De Groningse gemeenteraad praat komende woensdag over de toekomst van de Hortus en het voormalig Biologisch Centrum in Haren. Terwijl het college inzet op een miljoenenoperatie om het gebied ‘permanent’ te maken, pleiten de bewoners voor het alternatieve plan ‘Betaalbaar Perspectief’. “Geef ons tien jaar de tijd om door te kunnen en ondertussen als stad te leren van de Biotoop”, zegt Thomas van der Woude van de Biotoopvereniging.
Thomas, de gemeente wil af van de tijdelijkheid en kiest voor een ’toekomstbestendige permanente situatie’. Waarom is jullie alternatief, tien jaar doorgaan in de huidige vorm, beter?
“Het wensbeeld van de gemeente krijgt de handen niet op elkaar. Ons plan ‘Betaalbaar Perspectief’ heeft als groot voordeel dat er volop verder geëxperimenteerd kan worden met deze unieke woon- en werkvorm, terwijl de gemeente eigenaar blijft van de grond. In een tijd waarin de vraag naar ruimte alleen maar toeneemt, betekent dit een enorme waardestijging van de grond. Ondertussen werken wij samen met CareX toe naar een volledig kostendekkende begroting. De 180 bewoners en 150 kunstenaars ontvangen geen cent subsidie. Wij bewijzen dat we met weinig geld erg veel kunnen bereiken.”
Toch zegt het college dat de gebouwen hard achteruitgaan en dat de investeringen die nodig zijn voor behoud niet meer verantwoord zijn als het tijdelijk blijft. Is jullie plan financieel wel houdbaar?
“Toen de gemeente de gebouwen kocht, was er al decennia achterstallig onderhoud. CareX heeft afgelopen jaren goed op de panden gepast en bouwkundig staan ze er prima voor. Als wij de zekerheid krijgen dat we tien jaar kunnen blijven, gaat de rem op de investeringen eraf. Nu durven mensen hun atelier, woningen of een publieke ruimte niet op te knappen omdat ze niet weten of ze er morgen nog zitten. Geef ons die tijd, dan zul je zien dat we het gebied vanuit de kracht van de bewoners zelf verder verduurzamen en onderhouden.”
In het wensbeeld van de gemeente staat de bouw van nieuwe woningen centraal. Begrijp je de roep om extra woningen niet?
“Je moet je beseffen wat je kwijtraakt. Stel dat je er voor kiest om een vleugel van het gebouw aan te passen. Dan betekent dit dat bijvoorbeeld tachtig mensen daar niet kunnen wonen, wat op dit moment heel onhandig is gezien de huidige woningnood. En je moet je ook afvragen wat het gevolg is van deze keuze. Netto zal het niet veel meer extra woonruimte opleveren dat wat je nu hebt. Bovendien neem je afscheid van de huidige biodiversiteit en de ‘ziel’ van de Biotoop. De hegemonie van deze plek, de sociale structuur waarbij zwaargewichten nieuwkomers begeleiden, vind je in een nieuwbouwwijk met dure huren nooit meer terug. Zoals Andrea Hooymans van de Broedplaatsencoalitie tien dagen geleden in het Stadhuis zei: je kapt dan letterlijk een bos om een bos te planten, waarbij het nieuwe bos veel minder mooi en effectief zal zijn.”
Tien dagen geleden was er een massale inspraakronde op het Stadhuis. Hoe kijken jullie daarop terug?
“Dat was een bijzonder moment; ik heb me zelden zo gesteund gevoeld. Het klonk als een goed gestemd orkest. Niet alleen wij, maar ook de mensen van de Hortus en de buurt lieten één geluid horen. We stonden daar niet als een clubje emotionele mensen, maar met een gefundeerd verhaal over de waarde van dit gebied. Het feit dat de Hortus, CareX en wij ook namens elkaar spraken tijdens het inspreken laat zien hoe hecht de samenwerking is geworden. Wij hebben elkaar gevonden en willen er vanuit de liefde voor het gebied en met respect voor elkaar inhoudelijk een goed plan maken voor stad en ver daarbuiten.”
De gemeente spreekt over een ’trekpleister van allure’, maar jullie vrezen dat het onbetaalbaar wordt voor de huidige gebruikers. Waar botst het precies?
“Het botst op de uitwerking, niet op de ambitie. Het college wil naar een marktconforme, permanente situatie. Dat betekent dat het voor de kunstenaar en de starter onbetaalbaar wordt zonder een structurele financiële bijdrage van de gemeente in de vorm van subsidie. Wij zijn tevreden met de gemeente als eigenaar en CareX als beheerder. Als je daar een commerciële partij tussen zet, raak je de broedplaats kwijt. Wij kunnen met weinig geld heel veel maatschappelijke waarde creëren. Als je dat omgooit, help je het principe van doorstroming niet, maar maak je het kapot.”
Er is momenteel veel media-aandacht en politici lopen de deur bij jullie plat. Geeft die belangstelling vertrouwen voor de beslissing van woensdag?
“We worden een beetje geleefd, maar de signalen zijn positief. Veel fracties hebben geluisterd en lijken in te zien dat we met de Biotoop goud in handen hebben. Het is een spannend proces, zeker omdat er tijdens de inspraaksessie op het stadhuis ongekend veel mensen van zich lieten horen. Dat die opkomst zo massaal was, zegt eigenlijk alles: ze hadden ons vanaf het begin af aan moeten betrekken. Als iedereen vanaf dag één een volwaardige plek aan tafel had gehad, was er nu waarschijnlijk een plan geweest waar de handen wél voor op elkaar gingen.”
Wat hoop je dat de raadsleden meenemen als ze woensdag hun stem uitbrengen?
“Gelukkig leven we in een democratie; de gemeenteraad heeft geluisterd en veel fracties zijn na de inspraakavond met ons in gesprek gegaan. Ik hoop dat zij nu het juiste doen en inzien dat je geen raketgeleerde hoeft te zijn om de voordelen van ons plan te begrijpen: de gemeente behoudt haar grondwaarde en Groningen behoudt een unieke creatieve broedplaats. Laten we hopen dat dat dit plan serieus wordt genomen en we snel meer duidelijkheid hebben, we laten ons dit goud in elk geval niet zomaar afpakken.”
Het programma Bouwstof maakte enkele maanden geleden een uitzending over de toekomst van de Biotoop:
Gerelateerd
