Het is onverstandig om de seniorenkorting in het openbaar vervoer te schrappen, maar tegelijkertijd is het goed nieuws dat kinderen straks overal gratis met bus en trein kunnen reizen. Dat zeggen de fracties van de SP en de Partij voor het Noorden in een reactie op het landelijke besluit dat woensdagochtend bekend werd gemaakt.
Samenwerkingsverband DOVA maakte woensdagochtend bekend dat het openbaar vervoer vanaf 1 januari 2027 volledig gratis wordt voor kinderen van vier tot en met elf jaar, mits zij onder begeleiding reizen van een betalende passagier. Nu reizen kinderen van die leeftijd via het Kids Vrij-abonnement al gratis met de trein en in een aantal losse regio’s met de bus, maar dat wordt vanaf volgend jaar dus een landelijke, uniforme regeling. Staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur en Waterstaat reageert enthousiast en spreekt van een “investering in de reizigers van de toekomst.”
De keerzijde van het besluit is echter dat de landelijke leeftijdskorting voor 65-plussers in bus, tram en metro per 1 januari aanstaande wordt geschrapt om de plannen te financieren. Op dit moment hebben senioren vanaf 65 jaar in heel Nederland recht op een wettelijk vastgelegde leeftijdskorting. Wie reist met een persoonlijke OV-chipkaart (of opvolger OVpay) krijgt automatisch 34 procent korting op de ritprijs. Hoewel deze korting in de trein al langer geleden is afgeschaft (behalve via specifieke NS-abonnementen), geldt de korting nog wel in het regionale vervoer.
“Het is ontzettend jammer dat deze keuze wordt gemaakt”, reageert raadslid Hans de Waard van de SP. “Het is enerzijds heel goed dat kinderen vanaf volgend jaar gratis met het openbaar vervoer mogen reizen. Zeker grote gezinnen gaan hiervan profiteren. Maar tegelijkertijd is het balen dat juist ouderen daarvoor moeten inleveren.”
Verschil tussen de Stad en Ommeland
Leendert van der Laan van de Partij voor het Noorden sluit zich hierbij aan, maar plaatst ook een kanttekening. “Dit besluit roept bij ons gemengde gevoelens op. Jonge gezinnen in de stad Groningen zullen van deze nieuwe regeling zeker profijt hebben, omdat er in de stad een goed ov-netwerk ligt. Maar hoe anders is dat in de dorpen. In de kleinere dorpen zijn de afgelopen decennia juist veel voorzieningen verdwenen. Jonge gezinnen die hier wonen, hebben vaak noodgedwongen een auto om mee te kunnen doen; een lijnbus in hun dorp is al lang geen vanzelfsprekendheid meer. Deze groep zal er dus veel minder snel profijt van hebben.”
In de dorpen wonen volgens Van der Laan veel ouderen. “Als zij geen auto (meer) hebben, dan wordt het voor hen steeds moeilijker om mobiel te blijven. Hun wereld wordt door het wegvallen van de korting nóg kleiner. Zij worden door deze maatregel hard geraakt. Wat mij bovendien verbaast, is dat dit door de landelijke politiek wordt opgelegd. Juist bij dit onderwerp zou je willen dat de lokale politiek zelf de regie houdt.”
Eenzaamheid tegengaan
De SP vreest dat het schrappen van de 34 procent korting zal leiden tot meer isolement onder senioren. De Waard: “Veel ouderen hebben al last van eenzaamheid. Het openbaar vervoer is voor hen een cruciaal middel om maatschappelijk mee te kunnen blijven doen, om te reizen naar vrienden, familie of het ziekenhuis. Dat zij nu de portemonnee moeten trekken, is best zuur. Wat de SP betreft, wordt het openbaar vervoer gewoon gratis voor iedereen, ongeacht je leeftijd. Als je dat besluit, ben je ook direct van dit soort pijnlijke dilemma’s af.”
Ouderenvereniging ANBO-PCOB noemt het landelijke besluit om kinderen gratis te laten reizen op zichzelf positief, maar deelt de zorgen van de politieke partijen over de financiering. “Als reizen ruim dertig procent duurder wordt voor ouderen, gaan mensen zich afvragen of ze nog wel op bezoek gaan bij hun kleinkinderen of hun vrijwilligerswerk kunnen blijven doen”, stelt de ouderenvereniging. De vereniging is bovendien bang dat er straks grote regionale verschillen ontstaan als individuele provincies eigen regelingen voor minima moeten gaan optuigen om de gaten te dichten.
