In Groningen gingen in 2023 meer sociale huurwoningen naar statushouders dan in andere gemeenten in Nederland. Dat blijkt uit cijfers van de gemeente Groningen. In onze gemeente was waren dit zo’n 286 van de 2.519 woningen, wat neerkomt op 10,6 procent. Landelijk lag dit percentage rond de 8 procent. Demissionair Minister Mona Keijzer van Huisvesting strijdt voor een verbod op voorrang voor statushouders. Het nieuwe kabinet heeft besloten dat de gemeenten zelf kunnen bepalen of ze voorrang willen verlenen. De gemeente Groningen wil hier wel mee doorgaan. Maar hoe vinden statushouders eigenlijk een woning en hoe lang moeten ze daar op wachten?
Het krijgen van een eigen woning is voor statushouders een belangrijke stap in hun integratie in de Nederlandse samenleving. In de gemeente Groningen krijgen de nieuwkomers hierbij hulp van vrijwilligersorganisatie Vereniging Humanitas. Zakaria Ramadan is één van de medewerkers op de afdeling huisvesting. “Wij krijgen bericht van het COA dat een statushouder gekoppeld is aan de gemeente Groningen”, vertelt hij. Dat betekent dat de statushouder in onze gemeente zijn inburgeringsproces gaat doorlopen. “Daarna begint het werk voor Humanitas.”
Humanitas kiest, nieuwkomer moet accepteren
Ramadan maakt, wanneer de statushouder daarvoor toestemming geeft, een WoningNet-account aan voor de nieuwkomer en vraagt een urgentieverklaring aan voor een sociale huurwoning. Gemiddeld wachten mensen in de gemeente Groningen meer dan acht jaar tot ze in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Hierbij geldt: des te langer je ingeschreven staat bij de woningcorporatie des te groter de kans dat je in aanmerking komt voor een woning. “Met de urgentiestatus krijg je voorrang en kun je alsnog binnen een zes tot acht maanden een sociale huurwoning vinden”, vertelt Ramadan. “Uiteraard is dit wel afhankelijk van de woonwijk en grootte van het gezin. We hebben ook grote gezinnen van zeven of acht mensen die ook met urgentie zo’n anderhalf jaar moeten wachten.”
“We zoeken naar een geschikt huis voor de situatie van de nieuwkomer”, legt Ramadan uit. Hij kijkt hierbij naar de grootte van het huishouden en of er bepaalde aanpassingen nodig zijn, denk aan een benedenwoning voor mensen die slecht ter been zijn. Op de geschikte huizen reageert hij. De deelnemer krijgt vervolgens een positie toegewezen. Nummer één op de lijst mag het huis bezichtigen. “Ik of mijn collega kiest de woning, de deelnemer mag dit niet zelf doen”, vertelt Ramadan. “De deelnemer mag de woning ook niet weigeren, hij moet het accepteren. Dat is niet mijn regel of een regel van Humanitas, dat is besloten bij de gemeente Groningen. Toch zijn sommige mensen niet blij met mij, omdat ze vinden dat ik geen goeie woning voor hen heb uitgezocht.”
Ramadan kwam zelf zes jaar geleden als vluchteling naar Nederland en is inmiddels ingeburgerd. Hij herinnert zich nog goed het moment dat hij zelf een woning kreeg. Dat was zo’n vier jaar nadat hij zijn huis in Palestina had verlaten. “Ik was echt blij. Ik vond het leven in de asielzoekerscentra moeilijk, er was geen privacy”, vertelt Ramadan. “Eindelijk had ik mijn eigen woning.”
Maatschappelijke hulp
Naast het helpen bij het vinden van een woning, zorgt Humanitas ook voor maatschappelijke begeleiding van de statushouders. “Wij helpen hen wegwijs te maken in de stad”, vertelt Jeichien Martens, projectcoördinator bij Humanitas. De eerste afspraak is kort nadat de nieuwkomer de sleutel van zijn of haar eigen woning heeft ontvangen. Eén vrijwilliger van Humanitas wordt aangewezen als vast contactpersoon. Diegene helpt de statushouder met verschillende zaken, waaronder het inschrijven bij de gemeente en een huisarts, het afsluiten van verzekeringen en indien nodig het aanvragen van een uitkering en toeslagen.
Verder geeft de contactpersoon ook tips over het meubileren van de woning. Humanitas heeft een speciaal boekje, waarin staat hoe een Nederlands huishouden vaak wordt ingericht en waar je meubels kunt kopen. Daarbij staat ook aangegeven welke meubels je tweedehands kunt kopen en welke je beter nieuw kunt aanschaffen. Om de meubels te bekostigen kan de statushouder een lening aanvragen bij de gemeente. “Voor de meeste mensen is de hoogte van de lening niet genoeg om alle meubels te kopen”, vertelt Ramadan. “Daarom kopen ze in eerste instantie alleen de belangrijkste dingen, zoals een bed, matras en bank. In de daaropvolgende maanden kopen ze van gespaard geld de rest van de spullen, zoals een tafel en gordijnen.”
Vluchtelingenmaatje
Als de belangrijkste zaken zaken geregeld zijn, kijkt de vrijwilliger van Humanitas samen met de nieuwkomer of hij of zij nog hulp nodig heeft. “Een deel van de mensen red zich daarna wel. Dat zijn vaak de nieuwkomers die al Engels of Nederlands spreken of al over een sociaal netwerk beschikken. Zij kunnen met vragen terecht bij het spreekuur”, legt Martens uit. “Een ander deel lukt dat niet. Voor die mensen zoeken we een vluchtelingenmaatje.”
Op dit moment zijn er zo’n 140 vluchtelingenmaatjes in de gemeente. Zij helpen in het begin voornamelijk bij praktische zaken, bijvoorbeeld wat iemand moet doen wanneer hij of zij thuis een brief krijgt van DUO of de gemeente. Daarnaast laat de vrijwilliger van Humanitas zien hoe de Nederlandse samenleving werkt. Zo draagt het vluchtelingenmaatje bij aan de zelfredzaamheid van de nieuwkomer: hij of zij leert hoe zij voor zichzelf kunnen zorgen in onze maatschappij. Wanneer de meest administratieve en praktische zaken geregeld zijn, kan de vrijwilliger helpen bij het opbouwen van een sociaal netwerk. Dit kan bijvoorbeeld door middel van werk, het leren van de taal of het inschrijven bij een (sport)vereniging).
Serie
De serie ‘Nieuwe Groningers: van statushouder tot Stadjer’ bestaat uit zeven afleveringen. We volgen verschillende statushouders in hun integratie in de gemeente Groningen. In aflevering 3 legt Ramadan uit hoe hij statushouders aan een woning helpt. Yagmur vertelt waarom ze voor Groningen koos en je ziet dat de Syrische Ali de sleutel van zijn woning krijgt. Tot slot vertelt Lubna over de twee bekende Nederlanders die ervoor hebben gezorgd dat ze naar Nederland is gevlucht.
Dit artikel en deze documentaireserie zijn mede tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.
Gerelateerd
