Archieven.
“Vorig jaar kwam Ron van Hasselt langs met een oud, roestig blik met daarin zuur ruikende films van zijn oom Jakob van Hasselt”, vertelt de Groninger Archieven. “Op de films staan beelden van de nog jonge Els en Karla die tijdens de Tweede Wereldoorlog in vernietigingskamp Auschwitz zijn vermoord. Hun ouders, Jakob en Elisabeth, die de oorlog overleefd hebben, hebben de films nooit terug kunnen of willen kijken.”
Met veel moeite lukte het René Duursma van de Groninger Archieven om de beelden te digitaliseren. Op de beelden is het leven van een Joods gezin in Amsterdam te zien, evenals beelden uit Groningen en Haulerwijk en bewegende beelden van Simon van Hasselt.
Tekst gaat verder onder de foto’s:
Simon van Hasselt
Jakob van Hasselt is één van de zes broers uit Slochteren. Een oudere broer is Simon van Hasselt, die in Groningen het hoofd was van de Joodse school. Simon begon aanvankelijk als onderwijzer in Siddeburen en werd later hoofd van een school in Haulerwijk. In 1941 werd hij door de Duitse bezetter van zijn taak ontheven in verband met zijn Joodse afkomst, waarna hij hoofd werd van de school voor Joodse kinderen in Groningen. Deze school werd in 1942 gesloten. Veel leerlingen, ouders en leerkrachten werden opgepakt en weggevoerd naar concentratiekampen. Via Westerbork werd het gezin Van Hasselt gedeporteerd naar Auschwitz, waar Simon, zijn vrouw Geertje en hun dochters Hermi en Sophia op 12 februari 1943 om het leven kwamen. De Simon van Hasseltschool in de stad Groningen is naar hem vernoemd.
Gezinsleven in beeld
Zijn jongere broer Jakob vertrok op jonge leeftijd naar Amsterdam om daar te gaan werken als notaris. Hij kreeg een relatie met Elisabeth Wisbrun, uit de familie die modehuis Wisbrun en Liffman bestierde. Hun eerste dochtertje Els werd geboren in januari 1935, gevolgd door Karla in maart 1937. Kort na de geboorte van Els besloot het gezin een camera te kopen om het leven van hun dochters te filmen. Op de beelden zijn de kinderen te zien terwijl ze spelen, fietsen en op bezoek gaan bij familie in Haulerwijk en Groningen.
Het filmen stopte in 1941, het jaar waarin het gezin onderdook. Daarbij werden de dochters gescheiden van de ouders. De ouders overleefden de oorlog, maar de kinderen werden door verraad naar Auschwitz gedeporteerd en daar vermoord.
Technische methode
De films lagen tientallen jaren bij de familie in de oorspronkelijke blikken. “Het gaat in totaal om 63 korte 8 mm-films, waarvan de meeste verzuurd waren. Deze zijn gedigitaliseerd in 4K-resolutie. Daarbij is gebruikgemaakt van de wet gate van de filmscanner, een methode waarbij de film nat wordt gemaakt met isopropanol. Deze vloeistof vult krassen en haalt het vuil van de film, waardoor de beelden bruikbaar worden voor digitalisering.”
