De fractie van Stadspartij 100% voor Groningen is niet te spreken over de antwoorden van het college op vragen over voorrang bij de aansluiting op het volle elektriciteitsnet. Terwijl het college schriftelijk stelt dat voorrang niet mogelijk is, wijst de Stadspartij naar een podcast waarin de gemeente uitlegt hoe er wél voorrang is geregeld voor een AZC.
“Ik baal hiervan”, vertelt raadslid Niels Hilboesen. “De eerste serie vragen heb ik al een hele tijd geleden gesteld met het idee om hierover in een goed debat met elkaar over te spreken. De antwoorden kwamen echter pas vorige week, vlak voor de verkiezingen. Dat betekent dat er nu geen mogelijkheid is om op een gangbare manier er over te spreken. We moeten dit onderwerp over de verkiezingen heen tillen naar de nieuwe raadsperiode.”
Protocol
De discussie draait om de vraag of bepaalde instellingen, zoals een opvanglocatie van het COA, voorrang kunnen krijgen op het overvolle stroomnet. Het college is in de schriftelijke antwoorden resoluut: de gemeente heeft geen enkele zeggenschap over de volgorde in de wachtrij. “De gemeente heeft geen invloed op het toekennen van prioriteiten. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) stelt het kader vast voor heel Nederland”, aldus het college. Netbeheerder Enexis voert deze regels onafhankelijk uit.
Netbeheerder Enexis hanteert een strikt landelijk protocol dat werkt als een trechter met drie treden. Bovenaan staan de congestieverzachters (zoals batterijopslag). Daaronder volgen de vitale functies (politie, zorg). Pas op de derde trede komen de basisbehoeften aan bod. In deze groep zitten zowel woningbouwprojecten als opvanglocaties. Omdat zij op dezelfde trede staan, krijgt een AZC geen voorrang boven een woningbouwproject; ze sluiten simpelweg achteraan in dezelfde rij aan op basis van het moment van aanvragen.
Podcast
Hilboesen stelt echter dat deze officiële lezing haaks staat op de informatie uit een podcast die in september 2024 is gepubliceerd. In de uitzending vertelt de gemeente Groningen het volgende over de problematiek:
“Zulke problemen (rond netcongestie, red.) zijn zo groot dat we dat alleen maar samen kunnen doen. Dus dan zeggen we: de wethouder die in de G40 zit, die pakt dat op en bespreekt het met de collega’s. Wat we wel hebben afgesproken (…) is dat er bestuurlijk overleg is geweest met het COA samen met de netbeheerder. We zijn in de gemeente bezig met een hele grote nieuwe wijk en dat ligt ‘on hold’ omdat we geen stroom hebben. Wij wilden op datzelfde terrein ook een AZC bouwen en dat kon dus ook niet, maar het was wel heel erg nodig vanwege de situatie in Ter Apel. (…) En toen hebben we afgesproken: netcongestie is gewoon een file, maar dat het COA vooraan in de file kwam te staan. Het COA is natuurlijk een landelijke instelling, Rijksoverheid, en daarvan hebben we gezegd: dit hebben we dus echt goed gedaan samen. Het betekent dat we nog steeds niet kunnen bouwen (aan de woonwijk, red.), maar we hebben wel een ander probleem opgelost.”
“Ik kan dit niet negeren”
Voor Hilboesen is de tegenstrijdigheid onacceptabel. “Deze uitleg in de podcast staat haaks op de antwoorden. Ik begrijp niet waarom het college in de schriftelijke antwoorden het één zegt, maar in deze podcast het ander. Als in de schriftelijke antwoorden precies hetzelfde was gezegd, dan had ik er misschien wel iets van gevonden, maar dan wordt er in ieder geval met één mond gesproken. Dat is nu niet aan de orde.”
Het raadslid benadrukt dat het hem niet om de doelgroep gaat, maar om het principe van een eerlijk speelveld. “Ik had dezelfde stampij gemaakt als het zou gaan om een bouwbedrijf, sportclub of winkelier. Als raadslid kan ik dit niet negeren; dan ben ik als volksvertegenwoordiger niks waard. De duidelijke regels rond netcongestie horen voor iedereen te gelden.”
Hilboesen en zijn fractie denken op dit moment na over vervolgstappen. Omdat de verkiezingen voor de deur staan, zal een debat pas in de nieuwe raadsperiode plaatsvinden. De partij overweegt op korte termijn al nieuwe schriftelijke vragen in te dienen.
