Kinderen in de gemeente Groningen kunnen in de toekomst niet langer zomaar thuisonderwijs krijgen vanwege levensbeschouwelijke redenen. Wethouder Carine Bloemhoff (PRO) van Onderwijs laat weten dat nieuwe aanvragen niet geaccepteerd zullen worden. Wat de maatregel betekent voor de 24 gezinnen die momenteel al zo’n vrijstelling hebben, is nog onduidelijk.
Aanleiding voor de koerswijziging is een recente, ingrijpende uitspraak van de Hoge Raad. De hoogste rechter van het land oordeelde dat het recht op onderwijs voor het kind zwaarder weegt dan de religieuze bezwaren van ouders, mits er voldoende objectief openbaar onderwijs in de buurt wordt aangeboden. Naar aanleiding van dit besluit, en het besluit van de gemeente Den Haag om de vrijstellingen te schrappen, trok D66-raadslid Andrea Poelstra in de Groningse raad aan de bel.
Sociale vaardigheden
“We zijn benieuwd of we in onze gemeente zicht hebben op deze kinderen”, vertelt Poelstra. “Mijn partij vindt het belangrijk dat kinderen naar school gaan. Onderwijs is immers meer dan alleen lesstof; kinderen doen op school sociale vaardigheden op die ze thuis niet altijd kunnen leren. Het gaat ons om de kinderrechten en een brede, gezonde ontwikkeling.”
De vragen van D66 stuitten echter direct op weerstand bij de ChristenUnie en de VVD. Zij vinden dat de discussie over het inperken van deze grondrechten veel te snel wordt gevoerd. “Het gaat hier om een botsing van grondrechten”, reageerde Rosalie van der Heide (ChristenUnie). “Is het wel wijsheid om op basis van excessen een vrijheid voor een hele groep af te schaffen? Er zijn immers ook ouders die om hele goede redenen thuisonderwijs geven en dat wél heel goed doen.” Cassandra Hensen (VVD) sloot zich daarbij aan: “Hier zit een waardeoordeel achter. Ik vind ook dat we ons af moeten vragen in hoeverre we dit hier op deze manier moeten bespreken.”
‘Nee, tenzij’
Wethouder Bloemhoff deelt echter de visie van D66 en toonde zich juist erg blij met de uitspraak van de Hoge Raad. Volgens de wethouder tastten de leerplichtambtenaren tot nu toe in het duister. “We hadden totaal geen zicht op de manier waarop het thuisonderwijs vorm kreeg en hoe het met de ontwikkeling van deze specifieke kinderen ging. De vrijstelling werd destijds automatisch van rechtswege verleend, we mochten geen eens bewijsstukken opvragen.”
Groningen telt momenteel 24 gezinnen met zo’n richtingsvrijstelling, goed voor in totaal 23 kinderen. Voor die groep verandert er vooralsnog niets, maar de deur voor gezinnen die een nieuwe aanvraag indienen, gaat dicht. “Als er voldoende openbaar onderwijs is, en we hebben in Groningen werkelijk alle smaken, van montessori tot jenaplan, is er volgens de rechter nauwelijks nog ruimte”, legt Bloemhoff uit. “De nieuwe lijn wordt: nee, tenzij.”
Wachten op het Rijk
Wanneer de bestaande vrijstellingen tegen het licht worden gehouden, kon de wethouder nog niet zeggen. Den Haag besloot eerder al dat alle kinderen per volgend schooljaar weer in de banken moeten zitten, maar Groningen kiest voor een voorzichtigere route en wacht op landelijke kaders.
“We moeten de bestaande gevallen waarschijnlijk van geval tot geval gaan bekijken”, besluit Bloemhoff. “Het ministerie buigt zich momenteel over deze kwestie. Wij houden de huidige verlengingen aan totdat we nadere instructies hebben gekregen vanuit het Rijk. Ik hoop dat het ministerie hier snel een ei over legt, want dat gaat onze leerplichtambtenaren enorm helpen.”
