In bioscoop Kinepolis beleefden zes kinderen uit Ten Post deze week een bijzonder moment: hun eigen ervaringen als gevolg van de gaswinning waren te zien op groot scherm. In de animatiefilm De aarde beweegt vertellen zij over hun gesloopte huizen, het lange wachten en het gemis van een eigen thuis.
Huizen schuiven door het beeld, sloopkogels gaan door de muren en nieuwe woningen verrijzen. Het zijn bewegende tekeningen van Lydia, Lieke, Mirthe, Mika, Stella en Gustav, scholieren van basisschool De Wieken in Ten Post.
Ze werkten voor de film anderhalf jaar lang samen met documentairemaker Nelleke Koop. Afgelopen woensdag vond in bioscoop Kinepolis een eerste vertoning plaats voor familie van de zes kinderen.
De 9-jarige Lydia Bolhuis vertelt over haar verhaal: “We hebben het over ons huis gehad, over Ten Post en over hoe ons huis platging.” Inmiddels woont ze alweer vier jaar in een tijdelijk huis, een wisselwoning. Een vreemde ervaring voor haar. “Ik mis het gevoel dat ik thuis ben”, zegt ze.
‘Ik wil ze een stem geven’
Regisseur Nelleke Koop werkte voor de documentaire één-op-één met de kinderen. “Ik wilde met deze film de kinderen een stem geven”, zegt ze. “Als ik vraag hoe het is om in een wisselwoning te wonen, zeggen kinderen vaak alleen: leuk of stom. Maar door te tekenen komen de fantasie, de emoties en de beleving veel sterker naar boven.”
Het werd allemaal gedaan met eenvoudige middelen. “Er was een doos met een glas erop”, vertelt Lydia. “Nelleke had ook een doos mee met stiften en daar mochten we mee tekenen.” Vervolgens gebruikte Koop een stopmotion-app om opnames te maken, zodat de tekeningen later tot leven werden gebracht.
Verhalen met impact
Tijdens de gesprekken hoorde de documentairemaker verhalen die haar diep raakten. “Een kind zei: als mijn vader boos wordt, dan is het mijn schuld. Terwijl het niemands schuld is. Niet van de vader, niet van de moeder, maar van de situatie.”
Veel kinderen beleven hetzelfde in het aardbevingsgebied. En dat weten ze ook van elkaar. Gustav Spannenberg (12) woont op dit moment een half jaar in een wisselwoning. “Ik ben wel een beetje bang voor hoe lang het nog gaat duren, want ik ben er nu al zat van”, zegt hij.
Stiekem hoopt hij dat de film, die later gaat uitkomen als een grotere documentaire, veel Nederlanders aan het denken zet. “Nu is het een beetje: Groningen, daar wordt gas gepompt. Dat is wat mensen uit de Randstad weten. Maar met de film krijgen ze meer te zien. En dat het wel een stuk meer is dan: er werd gas opgepompt.”
Dat is precies wat Koop met De aarde beweegt wil bereiken. “Ik wil de rest van Nederland laten zien wat hier in Groningen gebeurt. Je ziet dat het echt bij mensen onder de huid gaat zitten. Ik denk dat veel mensen niet beseffen wat er allemaal achter die verhalen schuilgaat.”
Van tussenstap naar eindpunt
De vertoning in Kinepolis is voor Koop dan ook geen eindpunt, maar een tussenstap. “De animaties van de kinderen vormen straks de ruggengraat van een langere documentaire, die in de bioscoop en op tv te zien zal zijn.”
In de tussentijd volgt Koop de kinderen totdat ze naar hun nieuwe huis gaan. Maar: “Door vertragingen wordt het telkens uitgesteld, dus dat kan nog wel even duren”, zegt Koop met een verontschuldigende lach. “Op zijn vroegst zal het in 2028 te zien zijn.”
