De A28 tussen Assen en Groningen is inmiddels weer voor het verkeer open. Zaterdagmiddag was de weg urenlang dicht nadat er na een forse hagelbui tien auto’s met elkaar in botsing kwamen ter hoogte van Glimmen. Maar hoe kan zo’n bui ontstaan? En kunnen we zoiets de komende dagen vaker verwachten? Een gesprek met OOG-weerman Johan Kamphuis.
Johan, hoe bijzonder was deze situatie?
“Die was best wel bijzonder. En ik zal ook eerlijk zijn: ik had dit niet in mijn verwachting zitten. Ik had wel voorspeld dat er kans zou zijn op een klap onweer, maar de kans op hagel had ik niet benoemd. Hoe kan zoiets nu ontstaan? Het heeft allemaal te maken met een lagedrukgebied dat boven IJsland hangt. Dat gebied stuurt onstabiele en polaire lucht deze kant op. In die koude lucht ontstaan koude putjes. Dat zijn mini-depressies. Dat trekt onze kant op. Boven de Noordzee ontstaat er vanwege het warmere zeewater opwaartse druk. Het zorgt er dus voor dat de depressie met koude lucht omhoog stijgt. Dat doet de onstabiliteit toenemen waardoor zo’n hagelbui kan ontstaan.”
Dus het warme water is eigenlijk een soort katalysator?
“Zo zou je dat kunnen zeggen. De bovenlucht is erg koud. En de warmere Noordzee, en ook de rol van het IJsselmeer hierin is erg belangrijk, triggert de koude putjes. Met voldoende opwaartse druk komt het tot hagelstenen. Wat echt bij zulke buien hoort is dat ze zich heel langzaam verplaatsen. Eigenlijk blijft de trog heel lang boven een bepaald gebied hangen. Dat in combinatie met een flinke intensiteit, zorgt voor zo’n enorme bui waardoor het dus tot zo’n tien centimeter hagel kwam.”
Hoe vaak gebeurt zoiets?
“Het komt vaker voor. Ik heb zoiets vorig jaar in mijn straat hier in Zuidhorn meegemaakt. Was het toen nieuws? Nee. Nu is dat het wel omdat het precies boven de A28 gebeurde waardoor het direct grote impact had. En het was ook echt heel plaatselijk. Een kilometer verderop was er niets aan de hand. Dat is ook de verklaring waarom je als automobilist zo verrast wordt. Ineens kom je in zo’n situatie terecht.”
Kunnen we dit de komende dagen vaker gaan meemaken?
“Die kans is klein. Maar het is niet uit te sluiten. Vandaag was de bovenlucht rond de -35 graden. Morgen ligt die temperatuur rond de -22. Dan zal het niet gebeuren. Maar in de nacht naar maandag zou het opnieuw tot zulke buien kunnen komen. Dan ontstaan er opnieuw van zulke dergelijke depressies. Het zijn kleine geïsoleerde trogjes die bij koude bovenluchten zulke buien kunnen veroorzaken. Daarna nemen de kansen af naar nul. In onze regio gaat de luchtdruk stijgen. Onder invloed van een zuidenwind gaat dit op dinsdag zorgen voor maximumtemperaturen rond de 13 graden. Op woensdag en donderdag kan het 15, 16 of misschien 17 graden worden. Wel denk ik dat deze warmte-opstoot van korte duur is. Daarna gaat een noordenwind het heft in handen nemen.”
Waarschuwing van Rijkswaterstaat
Rijkswaterstaat meldt dat de A28 zaterdag aan het einde van de middag schoongemaakt is met een ZOAB-cleaner. “Ook op andere plekken kan het zaterdag door plaatselijke buien lokaal glad worden. Pas daarom goed op en wees extra alert als je in zo’n bui terecht komt”, aldus Rijkswaterstaat.
