De fracties van ChristenUnie en PRO in de Groningse gemeenteraad maken zich zorgen over de voortgang van de versterkingsopgave in het aardbevingsgebied. Door nieuwe, strenge regels voor het volle stroomnet komen woningen die aardgasvrij worden gemaakt op de laagste prioriteitenlijst terecht. De partijen willen hier opheldering over van het gemeentebestuur.
Sinds 1 juli zijn de regels voor een stroomaansluiting in ons land drastisch veranderd. Waar netbeheerders voorheen altijd capaciteit reserveerden voor huishoudens en woningbouw (het zogeheten kleinverbruik, red.), zijn de wachtlijsten voor grote bedrijven en consumenten nu samengevoegd. Wie een warmtepomp of elektrische kookplaat wil, sluit achteraan aan.
Om de schaarste op het net te verdelen heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een prioriteringskader vastgesteld. Projecten die het stroomnet ontlasten en belangrijke veiligheidsvoorzieningen (zoals ziekenhuizen en politie) gaan voor. Woningbouw en het verzwaren van meterkasten staan onder de categorie ‘basisbehoeften’ helemaal onderaan de voorrangslijst. Lokale ondernemers vallen er zelfs volledig buiten.
Knelpunt voor ‘Nij Begun’
Dat is een bittere pil voor de provincie, zo stellen ChristenUnie en PRO in schriftelijke vragen aan het college. In het aardbevingsgebied worden in het kader van de versterking en de plannen uit ‘Nij Begun’ momenteel duizenden woningen en gebouwen versterkt, gesloopt of nieuw gebouwd. Deze panden worden standaard aardgasvrij opgeleverd en hebben dus een zwaardere stroomaansluiting nodig voor een warmtepomp.
“We krijgen nu al signalen binnen dat de stroomaansluitingen tot vertraging van de versterkingen kunnen leiden”, vertelt Peter Rebergen van de ChristenUnie. De partijen vinden het onverteerbaar dat inwoners in het versterkingsgebied, waarbij inwoners al jaren in de ellende zitten, nu weer moeten wachten, ditmaal op een meterkast.
Tot 2035 wachten?
De zorgen worden gevoed door uitspraken van netbeheerder Enexis. De organisatie liet onlangs in de media weten dat het hoopt ‘ergens rond 2030 of 2035 een heel eind te zijn’ met het oplossen van de meest knellende situaties. Hoewel Groningen door vroege investeringen iets vooroploopt op de rest van het land, blijft de druk op het net groot. In de afgelopen zes maanden kwamen er in de regio al 4.100 aanvragen binnen, een stijging van zo’n 40 procent.
ChristenUnie en PRO Groningen willen nu van het college weten of er mogelijkheden zijn om specifiek voor het versterkingsgebied een uitzondering te maken. Ze vragen het gemeentebestuur of er plaatselijk een grotere maatschappelijke prioriteit kan worden toegekend aan huizen, buurthuizen, scholen en ondernemers in het aardbevingsgebied, en hoe het college zich hier in Den Haag en bij de ACM hard voor gaat maken.
Gemeente
De kwestie legt extra druk op de gemeente. Vanaf 1 oktober krijgt de gemeente namelijk een belangrijke rol in het proces. Via een nieuwe landelijke werkwijze genaamd ‘Eerder aanvragen’ moeten gemeenten tot tien jaar vooruit hun nieuwe woningbouw- en onderwijsplannen indienen bij Enexis. De volgorde die de gemeente daarin bepaalt, is bepalend voor de positie van die projecten op de wachtlijst van de netbeheerder. Het college liet eerder al in een brief aan de raad weten dat de voorbereidingstijd hiervoor ‘zeer kort’ is en het proces nog omgeven is door juridische en financiële onzekerheden.
