In de nacht van zaterdag 28 op zondag 29 maart gaat de klok een uur vooruit. Daarmee nemen we afscheid van de wintertijd en verwelkomen we de zomertijd. Hoewel dit betekent dat we een uurtje korter slapen, is het grote voordeel dat het in de avonduren direct een uur langer licht blijft.
Om precies 02.00 uur ’s nachts springt de tijd naar 03.00 uur. Deze zomertijd duurt tot de laatste zondag van oktober. Op 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug naar de standaardtijd (wintertijd), waarmee de vroege duisternis in de avond weer terugkeert.
Oliecrisis
De zomertijd zoals we die nu kennen, is in 1977 opnieuw ingevoerd naar aanleiding van de oliecrisis. De gedachte was simpel: door de klok te verzetten en het daglicht beter te benutten, zou er fors op energie bespaard kunnen worden. Sinds 1981 gelden de Europese regels die we vandaag de dag nog steeds hanteren.
De geschiedenis van het klokverzetten gaat echter verder terug. In Nederland werd de zomertijd voor het eerst ingevoerd tijdens de Eerste Wereldoorlog (1916). Hoewel Nederland neutraal was, volgde het de beslissing van buurland Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog werd de regeling afgeschaft, tot de energiecrisis van de jaren zeventig de discussie weer aanwakkerde.
Uit de pas lopen?
Al jaren wordt er in Brussel gediscussieerd over het definitief afschaffen van het halfjaarlijkse verzetten van de klok. Een besluit blijft echter uit, omdat de EU-lidstaten het niet eens kunnen worden over welke tijd dan de ‘permanente’ tijd moet worden.
Dat is een lastige puzzel, want geografisch gezien lopen we in Nederland eigenlijk niet in de pas met de zon. Tijdens de zomertijd staat de zon pas rond 13.40 uur op haar hoogste punt, terwijl dat idealiter rond 12.00 uur zou moeten zijn. Zelfs in de wintertijd is dit pas om 12.40 uur. Wetenschappers wijzen er vaak op dat het voor onze biologische klok logischer zou zijn om aansluiting te zoeken bij de Britse tijd; dan zou de zon in Amsterdam rond 11.40 uur op het hoogste punt staan.
Biologische klok
Het RIVM en diverse slaapexperts adviseren al langer om te stoppen met de klokwisseling. Vooral de overgang naar de zomertijd in het voorjaar is belastend; het verstoort het slaapritme en kan leiden tot tijdelijk slaaptekort en concentratieproblemen. De wintertijd wordt door experts gezien als de ‘gezondste’ tijd, omdat deze het dichtst bij ons natuurlijke dag- en nachtritme ligt. Omdat de regels echter op Europees niveau zijn vastgelegd, kan Nederland niet zelfstandig besluiten om de klok voortaan stil te laten staan.
