Orkest- en fanfaremuziek zou vaker in het straatbeeld te horen moeten zijn. Dat zegt Jolanda Woldijk-Deekens van het Christelijke Muziekgezelschap De Bazuin uit Groningen. Om nieuwe leden te trekken, zet de vereniging komende herfst het Nieuw Talentenorkest Groningen op. Hierbij krijgen volwassenen de kans om een muzikale afslag alsnog te nemen.
Jolanda, jullie hebben het de afgelopen periode behoorlijk druk gehad. Waar je ook keek, jullie waren bij flink wat Avondvierdaagses aanwezig…
“Dat klopt! We hebben eerst de vierdaagse in Groningen muzikaal begeleid. Daarna waren we actief in Noordbroek, Haren en Winschoten. Maar die energie is niet onuitputtelijk; je moet tussen de optredens door echt even pauze nemen. In Winschoten verzorgen we het optreden vaak samen met een malletband van een andere vereniging. Een malletband is een moderne variant van de traditionele drumband. Dat is ideaal, want dan kun je elkaar afwisselen. Omdat zij dit keer niet aanwezig konden zijn, hebben we wel keuzes moeten maken. Delfzijl wilde ons ook heel graag hebben, maar dat paste simpelweg niet meer in ons schema.”
Hoe belangrijk is zo’n optreden tijdens dergelijke evenementen?
“Ik denk dat het mes aan twee kanten snijdt. Het zorgt onder de deelnemers en toeschouwers voor een geweldige sfeer en we krijgen reacties als: ‘Dit is mooie muziek!’ Daarnaast ben je als vereniging direct zichtbaar. Dat laatste gebeurt door omstandigheden helaas steeds minder vaak. De Bazuin is een loop- en orkestkorps, maar het aantal looporkesten neemt landelijk af. Waar het vroeger heel gebruikelijk was, zie je de motivatie om op straat te marcheren teruglopen. Wij raakten dat onderdeel op een gegeven moment kwijt, maar dankzij een aantal ontzettend enthousiaste leden is dit nieuw leven ingeblazen. Daardoor kunnen wij vandaag de dag nog steeds marcheren. Daar zijn we heel erg blij mee.”
Tekst gaat verder onder de video:
Filmpje gaat viraal
De optredens vallen blijkbaar ook buiten de provincie op, hè?
“Dat kun je wel zeggen. Tijdens ons optreden in Haren dachten we: laat ons eens een filmpje op sociale media plaatsen. Je ziet ons in vol ornaat het stuk ‘Over and Out’ van de Belgische componist Randy Beck spelen. We hadden nooit verwacht dat die video zo’n enorme vlucht zou nemen. Inmiddels is het filmpje al ruim 142.000 keer bekeken en stromen de reacties uit verschillende landen binnen. Dat is toch fantastisch?”
Jullie zijn opgericht in 1898 en zijn daarmee het oudste muziekkorps in de gemeente. Hoe gaat het nu met De Bazuin?
“Het gaat heel goed. We hebben al jaren een stabiel ledenaantal van zo’n 35 mensen. Daarnaast hebben we een jeugdafdeling waar op dit moment acht leden actief zijn. Natuurlijk zie je dat er wel eens leden vertrekken, maar gelukkig weten nieuwe leden ons ook steeds weer te vinden. En wat echt bijzonder is: er zijn een aantal leden die al ontzettend lang bij ons spelen. Dan moet je denken aan mensen die al veertig jaar actief zijn. Dat komt omdat we een heel open, vriendelijke en gezellige vereniging zijn.”
Wat is jullie geheim?
“Wij willen niet moeilijk doen. Stel dat je interesse hebt om bij ons actief te worden en een of twee keer meespeelt, dan verwachten wij niet dat je direct een knoop doorhakt. Wij vinden het prima als je vrijblijvend een aantal repetities meedoet en ook eens een optreden meemaakt, zodat je het hele spectrum in je overweging kunt meenemen. Laagdrempeligheid is voor ons ontzettend belangrijk. En wat een rijkdom is de mix in leeftijd die we binnen onze vereniging hebben. Doordat we oudere leden hebben, zijn zij prima in staat om hun kennis over te dragen aan de jongeren. We hebben heel veel eigen vakkennis in huis, wat je als vereniging heel rijk maakt.”
Het is dus meer dan alleen een muziekvereniging?
“Absoluut. Elk jaar houden we bijvoorbeeld een studieweekend dat erg in trek is. Tijdens zo’n weekend oefenen we de werken die we gaan brengen tijdens onze concerten. Er wordt dan hard gewerkt, maar er is ook alle ruimte om met elkaar te praten en elkaar te ontmoeten. Die saamhorigheid is heel belangrijk. Maar dat geldt ook voor een evenement als de ‘Rastede Musiktage’, dat jaarlijks in Duitsland plaatsvindt. Dit is een groot festival voor show- en marchingbands waar wij graag komen. Dergelijke uitjes helpen enorm om de vereniging intern sterker te maken.”
Tekst gaat verder onder de foto’s:
Zorg over muziekonderwijs
Als we kijken naar orkestmuziek in het algemeen, valt op dat er op scholen steeds minder aandacht is voor muzieklessen…
“Dat is heel zorgelijk. En het is niet alleen het punt dat er op scholen minder aandacht voor is. In de jaren zeventig en tachtig had je grofweg twee keuzes: of je ging op voetbal, of je werd actief bij een muziekvereniging. Tegenwoordig is die vanzelfsprekendheid er niet meer waarbij enerzijds datgene waar kinderen uit kunnen kiezen om te doen enorm is en daarnaast helpt het ook niet dat het vanuit de overheid niet gestimuleerd wordt om in te zetten op muziekonderwijs: onbekend maakt onbemind. Om scholieren te bereiken, hebben we besloten zelf de handschoen op te pakken met een schoolproject op basisscholen waar we goede connecties mee hebben. We doen dit nu een aantal jaren en elke keer staan we weer versteld: kinderen van wie je in eerste instantie denkt ‘dit wordt nooit wat’, redden zich na een aantal lessen prima. Sommigen zouden wegens hun talent zelfs direct door kunnen stromen naar ons orkest. Overigens zijn wij niet het enige orkest dat dit doet; steeds meer verenigingen besluiten zelf langs de scholen te gaan.”
Hoe belangrijk is dat muziekonderwijs volgens jou?
“Enorm belangrijk. En dat zeg ik niet alleen omdat ik actief ben in een muziekvereniging, maar cognitief brengt het grote voordelen met zich mee. Als je samen muziek maakt, leer je dat je moet samenwerken om tot een goed resultaat te komen. Je leert het belang van naar elkaar luisteren en balans zoeken. Als de hoornsectie ineens minder geluid maakt, moet jij als trompettist je daarop aanpassen om de ander niet onder te laten sneeuwen.”
Leveren deze schoolprojecten jullie ook daadwerkelijk nieuwe leden op?
“Jazeker. Na elk project blijven er zo’n zes tot tien kinderen hangen. We doen dit nu vier jaar en uit de eerste groep is een aantal nog steeds actief. Wat je wel ziet, zeker bij jongeren, is dat ze op een gegeven moment afhaken vanwege hun studie. Ze verhuizen uit het Noorden of worden tijdens hun studententijd actief bij een andere studentenvereniging. Maar de kans is aanwezig dat ze op termijn weer terugkomen, al hebben we dat zelf nog niet meegemaakt. Ook omdat we een heel breed repertoire hebben: we spelen bigbandmuziek, klassiek en koralen, maar ook concertwerken.”
Strenge regels maken muziek maken op straat lastig
We hadden het net al even over zichtbaarheid op straat. Dat is tegenwoordig knap lastig, toch?
“De regelgeving in de gemeente is simpelweg te streng. Als wij een avondje op de Vismarkt willen optreden, komt daar zóveel papierwerk bij kijken dat wij dat als vrijwilligersvereniging niet zelf kunnen behappen. Het gaat niet alleen om de vergunning om te mogen spelen en de leges die daarbij horen, maar bijvoorbeeld ook om parkeervergunningen en allerhande administratieve rompslomp. Bijna ieder jaar spelen we in de binnenstad op het Waagplein of de Vismarkt, maar dat gebeurde onder leiding van een externe organisatie die het papierwerk voor ons regelde. Helaas kunnen wij daar dit jaar niet optreden, terwijl we dit wel heel graag vaker zouden willen doen.”
Omdat die zichtbaarheid zo belangrijk is?
“Onder andere, maar het effect is veel breder. Uiteindelijk hebben veel meer partijen hier voordeel van. De samenleving is tegenwoordig behoorlijk ingewikkeld en individualistisch. Muziek is bij uitstek een middel om mensen samen te brengen en te laten genieten. Het activeert een heel ander deel van je hersenen, waardoor je met een heel ander gevoel huiswaarts keert. Je merkt na een optreden ook echt wat het met mensen doet: de blijheid en het enthousiasme op straat. Dus ja, voor onze zichtbaarheid en ledenaantallen is het goed, maar het maatschappelijke effect is vele malen breder. Kortom: laten we hier alsjeblieft actie op ondernemen.”
Jullie hebben op dit moment twee dirigenten: Johannes Weening en Danielle Gombert. Dat is een luxe in een tijd waarin dirigenten schaars zijn…
“We mogen absoluut onze handjes dichtknijpen. Johannes is bijna tien jaar bij ons actief. Hij is een echte verenigingsman en is heel gemotiveerd. Danielle is een van onze eigen leden. Zij heeft een muziekstudie afgerond en is inmiddels professioneel muzikant, maar ze heeft ons nooit verlaten. Ze zegt altijd: ‘Dit is mijn vereniging, hier doen mensen leuk en normaal tegen elkaar. Hier wil ik zijn.’ Zij begeleidt de jeugd en schrijft stukken op maat voor hen, waardoor de jongeren zich op hun eigen tempo en niveau kunnen ontwikkelen.”
Tekst gaat verder onder de foto’s:
Nieuw Talentenorkest Groningen
We hebben het gehad over kinderen en over de binnenstad. Maar jullie gaan je nu ook focussen op een heel andere doelgroep, hè?
“Dat is een ontzettend leuk plan inderdaad! Wij gaan het ‘Nieuw Talentenorkest Groningen’-project doen, dat zich specifiek richt op volwassenen. Helemaal nieuw is het concept niet; in onder andere Eemsdelta en Het Hogeland vonden hier al succesvolle projecten plaats. Maar wij pakken dit nu in onze eigen gemeente op, en we smullen ervan dat we dit mogen organiseren. Het is een project waarbij je in tien lessen een muziekinstrument leert bespelen. Inmiddels merken we al veel enthousiasme en de eerste mensen hebben zich al opgegeven.”
Is een instrument leren bespelen in amper tien lessen wel haalbaar?
“Dat kan zeker! Het is een heel laagdrempelig project en bedoeld voor mensen die nog nooit gespeeld hebben. Bijvoorbeeld omdat ze destijds een andere afslag hebben genomen of het op jonge leeftijd simpelweg niet durfden. Het richt zich puur op het bespelen van het instrument en het samen muziek maken. Hoe bespeel je het instrument? Dat is de vraag. De hoop is dat deelnemers het na tien lessen zo leuk vinden dat ze blijven, maar dat is zeker geen vereiste. Het is geheel vrijblijvend. En je staat er niet alleen voor: je krijgt volop hulp van onze ervaren leden. Bijvoorbeeld bij het opzetten van je muziekstandaard of het smeren van de instrumenten.”
Kunnen mensen zich nog aanmelden voor dit project?
“Jazeker, dat kan nog tot begin september via onze website. En dat geldt natuurlijk ook voor gezinnen met kinderen: stel dat je kind het leuk lijkt, kom gerust eens langs om te kijken. Op de website vind je alle informatie. Wij repeteren overigens in Zuidwolde. Dat lijkt misschien ver weg, maar het ligt direct tegen de Groningse wijk Beijum aan. En om eerst eens rustig de kat uit de boom te kijken: komende week, op donderdag 2 juli, geven wij om 19.30 uur een concert in Noordwolde. Ook onze jeugd speelt bij dit concert mee. Dat is hét ideale moment om laagdrempelig kennis met ons te maken.”
Tot slot: je klinkt ontzettend gepassioneerd. Voor welk muziekstuk mogen we jou ’s nachts wakker maken?
“Dat is een hele moeilijke vraag! Ik ben al dertig jaar actief in de vereniging en behoor inmiddels tot de derde generatie binnen De Bazuin. Ook mijn eigen kinderen spelen inmiddels mee, wat mij ontzettend trots maakt. Qua muziek vind ik zoveel stijlen leuk. Mijn vader had een achtergrond in de drumband, dus traditionele marsen vind ik prachtig; dat is voor mij echt een stukje jeugdsentiment. Maar grotere concertwerken en koralen kunnen me ook echt raken. Er is simpelweg zoveel moois! En wij hopen als De Bazuin veel mensen mee te kunnen nemen in ons enthousiasme.”
Meer informatie vind je op de website van De Bazuin.
Eerder besteedde OOG Tv al aandacht aan de strenge regels om in de binnenstad op te kunnen treden:
