In Groningen komt in de komende jaren een zogenoemde AI-fabriek: een grootschalige faciliteit waar kunstmatige intelligentie (AI) centraal staat. De fabriek moet uitgroeien tot een nationale hotspot voor technologische innovatie. Maar wat is nou precies een AI-fabriek?
Bij een fabriek ontstaat al snel het idee van een lopende band met een medewerker die van negen tot vijf aan de band zijn werk verricht. Bij een AI-fabriek speelt misschien de gedachte op van een robot die de medewerker achter de lopende band zou moeten vervangen, maar niets is minder waar.
De locatie
De fabriek wordt gevestigd in de voormalige tabaksfabriek Niemeyer. Voor het datacentrum en de supercomputer wordt een plek uitgezocht die genoeg capaciteit biedt om de grote hoeveelheden stroom te kunnen verwerken. Volgens Fred Hassert, voorzitter Samenwerking Noord, ligt een aantal locaties klaar als mogelijke optie. Daarnaast vertelt Hassert dat speciaal is gekozen voor Groningen, vanwege de hoge stroomcapaciteit die het stroomnet van de stad aankan.
De plannen voor de AI-fabriek bevinden zich momenteel in de voorbereidingsfase. De verwachting is dat de bouw en inrichting in de komende jaren plaatsvinden, waarna de eerste onderdelen in gebruik worden genomen. De initiatiefnemers benadrukken dat het om een meerjarig project gaat. De AI-fabriek moet zich stap voor stap ontwikkelen en meegroeien met de technologische vooruitgang en de behoeften van gebruikers.
Geen lopende banden en rokende schoorstenen
De AI-fabriek is dus geen fabriek in de traditionele zin van het woord, met lopende banden en fysieke producten. In plaats daarvan gaat het om een hightech centrum waar data, rekenkracht en kennis samenkomen. De AI-fabriek bestaat uit twee onderdelen: een supercomputer en een innovatiecentrum.
Een supercomputer kan razendsnel berekeningen uitvoeren en nieuwe modellen testen. Zulke rekenkracht is essentieel voor kunstmatige intelligentie. “Normaal kost deze rekenkracht ontzettend veel energie, maar bij een supercomputer wordt dat geoptimaliseerd”, legt AI-expert Jeroen Van Bijsterveld uit. De installatie zal beschikbaar zijn voor onderzoekers en bedrijven die werken aan complexe vraagstukken. Denk aan het analyseren van medische scans, het voorspellen van energieverbruik of het optimaliseren van logistieke processen. Door deze rekenkracht lokaal beschikbaar te maken, hoeven organisaties minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse en Chinese techbedrijven.
De kern van de AI-fabriek is samenwerking. Gebruikers krijgen toegang tot de supercomputer en kunnen vervolgens in het innovatiecentrum samen projecten opzetten. Daarbij worden kennis, data en rekenkracht gedeeld. Het idee is dat onderzoekers, ondernemers en ontwikkelaars elkaar versterken door fysiek en digitaal samen te werken op één plek.
Naast de supercomputer komt er dus een innovatiecentrum. Hier kunnen mensen fysiek en virtueel samenwerken. Dit centrum biedt werkplekken, vergaderruimtes en testomgevingen. “Startups, onderzoekers, de zorg en andere sectoren kunnen hier hun ideeën uitwerken, waarmee de fabriek ruimte biedt voor innovatie”, aldus voorzitter Hassert. Het project richt zich zowel op gevestigde bedrijven als op jonge ondernemers die met nieuwe ideeën werken.
Het innovatiecentrum richt zich nadrukkelijk op toepassing. Het doel is niet alleen om nieuwe AI-technieken te ontwikkelen, maar vooral om ze bruikbaar te maken voor verschillende sectoren. Zo kunnen zorginstellingen samenwerken met techbedrijven aan slimme diagnosetools, of kunnen agrariërs en onderzoekers werken aan precisielandbouw met behulp van AI.
Wie betaalt de fabriek van de toekomst?
Het initiatief voor de AI-fabriek is een samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven. NijBegun is met 60 miljoen euro één van de grote investeerders. NijBegun is een initiatief in Groningen en Noord-Drenthe voor de wederopbouw na de periode van aardbevingen. Naast NijBegun investeren de Nederlandse en Europese overheid elk een bedrag van 70 miljoen euro.
‘De AI-fabriek uitgelegd’ is een vierdelige artikelserie over de nieuwe AI-fabriek die komt in Groningen. In deze serie wordt uitgelegd wat een AI-fabriek precies is en wat de komst betekent voor de stad. De overige drie delen worden woensdag 14 januari gepubliceerd en gaan over de innovatieve kant van de AI-fabriek. Wat brengt een AI-fabriek de Groninger? Hoe kan de fabriek helpen in de landbouw? En zorgt de komst van de supercomputer voor nieuwe innovaties binnen de zorg?
