Psychiater Iris Sommer van het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen krijgt de Stevinpremie van onderzoeksorganisatie NWO. Dat is samen met de Spinozapremie de hoogste onderscheiding voor onderzoekers in Nederland. Bij de prijs hoort 1,5 miljoen euro voor nieuw onderzoek en het toepassen van kennis in de praktijk.
De Stevinpremie is bedoeld voor onderzoekers van wie het werk veel betekent voor de samenleving. Sommer wil het prijzengeld gebruiken om verder onderzoek te doen naar de mentale gezondheid van vrouwen. Ook wil ze jonge onderzoekers de komende jaren aan haar onderzoeksgroep kunnen blijven verbinden.
Sommer benadrukt dat ze de prijs niet in haar eentje krijgt, maar dat het ook een verdienste is van de mensen waarmee ze werkt: ‘Het is een fantastisch team, met zeer getalenteerde mensen, die keihard werken. Alles wat ik niet kan, kunnen zij.”
Nieuwe behandelingen en meer aandacht voor vrouwengezondheid
Sommer krijgt de prijs voor haar onderzoek naar psychose en schizofrenie. Ook haar werk over verschillen tussen mannen en vrouwen in de psychiatrie en haar inzet van kunstmatige intelligentie in de geestelijke gezondheidszorg speelden een belangrijke rol. Volgens NWO heeft het onderzoek van Sommer geleid tot nieuwe behandelingen, richtlijnen voor het gebruik van medicijnen, toepassingen van kunstmatige intelligentie en meer aandacht voor vrouwengezondheid.
Als een van de eersten bracht Sommer in kaart welke delen van de hersenen actief zijn bij hallucinaties, waarbij mensen stemmen horen zonder dat er iemand praat. Dat leidde tot een nieuwe behandeling die inmiddels ook in andere landen wordt gebruikt. Ook onderzocht Sommer hoe mensen met een psychose veilig kunnen stoppen of minderen met antipsychotische medicijnen. Daarnaast liet Sommer zien dat mannen en vrouwen niet altijd hetzelfde reageren op psychische aandoeningen en medicijnen. Samen met andere onderzoekers ontwikkelt Sommer ook kunstmatige-intelligentiesoftware die kleine veranderingen in iemands spraak kan herkennen. Die kunnen wijzen op een psychische terugval, zodat zorgverleners eerder hulp kunnen bieden.
‘Prijs is welverdiende erkenning voor haar werk’
“Wat me bijzonder aanspreekt in het werk van Iris is dat ze altijd vertrekt vanuit de vraag wat patiënten werkelijk verder helpt”, stelt Wiro Niessen (decaan van de Faculteit der Medische Wetenschappen van de RUG en UMCG-bestuurslid) over Sommer. “Of het nu gaat om psychose, vrouwengezondheid of nieuwe toepassingen van AI: haar onderzoek draagt bij aan een betere kwaliteit van leven en meer gezonde jaren voor iedereen. Deze prijs is een prachtige erkenning voor alles wat ze in de wetenschap, de zorg en de samenleving heeft betekend.”
“Haar onderzoek sluit naadloos aan bij de doelen van het RUG-instellingsplan en ze draagt bij aan een betere samenleving”, vult RUG-rector magnificus Jacquelien Scherpen aan. “Daarnaast heb ik gezien hoe ze haar onderzoek op een toegankelijke en inspirerende manier deelt met een breed publiek. Deze prijs is een welverdiende erkenning voor haar werk.”
