Schadebureaus hebben sinds 2018 bijna zeshonderd miljoen euro ontvangen voor het opnemen van aardbevingsschade in Groningen en Noord-Drenthe. Dat blijkt uit onderzoek van RTV Noord, RTV Drenthe en Follow The Money. Tegelijkertijd groeide het vermogen van deze bedrijven en hun bestuurders sterk.
Huiseigenaren met schade melden zich bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Het IMG schakelt daarna schadebureaus in om de schade op te nemen en soms ook te beoordelen. Tot begin 2026 werkte het IMG met vier bureaus: 10BE, CED, D.O.G. Ingenieurs en NCP. Deze bureaus declareerden samen ruim 577 miljoen euro tussen 2018 en 2025. Voor de komende jaren wordt nog eens ongeveer 450 miljoen euro verwacht.
Uit het onderzoek blijkt dat de eigen vermogens van deze bedrijven in die periode flink zijn gestegen. Ook het privévermogen van bestuurders en aandeelhouders groeide sterk. Bij sommige betrokkenen ging het om miljoenen euro’s extra in enkele jaren tijd. Hoeveel van die groei direct komt door het werk voor aardbevingsschade is niet altijd duidelijk. Sommige bedrijven geven aan dat inkomsten uit andere activiteiten ook een rol spelen.
‘Onnodige of dubbele schades genoteerd om doelen te halen’
Maar de manier van werken ligt onder vuur. Schadebureaus werden tot dit jaar betaald per gewerkt uur. Bij regelingen waarbij een vast bedrag wordt uitgekeerd aan bewoners, konden bureaus meer verdienen door meer schade te registreren.
Volgens meerdere bronnen kregen schade-opnemers van een aantal bureaus daarom een doel mee van minimaal veertig schades per woning. Als dat aantal niet werd gehaald, werden medewerkers daarop aangesproken. Oud-medewerkers van twee bedrijven zeggen dat er soms onnodige of dubbele schades werden genoteerd om dit doel te halen. De bedrijven ontkennen aan de onderzoekende media dat er zulke targets bestaan en zeggen dat schades zorgvuldig en volgens de regels worden vastgelegd.
Ook de inzet van duurdere deskundigen bij eenvoudige opnames zorgde voor hogere kosten. Het IMG heeft dit in de nieuwe aanbesteding aangepast. Nu worden bureaus betaald met een vast bedrag per rapport en een extra vergoeding per schade. Voor bewoners maakt het aantal schades vaak weinig verschil. In veel gevallen krijgen zij een vast bedrag tot maximaal 10.000 euro. Soms zou een andere regeling met hogere vergoeding beter passen, maar schade-opnemers mogen bewoners daar niet op wijzen.
IMG: geen reden om samenwerking te veranderen
Het IMG zegt dat schade-opnemers niet bedoeld zijn om advies te geven. Bewoners kunnen wel bezwaar maken of extra advies aanvragen als zij het niet eens zijn met een rapport. De controle op het werk ligt deels bij de bureaus zelf. Het IMG controleert niet standaard achteraf alle opnames bij woningen. Wel zijn er volgens het instituut verschillende controlemechanismen.
Het IMG ziet geen reden om de samenwerking met schadebureaus aan te passen na het onderzoek. Volgens het instituut worden werk en facturen zorgvuldig gecontroleerd en zijn de tarieven marktconform. Het instituut wijst erop dat het om een grote operatie gaat. Tot nu toe zijn bijna 360.000 schadeaanvragen afgehandeld. Wekelijks worden ongeveer 1200 opnames gedaan en 1300 rapporten opgeleverd.
