Tien jaar geleden werd psychiatrisch verpleegkundige Berry Haan gegijzeld door een ex-patiënt op de gesloten opnameafdeling van het Universitair Psychiatrisch Centrum van het UMCG. Maar de nazorg voor Haan na het incident schoot volgens hem en zijn vrouw ernstig tekort, zo stelde hij donderdagavond in het BNNVARA-programma Zembla. Het ziekenhuis betuigt in een reactie spijt voor de situatie van Haan, maar stelt tegelijk niet feilloos te kunnen zijn in begeleiding en ondersteuning na een dergelijk incident.
De oud-patiënt bedreigde Haan met een vuurwapen en hield hem drie kwartier vast. Haan zat klem tegen een deur en probeerde het incident te beheersen met gesprekstechnieken totdat de politie arriveerde. Haan ervaart, naar eigen zeggen, tot op de dag van vandaag angst, nachtmerries en stress. Hij kan bijvoorbeeld ’s nachts niet meer zonder angst naar zijn auto lopen.
Hoewel vanuit het UMCG onder meer de interne Arbodienst en bedrijfsmaatschappelijk werk zijn ingezet, zijn Haan en zijn vrouw Wanda uiterst kritisch over de duur en de inhoud van wat het UMCG daarmee als nazorg bood. Ze vinden dat de hulp tekortschoot en dat er onvoldoende rekening is gehouden met zijn traumatische ervaringen en nu nog voelt Haan zich soms alleen gelaten in zijn herstel. Zo werd Haan zelf gewoon ingeroosterd op de dag waarop zijn gijzelnemer voor de rechter stond, een dag waarop hij opnieuw veel agressie meemaakte. Haan moest, naar eigen zeggen, ondertussen zelf op zoek naar specialistische therapie.
‘Geen garantie dat begeleidings- en ondersteuningstraject feilloos verloopt’
In een reactie erkent het UMCG dat het incident met Haan ernstig was en betreurt dat hij nog steeds klachten heeft. Vanwege privacyregels wil het ziekenhuis niet in al teveel detail treden, maar het UMCG stelt dat het in de begeleiding en nazorg voor Haan zoveel mogelijk maatwerk heeft toegepast. Maar omdat iedere situatie anders is, kan het ziekenhuis naar eigen zeggen nooit garanderen dat zo’n traject volledig foutloos verloopt:
“We hebben vanzelfsprekend hierin altijd gestreefd naar het beste voor Berry, maar we weten dat Berry dit als onvoldoende of te reactief heeft ervaren. Berry is in het UCP een zeer gewaardeerd medewerker van wie bekend is dat hij een zeer ernstig incident heeft meegemaakt. Uiteraard blijven we ons maximaal inzetten in zijn begeleiding en ondersteuning en hopen zeer dat hij volledig zal herstellen van zijn ingrijpende klachten.”
‘Veel zorginstellingen slecht voorbereid op ondersteuning en bescherming’
Met het verhaal van Haan wil Zembla donderdagavond te schetsen hoe ook veel andere zorgverleners na een ernstig geweldsincident onvoldoende nazorg krijgen. Volgens het BNNVARA-programma krijgt drie op de vier zorgverleners te maken met agressie en één op de vijf zelfs met fysiek geweld en blijkt dat zorginstellingen vaak niet goed voorbereid zijn om hun personeel te beschermen of te ondersteunen. Als die nazorg ontbreekt, kunnen medewerkers stress, PTSS of langdurige klachten ontwikkelen, soms zelfs zo ernstig dat ze niet meer kunnen werken.
Volgens Zembla zijn er nauwelijks financiële regelingen in cao’s voor wie arbeidsongeschikt raakt door agressie. Hoewel er soms schadevergoedingen worden uitgekeerd, blijven de meeste gevallen onopgemerkt. Deskundigen waarschuwen dat dit waarschijnlijk slechts het ‘topje van de ijsberg’ is en dat veel zorgverleners niet of nauwelijks hun werkgever aansprakelijk durven te stellen.
