De paasvuren in Onnen en Noordlaren hebben Paaszondagavond veel belangstellenden op de been gebracht. In beide dorpen werd rond 20.00 uur het vuur ontstoken.
In Onnen is er de afgelopen weken hard gewerkt aan de paasbult. “Zaterdag was het nog een komen en gaan van kiepers en aanhangwagens met tuin- en snoeiafval”, vertelt Lars Berends van stichting Dieverdoatie, de organisatie die het paasvuur mogelijk maakt. “Uiteindelijk heeft het een paasbult opgeleverd van zeven meter hoog en een omtrek van 35 meter.” Om 20.00 uur werd de bult aangestoken. Berends over het succes: “Dorpsbewoners komen bij elkaar voor het vuur en een praatje, onder het genot van een hapje en een drankje. Het is echt een dorpsgebeuren dat verbindt.”
Tekst gaat verder onder de foto’s:
Oorsprong en symboliek
Het ontsteken van paasvuren is een traditie die diepe wortels heeft in met name het noorden en oosten van ons land. De oorsprong van het gebruik gaat waarschijnlijk terug naar de tijd van de Germanen. Destijds werden de vuren ontstoken ter ere van de god Ostara; het vuur stond symbool voor vruchtbaarheid en een nieuw begin na de winter. In de zestiende eeuw nam de christelijke kerk het gebruik over. Vanaf dat moment kreeg het vuur een nieuwe symboliek: de overwinning op de dood door de opstanding van Christus.
Hoewel de vuren vroeger op individuele boerderijen werden aangestoken, groeide het in de loop der eeuwen uit tot een gezamenlijk dorpsgebeuren. Een belangrijk verschil met Duitsland is dat bij onze oosterburen de paasvuren vaak op de avond van Stille Zaterdag worden ontstoken. Paaszaterdag, het Sabbatum Sanctum, is de laatste dag van de vastentijd en de lijdensweek die voorbereidt op het paasfeest. Paaszaterdag duurt tot de schemering, waarna de paaswake gevierd wordt. Bij deze wake wordt herdacht dat Jezus na de kruisiging opstaat; het wordt gezien als een feest van licht waarbij vuren worden ontstoken. In ons land branden de paasvuren echter vaak op Paaszondag of op Paasmaandag.
Tekst gaat verder onder de foto’s:
Fakkels in Noordlaren
Ook in Noordlaren was het zondagavond druk. Daar ging om 20.15 uur de vlam in de paasbult. “Zeven kinderen uit het dorp kregen van ons een fakkel”, vertelt Mark Wieland van de organisatie. “Met die fakkel hebben de kinderen het stro aangestoken, wat ervoor zorgde dat de paasbult in brand ging. Wij beschouwen het als een mooie avond. Iedereen is welkom. We hebben er geen muziek bij, maar er is wel een hapje en een drankje beschikbaar om het extra gezellig te maken. Je moet dan denken aan een hamburger en glühwein.”
Wieland noemt het paasvuur essentieel voor de dorpsgemeenschap: “Voor ons is het heel belangrijk. Door dit te organiseren kunnen wij ook andere evenementen, zoals het vijfjaarlijkse dorpsfeest, bekostigen. Tot enkele jaren geleden vroegen we mensen die hout kwamen storten om een bijdrage. Dat was altijd een heel gedoe; want wie had er nu wel betaald en wie nog niet? En wanneer is een kar nu een grote kar en wanneer een kleine? We zijn toen gaan werken met een melkbus. Op de avond van het paasvuur kunnen mensen daar een vrijwillige bijdrage in stoppen. Dit maakt vier activiteiten in het dorp mogelijk, waaronder het dorpsfeest waarvan de volgende editie in 2028 wordt gehouden.”
Toekomst van de traditie
Landelijk wordt er ondertussen een discussie gevoerd over de toekomst van de paasvuren. Berends uit Onnen vertelt dat deze discussies met een schuin oog gevolgd worden: “Zolang het mag, organiseren we ons paasvuur. Je ziet dat de regelgeving in sommige gemeenten al strenger wordt, maar we zullen tot het laatste moment doorgaan. Een paasvuur brengt mensen samen, en we moeten ons realiseren dat er in dorpen steeds minder gelegenheden zijn waarbij mensen elkaar kunnen ontmoeten.”
