Moet de bus in Groningen weer een publieke zaak worden in plaats van een commerciële aanbesteding? Een ruime meerderheid van de Groningse gemeenteraad wil dat die mogelijkheid serieus wordt onderzocht. Een motie van de SP hiertoe werd woensdag aangenomen, ondanks waarschuwingen voor “gigantische risico’s” en financiële tekorten.
De discussie over het openbaar vervoer is actueler dan ooit door een recente wetswijziging in Den Haag. Dankzij een initiatiefwet van GroenLinks-PvdA en NSC is het voor gemeenten en provincies juridisch makkelijker geworden om het vervoer weer in eigen beheer te nemen. In Groningen diende de SP daarom een motie in om deze kans te grijpen voor de nieuwe concessie die in 2029 start.
Publieke handen vs. commerciële risico’s
“Het openbaar vervoer hoort in publieke handen”, stelde Hans de Waard (SP) stellig. Hij ziet een publiek vervoersbedrijf als een logische aanvulling op andere gemeentelijke taken. “Een onderzoek helpt enorm om dit nu eindelijk concreet te maken.”
Dit schoot de PVV in het verkeerde keelgat. Kelly Blauw (PVV) wees op de enorme investeringen die nodig zijn: “Als er tekorten zijn, komen die op het bordje van de gemeente. Je moet bussen aanschaffen, een gigantische investering met grote risico’s. Beseft de SP dat wel?” De Waard counterde door te wijzen op de huidige geldstromen: “Het OV kost nu al veel geld en er gaat ook nog eens veel winst naar het buitenland. Als ik de PVV een beetje ken, bent u daar ook geen voorstander van.” Blauw bleef onvermurwbaar: “Een bedrijf als Qbuzz gaat echt niet zomaar verkopen aan de gemeente.”
Eenheid in de regio
Ook binnen de raad was er vrees voor versnippering. René Staijen (Groep Staijen) waarschuwde voor een scenario met twee verschillende vervoersbedrijven: “Het OV-bureau Groningen Drenthe is een voorbeeld voor veel andere gemeentes. In deze gemeente kunnen we niet zomaar besluiten nemen, omdat bussen ook naar andere gemeenten in de provincie en Drenthe rijden. Het systeem wordt, door het in publieke handen te nemen, duurder en minder goed te coördineren, met de reiziger als dupe.”
Wethouder Philip Broeksma (GroenLinks) van Verkeer suste de gemoederen door te benadrukken dat het onderzoek juist bedoeld is om de samenwerking binnen de bestaande regio-concessie te verkennen. “Er is in Den Haag een nieuwe werkelijkheid ontstaan. Het college wil de vraag zeker stellen om dit te verkennen in relatie tot de nieuwe concessie van 2029.”
Ruime meerderheid
Ondanks de kritiek van de VVD, die vond dat de overheid zich bij haar kerntaken moet houden, en de PVV, kreeg de motie brede steun. Ook partijen als D66, Student & Stad en GroenLinks stemden voor, al was het maar om inzicht te krijgen in de “mogelijkheden en onmogelijkheden.”
Benni Leemhuis (GroenLinks) vatte het pragmatisch samen: “Het grootste probleem blijft dat het Rijk te weinig geld geeft voor het openbaar vervoer om een fatsoenlijke dienstregeling uit te voeren. Maar we staan altijd open voor een goed onderzoek naar publieke opties.”
Met 38 stemmen voor en 5 tegen (VVD, PVV en Groep Staijen) is het college nu officieel aan zet om bij het OV-bureau aan te dringen op een verkenning van de voor- en nadelen van een publiek busbedrijf. De resultaten daarvan worden later verwacht.
