Brief van gemeente roept nare herinneringen op bij statushouders | Nieuwe Groningers #5
Over de aflevering
In 2024 vroegen ruim 8000 kinderen asiel aan in Nederland. Anders dan volwassen statushouders hoeven zij niet verplicht in te burgeren. Maar hoe ziet hun leven eruit na aankomst in Nederland? In Nederland geldt leerplicht voor alle kinderen tussen de vijf en achttien jaar. Dit betekent dat zij verplicht naar school moeten, ongeacht hun afkomst of nationaliteit. Ook kinderen van statushouders vallen onder deze regels.
Voor veel kinderen die nieuw zijn in Nederland begint hun schoolloopbaan in een speciale schakelklas of in de Internationale Schakelklas (ISK). Hier leren zij Nederlands en wennen zij aan het Nederlandse onderwijssysteem. Na één tot twee jaar stromen zij meestal door naar regulier onderwijs. De ISK is bedoeld voor leerlingen van twaalf tot achttien jaar die de Nederlandse taal nog niet goed beheersen. In Groningen volgen jongeren uit tientallen verschillende landen hier onderwijs.
In de ISK wordt eerst gekeken naar het niveau en de mogelijkheden van de leerling. Op basis daarvan wordt een leerroute bepaald. Sommige leerlingen stromen door naar praktijkonderwijs of vmbo, terwijl anderen uiteindelijk naar havo, vwo of zelfs het mbo, hbo of de universiteit gaan. De focus ligt in het eerste jaar vooral op taal: spreken, lezen, schrijven en luisteren. Daarnaast krijgen leerlingen vakken zoals rekenen, Engels, sport en creatieve vakken, en leren zij over de Nederlandse samenleving.
Door een tekort aan plekken in de ISK ontstaan er soms wachtlijsten. Om te voorkomen dat kinderen thuis komen te zitten, heeft de gemeente Groningen het project ‘Geen Onderwijs Toch Uitdaging’ (GOTU) opgezet. Dit programma is bedoeld voor jongeren van twaalf tot achttien jaar die nog niet kunnen starten in de ISK. Zij volgen een tijdelijk programma met lessen in onder andere Nederlands, Engels, computervaardigheden en praktische vaardigheden zoals koken. Zo blijven zij zich ontwikkelen terwijl ze wachten op een schoolplek.
Jongere kinderen, zoals Ram, starten meestal in een taalklas op de basisschool. Daar leren zij de Nederlandse taal totdat zij kunnen aansluiten bij een reguliere klas. Gemiddeld duurt dit ongeveer een jaar. Voor peuters en kleuters zijn er meestal geen aparte taalklassen. Zij stromen direct in in het reguliere onderwijs. Omdat taalontwikkeling op jonge leeftijd snel gaat, leren zij vaak spelenderwijs Nederlands in de klas.
Voor kinderen van statushouders is onderwijs een van de belangrijkste manieren om te integreren in de Nederlandse samenleving. Via school leren zij niet alleen de taal, maar ook hoe het leven in Nederland werkt. Tegelijkertijd bouwen zij een sociaal netwerk op en krijgen zij kansen voor hun toekomst.
Deze serie en dit artikel zijn mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.