Naar de zonsverduistering in Spanje gaan om daarmee aandacht te vragen voor de hoeveelheid tijd die we doorbrengen met kijken naar schermen. Maarten Aleman (25) en zijn vrienden stapten in de auto en beleefden in het noorden van Spanje iets dat alle voorstellingen te buiten ging.
Maarten, hoe is dit idee ontstaan?
“Met Schermloos zijn we al een tijdje actief. Afgelopen winter hebben we bijvoorbeeld op een waterfiets de Elfstedentocht afgelegd. Met onze acties willen we laten zien hoe leuk het is om naar buiten te gaan. Om leuke dingen te doen en om mensen te ontmoeten. Om, zeg maar, het leven te ervaren waarbij er geen invloed is van een scherm. We zijn altijd bezig met ideeën om iets vets te ervaren, om iets moois te beleven. Dat vinden we tof en dat willen we graag laten zien. En het is absoluut een hele grote tegenstelling, want alles wat we doen delen we via sociale media, via het scherm. Maar het uiteindelijke doel is om via deze weg mensen te inspireren om eropuit te gaan.”
En zo kwamen jullie bij de zonsverduistering terecht…
“Victor is een goede vriend van mij. Drie maanden geleden kwam hij met het idee: joh, er is een zonsverduistering in Spanje en dat gaat heel bijzonder worden. Het is geen gedeeltelijke verduistering, maar de zon zal helemaal bedekt worden. Dat gaat heel bijzonder worden. We zijn daarover gaan nadenken en al snel hebben we besloten om af te reizen naar Spanje en om het in beeld te gaan brengen. Dus het komt er echt op neer dat we in de auto zijn gestapt en daarnaartoe zijn gereden. Naast Victor en ondergetekende, waren ook Menno en Olivier mee. Menno en Olivier waren ook mee tijdens de Elfstedentocht.”
“De tijd is heel beperkt”
Hoe hebben jullie je voorbereid?
“Toch wel uitvoerig. Zo’n verduistering duurt twee minuten. Dus wat willen we en wat kunnen we? Want de tijd is best wel beperkt. Dus we hebben een aantal shots gemaakt waarbij je mij op een telefoon ziet kijken, waarbij op dat moment de eclips in volle gang is. Dat is heel sterk materiaal voor de boodschap die wij willen uitdragen. Oh, en wees gerust. We hebben ook echt de tijd genomen om van het moment te genieten. Daarnaast hebben we qua voorbereiding van tevoren het terrein verkend en we hebben geoefend met de camera’s.”
Hoe bedoel je dat?
“Je hebt weinig tijd, dus we hebben een vaste positie gezocht voor de camera’s. Maar ook het wisselen van de filters. Als je richting de verduistering gaat, komt er heel veel licht naar de aarde. Daarmee kan je camera beschadigd raken. Je moet daarom gebruikmaken van speciale filters. Maar tijdens de verduistering is het zo donker dat als je deze filters zou laten zitten, dat je niets meer ziet. Dus het bevestigen en verwijderen van de filters hebben we goed geoefend.”
Hoe was de verduistering?
“Het was heel bijzonder. We waren neergestreken nabij de stad Burgos in de regio Castilië en León in het noorden van Spanje. Er hadden zich daar heel wat mensen verzameld: lokale bewoners, maar ook mensen uit andere landen die speciaal voor deze gebeurtenis naar Spanje waren afgereisd. We hebben met deze mensen hele leuke gesprekken gehad. In de richting van de volledige verduistering werd het steeds stiller. En dan ineens wordt het helemaal donker. Alsof iemand met een druk op de knop het licht heeft uitgedaan. Je ziet een zwarte bol in de hemel hangen. Het was zo bizar en zo bijzonder. Ondanks dat je weet dat er iets gaat gebeuren, overviel het mij.”
“Mensen joelden en applaudisseerden”
Eclipsen kwamen ook heel vroeger al voor. Kun je je voorstellen dat de mensen in die tijd in paniek raakten?
“Absoluut, honderd procent. Wij weten wat het is. Maar als je die kennis niet hebt, denk je, wat gebeurt hier? Het zal pure paniek geweest zijn. En ook nu zag je dat het echt iets met mensen deed. Wat ik al zei, in de aanloop naar de verduistering was het stil. Maar op het moment dat de verduistering compleet was, klonk er gejoel en applaus. Het deed echt iets met mensen. Het was een soort moment dat ik het beste kan omschrijven als extase.”
De verduistering duurde 120 seconden. Volgend jaar vindt er weer één plaats….
“Ik heb in een vlaag van verstandsverbijstering daar in Spanje gezegd: volgend jaar ga ik weer. Die verduistering duurt zes minuten en zal te zien zijn in noordelijk Afrika. En ik heb nog geen idee of het gaat lukken en in welke vorm we het kunnen doen. Misschien kunnen we met een grote groep mensen daarnaartoe gaan waarbij we met elkaar afspreken dat de apparaten met schermpjes thuisblijven. Zodat het ook echt een schermloze ervaring wordt. Gewoon genieten en praten met mensen die je daar ontmoet.”
Jullie hebben tijdens de eclips gefilmd. Wanneer kunnen we de resultaten gaan bewonderen?
“We zijn bezig met verschillende producties. Volgende week denken we al het eerste online te kunnen zetten. Maar we hebben bijvoorbeeld ook alle voorbereidingen gefilmd. Dus het idee is om een uitgebreidere video te maken die wat meer diepgang biedt, maar ook meer vertelt over het doel dat we hebben. Deze zal naar verwachting binnen enkele maanden af zijn. Dus alle redenen om onze kanalen goed in de gaten te houden, want er komt genoeg moois aan. En hopelijk inspireert het je om bijvoorbeeld je smartphone wat vaker weg te leggen en de wijde wereld in te trekken.”
Maarten en zijn vrienden zijn via Instagram hier te volgen. Op YouTube is men hier te vinden.
