Niet inburgeren, wel naar de schakelklas: dit doen jonge nieuwkomers na aankomst in Groningen

Om in het kort te antwoorden: kinderen die als asielmigrant naar Nederland komen, hoeven niet in te burgeren. Hun ouders moeten dit vaak wel. In dit artikel leggen we uit waarom dit zo werkt en wat de kinderen dan wel doen.

In Nederland zijn alle kinderen tussen de vijf en achttien jaar leerplichtig: zij moeten verplicht vijf dagen per week naar school voor minimaal veertig weken per jaar. Het maakt hierbij niet waar een kind geboren is of wat zijn of haar nationaliteit is. Het ISK in Groningen heeft leerlingen uit ruim 38 verschillende landen.

Kinderen die nieuw zijn in Nederland en een andere taal spreken, gaan na aankomst vaak eerst naar een schakelklas op de basisschool of naar de Internationale Schakelklas (ISK) voor voortgezet onderwijs. Hier leren zij Nederlands en kunnen zij wennen aan het Nederlands schoolsysteem, wat vaak anders is dan in het land waar ze vandaan komen. Na één of twee jaar in de ISK kunnen zij doorstromen naar het regulier Nederlands onderwijs.

Geen Onderwijs Toch Uitdaging’

Ondanks de leerplicht kunnen niet alle leerlingen direct terecht in de ISK. Dit komt doordat de klassen vol zitten en er wachtlijsten zijn. Om de kinderen in de periode van wachten bezig te houden, heeft de gemeente Groningen een speciaal project opgezet: Geen Onderwijs Toch Uitdaging (GOTU).

Het GOTU-project (video: Thuisin050)

GOTU is voor kinderen van 12 tot 18 jaar. Zij krijgen een uitgebreid programma met onder andere les in de Nederlandse maatschappij, computervaardigheden, koken, weerbaarheid, handvaardigheid, Engels en Nederlands. Dit is drie ochtenden per week.

De ISK

De ISK is voor kinderen van twaalf tot achttien jaar. Voor deze groep zijn er drie verschillende manieren of profielen om de ISK te doorlopen. In de eerste maanden kijkt de docent wat het kind kan en wil. Daarna wordt samen met de ouders besproken welk profiel het kind gaat volgen. Dit is te vergelijken met de niveaus op de middelbare school.

  1. Leerlingen met profiel 1 komen na het afronden van de ISK terecht in het Praktijkonderwijs (PrO), basisberoepsgerichte leerweg of voortgezet speciaal onderwijs (vso), waarna ze doorstromen naar begeleid werk of het inburgeringsproces voor volwassenen.
  2. Leerlingen met profiel 2 gaan na de schakelklas naar vmbo-basis, vmbo-kader of vmbo-theoretische leerweg in het regulier voortgezet onderwijs of mbo niveau 2 of 3.
  3. Leerlingen met profiel 3 kunnen na de schakelklas naar havo of vwo in het regulier voortgezet onderwijs of ze kunnen beginnen met een studie op mbo niveau 3 of 4, hbo of de universiteit.
Een video van de ISK in Groningen (video: Openbaar Onderwijs Groningen)

In het eerste jaar is de focus op het leren van de Nederlandse taal: spreken, lezen, schrijven en luisteren. Daarnaast krijgen de leerlingen ook andere vakken, waaronder rekenen, Engels, verzorging, sport, beeldende vorming en drama, en ze leren over het leven in Nederland. Het tweede studiejaar is verschillend per leerling, afhankelijk van wat hij of zij al kan en waar hulp bij nodig is.

Gedurende de ISK legt de leerling verschillende toetsen af, waaronder taaltoetsen. Het taalniveau, rapport en wat iemand kan of wil bepalen uiteindelijk wat iemand gaat doen na de ISK.

Basisschoolleerlingen

Kinderen, die op basisschoolleeftijd naar Nederland komen, gaan vaak eerst naar een speciale taalklas. Hier leren ze Nederlands totdat ze aansluiting kunnen vinden bij hun leeftijdsgenootjes. Het duurt gemiddeld een jaar voordat deze leerlingen naar het regulier basisonderwijs kunnen.

Voor peuters en kleuters bestaan geen speciale taalklassen. Deze kinderen stromen direct in bij de Nederlandse kleutergroepen. Vaak wordt er in die klassen voldoende aandacht besteed aan het leren van de Nederlandse taal dat extra lessen niet nodig zijn. Na de kleuterperiode stromen de meeste leerlingen door naar een reguliere groep 3.

Serie

De serie ‘Nieuwe Groningers: van statushouder tot Stadjer’ bestaat uit zeven afleveringen. We volgen verschillende statushouders in hun integratie in de gemeente Groningen. In aflevering 4 vertelt Yagmur waar ze tegenaan loopt als Turkse nieuwkomer in Nederland. Daarnaast zien we hoe Ali vertrekt van het azc waar hij samen met zijn vader woonde. Humanitas heeft een woning voor hem gevonden, wat betekent dat hij voor het eerst op zichzelf gaat wonen. Tot slot neemt Lubna ons mee naar Nederlandse les die ze volgt. De Syrische wil graag zo snel mogelijk de taal leren, maar haar verleden maakt dit erg lastig.

Dit artikel en deze documentaireserie zijn mede tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.