Je bent in Stad aan het winkelen en plots moet je naar het toilet. Nu nog een toilet zoeken waar je als vrouw terechtkunt. Soms, bijvoorbeeld wanneer je ongesteld bent, is daar geen tijd voor en dat kan een ongelukje betekenen. Uit onderzoek van het OOG Panel blijkt dat een ruime meerderheid van de vrouwelijke panelleden vindt dat er onvoldoende openbare toiletten zijn in de binnenstad van Groningen. Daarnaast geeft een deel van de vrouwen aan dat de toiletten die er zijn, niet altijd schoon zijn of veilig aanvoelen.
OOG bracht de openbare toiletten in de binnenstad in kaart. Met een openbaar toilet bedoelen we een toilet dat vrij toegankelijk is. In dit onderzoek zijn zowel gratis als betaalde openbare toiletten meegenomen. Toiletten die alleen bedoeld zijn voor klanten van winkels of horecazaken vallen hierbij niet onder openbare toiletten.
Op de kaart zijn de openbare toiletten en urinoirs in de binnenstad te zien. Ook zijn de toiletten in openbare gebouwen meegenomen, zoals het Forum Groningen en locaties van de gemeente. Voor deze locaties geldt dat ze alleen tijdens bepaalde openingstijden toegankelijk zijn. De kaart laat zien dat vrouwen in de binnenstad bij relatief weinig openbare toiletten terechtkunnen.
Ook uit het OOG Panel blijkt dat het aanbod te weinig is. 84 procent van de vrouwelijke respondenten vindt dat er momenteel onvoldoende openbare toiletten zijn in de binnenstad. Slechts 5 procent vindt het aanbod voldoende. En dat terwijl een ruime meerderheid (79%) van de vrouwelijke respondenten aangeeft dat openbare toiletten weleens extra belangrijk voor hen zijn. Ze noemen als reden onder andere ‘ongesteldheid’, ‘zwangerschap’, en het ‘verzorgen van jonge kinderen.’
Vies en gevaarlijk
De openbare toiletten die er wel zijn, worden niet altijd gebruikt. Meer dan een derde van de vrouwelijke respondenten (35%) geeft aan bewust één of meerdere openbare toiletten in de binnenstad te vermijden. “De openbare toiletten zitten altijd ergens weggestopt waar je makkelijk door een overvaller of aanrander afgezonderd en belaagd kunt worden.”
Uit de open antwoorden blijkt dat voornamelijk het toilet op de Grote Markt vermeden wordt. “Dat ziet er zo griezelig en donker uit, daar durf ik niet naartoe”, schrijft een respondent. “Je moet een soort kelder in en dat voelt niet veilig”, schrijft een ander. Ook de gebrekkige toegankelijkheid van dit toilet wordt meermaals genoemd. “Als je moet plassen loop je niet even trap af en op. Tenminste, voor vrouwen met een volle blaas is dat niet te doen.”
Naast het gevoel van onveiligheid, wordt ook de hygiëne van de openbare toiletten als reden genoemd waarom ze soms vermeden worden. ‘Vies’, ’te smerig’, ‘stinkhokje’ en ‘goor’ zijn termen die worden gebruikt om de staat van de openbare toiletten te beschrijven. “Het openbare toilet bij het Akerkhof is te ranzig voor woorden”, schrijft een respondent. “Veel toiletten maken een vieze, donkere, sinistere indruk waar ik als vrouw niet heen ga”, schrijft een ander.
Het openbaar toilet aan de Schuitemakersstraat wordt minder genoemd door de vrouwelijke respondenten. Deze voorziening heeft zowel een vrouwen- als mannentoilet, maar er zijn vrouwen die daar niet van op de hoogte zijn. “Ik ken alleen die op de Grote Markt”, schrijft een respondent. “Ik vermijd de wc aan het Hoge der Aa, omdat ik niet weet hoe het werkt voor vrouwen.”
’s Avonds nog minder mogelijkheden
Uit de open antwoorden blijkt dat het in de avonduren nog lastiger is om een openbaar toilet te vinden. Veel voorzieningen waar bezoekers overdag terechtkunnen, zoals winkels en openbare gebouwen, zijn dan gesloten. Voor vrouwen blijven daardoor nog minder mogelijkheden over, terwijl er voor mannen op verschillende plekken urinoirs en uriliften beschikbaar zijn. “Mannen kunnen op veel meer plekken gratis plassen (vooral ’s avonds). Vrij oneerlijk wat mij betreft”, schrijft een respondent.
Ook het hoofdstation wordt meerdere keren genoemd. “Ik was laatst op het station rond 9 uur ’s avonds en toen was de enige wc dicht… ik moest mijn stoma legen, maar dat kon nergens”, schrijft een respondent. Een ander noemt het “genant dat je in de avond geen wc kunt gebruiken op het hoofdstation.”
Meer toiletten voor mannen
Op de kaart is te zien dat er in de binnenstad meer toiletvoorzieningen voor mannen dan voor vrouwen zijn. Uit het OOG Panel onderzoek blijkt dat de ruime meerderheid vindt dat daar verandering in moet komen. 88% procent van de respondenten vindt dat er evenveel openbare toiletten geschikt voor vrouwen als voor mannen moeten zijn. “Waarom zou het feit dat ik geen piemel heb een reden zijn dat ik niet evenveel gebruik kan maken van basisvoorzieningen”, schrijft een respondent. “Ik zou denken dat vrouwen juist vaker een schoon toilet nodig hebben in verband met menstruatie, zwangerschap, kleinere blaas en vaker blaasontsteking. Dan is het toch vreemd dat juist mannen meer opties hebben?”, schrijft een ander.
Uit de open antwoorden blijkt dat meerdere respondenten, zowel vrouwelijk als mannelijk, vinden dat er meer toiletvoorzieningen voor vrouwen moeten zijn. “Vrouwen moeten altijd kleding uit- en aantrekken, en moeten kunnen zitten. Daardoor zijn ze altijd langer bezig. Bovendien zijn het nog steeds vaker vrouwen dan mannen die met een kind naar de wc gaan”, licht een respondent toe. “Eigenlijk moeten er meer toiletten zijn voor vrouwen. Zij kunnen bij hoge nood niet wildplassen, en in verband met menstruatie hebben zij vaker behoefte aan een toiletruimte.”
Verantwoording
Dit onderzoek is uitgevoerd onder leden van het OOG Panel. De vragenlijst werd gedeeld via de website en app van OOG, via de sociale mediakanalen van OOG en onder de leden van het OOG Panel. In totaal vulden 1426 inwoners van de gemeente Groningen de vragenlijst volledig in.
Van de respondenten is 49% man en 48% vrouw. Daarnaast zijn inwoners van 18 tot en met 24 jaar minder vertegenwoordigd in het onderzoek. Daarmee komt de samenstelling van de respondenten niet volledig overeen met de demografie van de gemeente Groningen.
Deze vragenlijst is mede mogelijk gemaakt door de tool van Onderzoekdoen.nl.
Dit artikel/project is mede tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
