Er dreigen opnieuw stakingen in het stads- en streekvervoer. De hervatte onderhandelingen over een nieuwe cao zijn volgens vakbonden CNV en FNV op een teleurstelling uitgelopen. Het is nu aan de leden hoe zij reageren, maar de bonden waarschuwen dat de kans op nieuwe acties zeer groot is.
De afgelopen maanden werd het werk in het regionaal openbaar vervoer al een aantal keren neergelegd. Een eerder aangekondigde landelijke staking op 22 oktober ging op het laatste moment niet door omdat de partijen weer aan tafel gingen zitten. Vrijdagmiddag legde de werkgeversvereniging voor het openbaar vervoer echter onverwacht een eindbod neer.
“Daarin ontbreken belangrijke verbeteringen, terwijl de werkgevers wel verslechteringen willen van de onregelmatigheidstoeslag en van de leeftijdsregelingen”, zegt Niels Rook van CNV. “Dit is niet de cao waarvoor wij hebben onderhandeld. We leggen dit eindbod daarom met een negatief stemadvies aan onze leden voor.”
Daarmee is de kans groot dat de leden het eindbod naar de prullenbak verwijzen. “Dan zullen we opnieuw met onze leden in gesprek gaan over het vervolg. De kans dat ze opnieuw tot actie zullen overgaan is groot”, aldus Rook.
Niet akkoord over toeslagen
De werkgevers stellen in het eindbod een stapsgewijze loonsverhoging voor. Daarin zouden werknemers met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2 procent krijgen en volgend jaar in totaal 4 procent. Ook willen de werkgevers toewerken naar een transparant systeem voor onregelmatigheidstoeslagen (ORT) en een persoonlijk keuzebudget invoeren.
Qua loonbod zijn de bonden wel te spreken, maar de overige voorstellen schieten wat hen betreft tekort. Zo willen de werkgevers af van de gemiddelde onregelmatigheidstoeslag. Dat moet een persoonlijke toeslag worden, die vervolgens wordt afgebouwd met elke toekomstige cao-loonstijging.
“Daarmee eten de chauffeurs langzaam hun persoonlijke toeslag op en lopen ze een enorm risico op inkomensverlies”, legt de CNV-onderhandelaar uit. “Dat is voor ons onacceptabel. Bovendien haal je daarmee veel flexibiliteit uit de sector. Waar chauffeurs voorheen makkelijk met elkaar van dienst wilden ruilen, zal dat met dit voorstel een stuk minder worden.”
Verslechtering van leeftijdsdagen
Daarnaast willen de werkgevers dat de zogeheten leeftijdsdagen later ingaan dan nu het geval is. Zo moet de grens van de 50+-regeling naar 53 jaar en vervolgens meestijgen met de AOW-leeftijd. Voor de 63+-regeling moet een verplichte koppeling komen met de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU).
Volgens de vakbonden betekent dit een fikse financiële achteruitgang, waardoor het voor veel medewerkers onaantrekkelijk wordt. Rook: “Dat is geen verbetering, maar een beperking van bestaande rechten waardoor er minder mensen gebruik van zullen maken. De kans dat chauffeurs uitvallen neemt daardoor juist toe.”
Rook betreurt de stap van de werkgevers. “Ik had echt de hoop dat we er samen uit zouden komen. Donderdag en vrijdag waren we nog met elkaar in gesprek en voor volgende week stond zelfs al een vervolgafspraak gepland. Maar door nu met een eindbod te komen, zeggen de werkgevers dat ze niet meer verder willen onderhandelen. Dit is het. En dat is teleurstellend.”
Stemming tot 16 november
Vanaf begin komende week brengen de bonden het eindbod ter stemming onder hun achterban. De leden hebben tot 16 november om hun stem uit te brengen. Wijzen de vakbondsleden het bod af, waar de bonden vanuit gaan, dan is de kans groot dat er in de tweede helft van november opnieuw stakingsdagen volgen.
De cao openbaar vervoer geldt voor ruim 13.000 werknemers in het stads- en streekvervoer, waaronder de buschauffeurs van vervoerder Qbuzz in de regio Groningen en Drenthe.
