Bewoners aan de Ulgersmaweg in de wijk De Hunze / Van Starkenborgh zitten met hun handen in het haar. Nog altijd ondervinden zij veel hinder van aangemeerde schepen die gebruikmaken van generatoren voor de stroomvoorziening. Walstroom is weliswaar aanwezig op de kade, maar lang niet toereikend. “Bewoners en schippers willen groen; waarom blijft de overheid dan grijs doen?”
“Tien jaar geleden zijn mijn ouders in één van de huizen aan de Ulgersmaweg komen te wonen”, vertelt buurtbewoner Bas van der Heide. “Vanaf het begin was er overlast van schepen die aan de kade aanlegden en voor de stroomvoorziening gebruik maakten van een generator. Het zorgt voor stank en geluidshinder. De generatoren maken een geluid dat diep tot in de woningen doordringt. Het heeft bijvoorbeeld als gevolg dat je op mooie of warme zomerdagen geen ramen open kunt zetten als er een schip ligt aangemeerd.”
Terug naar juni 2019
De problemen spelen al jaren. In juni 2019 presenteerde de fractie van (toen nog) GroenLinks in de gemeenteraad het initiatiefvoorstel ‘Geen gebrom, schone lucht’. Het voorstel werd eerst in een raadscommissie besproken. Mevrouw Van der Heide maakte tijdens die vergadering gebruik van haar inspreekrecht: “Twee jaar geleden zijn we aan de Appie Groenlaan komen wonen. Een mooi huis met terras en een prachtig uitzicht over het Van Starkenborghkanaal. Een heerlijke plek. Alleen hebben we ons toen niet gerealiseerd dat er ook enorme vrachtschepen langs de kade aanmeren. Doordeweeks is er niets aan de hand, maar de ellende vindt plaats in de avonduren en in het weekend.”
Mevrouw Van der Heide vertelde de commissieleden verder: “Het aanleggen gebeurt met grof geweld. Vaak botst een schip tegen de kade waarop wij in onze woning zitten te schudden. Bij het aanmeren wordt er ook volop gebruikgemaakt van de motor, wat leidt tot rook- en geuroverlast. Het verhaal speelt ook in de ochtend. Als een schip om 06.00 uur vertrekt, draait de motor een tijd, waarna er op vol vermogen wordt weggevaren. Als men ligt aangemeerd, wordt er geen gebruik gemaakt van de walstroom. De generator hoor je de hele nacht. Vanwege de geluidsoverlast slapen wij noodgedwongen in de logeerkamer. Op dit moment is het zo dat ik al hartkloppingen krijg als er weer een schip bezig is om aan te leggen. Wij zouden heel graag willen dat er ingestemd wordt met het verplichten van walstroom.”
VVD-raadslid Wytse Spoelstra vroeg destijds: “Hebben uw buren dezelfde mening?” Mevrouw Van der Heide antwoordde: “Ik heb niet iedereen in mijn straat gesproken, maar mijn directe buren delen mijn mening.”
Unaniem aangenomen
Het initiatiefvoorstel van GroenLinks riep op om schippers gebruik te laten maken van stroomkasten. Raadslid Ceciel Nieuwenhout liet toen weten: “Het handhaven hierop is in het weekend lastig. We zouden daarom willen pleiten voor een passieve handhaving door middel van borden, via een bericht in de Schuttevaer en dat mensen de mogelijkheid krijgen om foto’s of filmpjes up te loaden van situaties die niet kloppen.” Toenmalig wethouder Roeland van der Schaaf (PvdA) was duidelijk: “Wij kunnen hier positief over adviseren.” Het voorstel werd uiteindelijk unaniem aangenomen: 39 raadsleden stemden voor, 0 tegen.
Zeven jaar later: stoppen slaan door
Maar zeven jaar later is er in de praktijk maar weinig veranderd. Bas van der Heide: “Wat er veranderd is, is dat er afgelopen zomer een groot bord is geplaatst waarop staat dat walstroom verplicht is. Maar het is een loze verplichting. Zo’n twintig jaar geleden zijn er elektriciteitskasten geplaatst op de kade. Deze walstroomkasten werken echter niet of nauwelijks. Wanneer grote schepen aanleggen en er gebruik van willen maken, slaan vaak de stoppen door. Daarop geeft Rijkswaterstaat het advies aan de schipper om de generator maar weer aan te zwengelen. Zelf houd ik de situatie bij: in de afgelopen maand ging het om achttien aangemeerde schepen die gebruikmaakten van een generator.”
Het roept de vraag op waarom de situatie zeven jaar later nog altijd een probleem is. Van der Heide: “De hele situatie leidt tot chagrijn bij bewoners, maar ook bij schippers. Beide partijen zien de effecten en willen graag groen doen. Maar het groen doen is geen optie: in Groningen doen we grijs.”
Ondertussen speelt er op de achtergrond iets anders: “Wij hebben zelf onderzoek gedaan, en daaruit blijkt dat de gemeente deze kade binnen afzienbare tijd wil verplaatsen. Dat is de reden waarom de kade niet aangepakt wordt en ook de stroomcapaciteit niet verhoogd wordt.”
Verhuizing kade pas na 2030
De bewoners hebben navraag gedaan en daaruit blijkt dat het verplaatsen van de kade is uitgesteld tot na de realisatie van de nieuwe Gerrit Krolbrug. Van der Heide: “De nieuwe brug moet uiterlijk in 2030 klaar zijn, waarbij er dan nog geen rekening is gehouden met eventuele vertragingen. Dat betekent dat we nog zeker vier jaar overlast hebben van schepen die gebruikmaken van generatoren, terwijl het dan op dat moment al elf jaar geleden is dat een voorstel unaniem is aangenomen dat opriep om walstroom te gebruiken. Dat klopt toch niet?”
Bestuurlijke puzzel
Ook raadslid Ceciel Nieuwenhout (tegenwoordig raadslid van PRO) baalt. “Toen mijn voorstel in 2019 werd aangenomen, had ik niet verwacht dat het zo lang zou duren. Wat hier speelt, zijn externe omstandigheden waar we toen nog geen weet van hadden. De situatie is namelijk ingewikkeld. Het beheer van het kanaal is van de provincie naar het Rijk gegaan, maar de kade is daarin niet meeverhuisd. Het is dus een bestuurlijke puzzel geworden. Daarnaast is de Gerrit Krolbrug aangevaren, waardoor dit onderwerp is vertraagd.”
Toch wil het raadslid vooruitkijken: “Waar ik op hoop, is dat nu de herbouw van de brug begint, we nu ook snelheid kunnen gaan maken in dit dossier. Want ik begrijp heel goed dat bewoners teleurgesteld zijn. En ook schippers: zij willen graag gebruikmaken van de stroomvoorziening, maar die is niet voldoende omdat deze te weinig kracht heeft. Wat ik in ieder geval begrepen heb, is dat de kade op deze plek gaat verdwijnen en verplaatst gaat worden naar een andere locatie. Waar ik als raadslid graag naartoe wil is dat we veel minder fossiele energie gaan gebruiken en dat we de toekomst van de binnenvaart op een goede manier gaan faciliteren. Dat betekent ook dat we niet met veel geld de huidige locatie op moeten gaan knappen, maar dat we gaan investeren in goede afmeervoorzieningen op de nieuwe plek.” Het raadslid geeft aan hierover contact te onderhouden met zowel Rijkswaterstaat als de gemeente.
