Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) wil de afhandeling van aardbevingsschade milder, menselijker en makkelijker maken sinds de aanbevelingen van de parlementaire enquêtecommissie in 2023. Maar daardoor lopen de kosten wel op. Uit het jaarverslag van vorig jaar blijkt dat er, per uitgegeven euro, meer is uitgegeven aan uitvoeringskosten.
In 2025 gaf het IMG bijna 640 miljoen euro uit aan schadevergoedingen. Dat is minder dan in 2024, toen 645 miljoen euro werd uitgekeerd en een stuk minder dan de beoogde één miljard euro die het IMG had willen uitkeren. Ook ging van elke euro die werd uitgekeerd 47 cent op aan uitvoeringskosten. Een jaar eerder was dat nog 39 cent. De kosten liggen nog wel lager dan in eerdere jaren. In 2023 en 2022 ging het om respectievelijk 78 en 62 cent per uitgekeerde euro.
De stijging komt onder meer doordat er minder gebruik werd gemaakt van de vaste vergoeding, die goedkoper is om af te handelen. Ook zijn er kosten gemaakt voor dossiers die pas later worden afgerond. Ook verlopen niet alle regelingen soepel. Zo komt de regeling voor duurzaam herstel, bedoeld voor woningen met grote schade, slechts langzaam op gang: in 2025 werden slechts dertien woningen via deze regeling opgeleverd.
Minder aanvragen en keuzestress
Maar dat er minder is uitgekeerd dan verwacht, komt volgens het IMG vooral doordat minder mensen een aanvraag deden voor de vaste vergoeding. Ook konden minder dossiers worden afgehandeld. Het IMG probeert ook mensen te bereiken die nog geen aanvraag hebben gedaan. Dit zijn de zogenoemde stille gedupeerden, wonend op zo’n 180.000 adressen. Door privacyregels kan het IMG deze mensen nu nog niet zelf actief benaderen. De nieuwe Groningenwet moet dat in de toekomst mogelijk maken.
Volgens het IMG gaat de instantie steeds verder over op een andere manier van werken, met meer oog voor individuele situaties. Maar de schadeafhandeling blijft ingewikkeld door de verschillende regelingen waar bewoners uit kunnen kiezen. Die keuzes hebben gevolgen, stelt het IMG. Zo wordt een vaste vergoeding sneller uitgekeerd, maar kent die beperkingen als er later opnieuw schade ontstaat. Bij een uitgebreid onderzoek zijn die beperkingen er niet, maar duurt het proces vaak langer.
Daarom wil het IMG inwoners de komende jaren beter van tevoren informeren, zodat ze sneller een keuze maken die bij hun situatie past. Omdat er vaak wantrouwen is richting de overheid, zet de organisatie in op een andere aanpak. Inwoners benaderen daarbij andere inwoners, bijvoorbeeld buren, om hen te wijzen op regelingen.
Nieuwe regelingen en slimmer werken in afwachting van daling bevingen
Binnenkort start daarnaast een nieuwe regeling: de vaste herhaalvergoeding. Bewoners die eerder een vergoeding kregen, kunnen na een zwaardere aardbeving opnieuw 5.000 euro aanvragen. Naar verwachting komen ongeveer 50.000 mensen hiervoor in aanmerking.
Daarnaast werkt het IMG aan manieren om efficiënter te werken, bijvoorbeeld met nieuwe technologie en het zelf laten plannen van afspraken door aanvragers. Het IMG verwacht dat het werk de komende jaren langzaam afneemt, al blijft dat afhankelijk van het aantal en de zwaarte van aardbevingen.
