Het is belangrijk dat we de problemen rond mentaal welzijn blijven benoemen. Dat zegt Maarten Aleman van Schermloos. Vorige maand legde hij met drie vrienden de Elfstedentocht af op een waterfiets. Die actie heeft inmiddels bijna 6.000 euro opgehaald voor Stichting MIND.
Maarten, afgelopen week was er mooi nieuws over de waterfiets, nietwaar?
“Dat kun je wel zeggen. Toen we aan dit avontuur begonnen, vroegen we ons af: wat doen we met de waterfiets als de tocht erop zit? In eerste instantie dachten we eraan om hem per opbod te verkopen via Marktplaats. Maar op een gegeven moment zijn we in contact gekomen met Bootverhuur Bonkevaart in Leeuwarden. Met uiteindelijk een heel mooi resultaat: zij hebben de waterfiets gekocht voor een donatie van 750 euro aan Stichting MIND. Wij zijn hier heel blij mee.”
En dat is niet het enige, toch?
“Klopt. Zij nemen de waterfiets op in de verhuur. Dus als het straks mooi weer wordt, kun je zelf een rondje maken op de waterfiets waarmee wij de Elfstedentocht hebben volbracht. Het mooiste is dat vijftig procent van de huuropbrengst naar MIND blijft gaan. Het gedoneerde bedrag zal dus blijven groeien zolang de waterfiets gehuurd wordt. Wij zijn hier ontzettend blij mee.”
Over Stichting MIND
Stichting MIND is de drijvende kracht achter een psychisch gezonder Nederland. De organisatie zet zich dagelijks in om psychische problemen te voorkomen en mensen die hiermee te maken hebben te ondersteunen. Dit doen zij door mentale gezondheid bespreekbaar te maken en het taboe op psychische aandoeningen te doorbreken. Daarnaast biedt de stichting via MIND Korrelatie anonieme, professionele hulp aan iedereen die dat nodig heeft. Wie behoefte heeft aan een luisterend oor of direct advies, kan contact opnemen via telefoonnummer 0900-1450 of een kijkje te nemen op de website www.wijzijnmind.nl.
Jullie tocht begon halverwege januari. Jij, Menno, Olivier en David zouden de tocht in zes dagen afleggen voor het goede doel. Hoeveel is er inmiddels opgehaald?
“Alles bij elkaar staat de teller nu op 5.935 euro. Het is ontzettend hard gegaan. Maar ik moet eerlijk zeggen dat het ophalen van geld niet het primaire doel was. Via filmpjes op onze sociale mediakanalen hebben we uitvoerig verslag gedaan. We wilden mensen laten zien dat het leuk is om eropuit te gaan, de natuur in te trekken en mensen te ontmoeten. En vooral: om die smartphone even weg te leggen. We gebruikten die sociale media dus eigenlijk om een zaadje te planten bij mensen om juist die schermen vaker los te laten.”
Als je terugblikt, was het dit allemaal waard? Of zou je met de kennis van nu zeggen: dit doen we nooit weer?
“Ik kan voor de volle honderd procent zeggen dat het het waard was. We hebben de tocht volbracht. In onze filmpjes bleven we altijd optimistisch, maar er waren onderweg momenten dat we openlijk twijfelden of we het wel zouden halen. Maar als je kijkt naar ons hoofddoel, mensen samenbrengen en ontmoetingen realiseren, dan is dat meer dan geslaagd. We hebben heel veel mensen bereikt en zijn onderweg door ontzettend veel mensen aangemoedigd. Dat zie je straks ook terug in onze documentaire, waarvan we hopen dat die een groot effect zal hebben.”
Over die ontmoetingen gesproken: we zagen jullie in de kamer bij burgemeester Johannes Kramer (FNP) van de gemeente Noardeast-Fryslân zitten, maar ook bij mensen die jullie spontaan trakteerden op eten en drinken. Was dat allemaal ongepland?
“Zeker. Neem de overnachtingen: we hadden voor de zekerheid tentjes meegenomen, maar die hebben we nooit hoeven gebruiken. Overal gingen de deuren open en boden mensen onderdak aan vier wildvreemde jongens. Dat was echt fantastisch. Wat betreft de burgemeesters en wethouders: we werden vaak van tevoren gebeld. Ze hadden gehoord dat we onderweg waren en wilden een afspraak maken om ons te ontmoeten. Het viel op dat zij echt de tijd voor ons namen. Dat is waardevol, want zij hebben op lokaal niveau zeggenschap over mentale gezondheid en kunnen invloed uitoefenen op hoe jongeren actief blijven. Dit waren allemaal hele mooie gesprekken.”
Hoe belangrijk is die aandacht voor mentale problemen?
“Ik denk dat het niet vaak genoeg benoemd kan worden. Er wordt nog steeds te weinig over gepraat. Als je naar ons vieren kijkt: we kennen allemaal wel iemand die ermee te maken heeft; het is overal. Maar het probleem is dat het onzichtbaar is. Een gebroken been zie je direct, en na een paar nachten zonder slaap zie je dat ook wel aan iemand. Maar deze problematiek zie je vaak niet aan de buitenkant. Het benoemen en erover kunnen praten is de eerste stap om het te kunnen verbeteren.”
Wat was voor jou de mooiste ontmoeting onderweg?
“Dat is een moeilijke vraag, want elke ontmoeting was bijzonder. Het gesprek met de burgemeester in Dokkum was heel mooi, maar ook de gastvrijheid van mensen die ons ’s avonds in huis namen. Of de mensen die onderweg soms een uur stonden te wachten tot we langskwamen, zoals een mevrouw die speciaal voor ons zelfgemaakte soep had meegenomen.”
We leven in een digitale wereld waarin reacties vaak fel zijn en polarisatie op de loer ligt. Hoe heb jij dat ervaren?
“Wij hebben tijdens onze tocht juist gezien dat mensen het goed met elkaar voor hebben. Wat wij in Friesland hebben ervaren, is dat de wereld best wel lief is voor elkaar. Natuurlijk gebeuren er in de wereld op dit moment hele nare dingen, maar een open connectie met elkaar hebben laat zien dat de meeste mensen oprechte, goede bedoelingen hebben.”
Het viel op dat er vanuit de media ook veel aandacht was voor ‘vier Groningse jongens’ in Friesland…
“We wisten dat we een iconische tocht gingen afleggen voor een superbelangrijk onderwerp, dus we hoopten wel op media-aandacht. Maar het succes heeft ons verrast. Naderhand hoorden we van mensen dat hun kinderen ons in het Jeugdjournaal hadden gezien. We zijn heel blij dat we ons verhaal voor zoveel microfoons mochten doen.”
In december vertelde je dat de finish op zaterdag moest plaatsvinden vanwege de verjaardag van de oma van David. Dat is niet gelukt hè?
“Dat was een van de lastigste momenten. Ik benoemde dat zojuist al even. Dat er echt momenten zijn geweest waarop we getwijfeld hebben of we wel door moesten gaan. Dit wat je nu noemt, dat is zo’n moment geweest. Want al snel bleek namelijk dat we zaterdag nooit zouden halen. Maar de media-aandacht bereikte ook de oma van David. Zij nam zelf contact op en gaf ons het advies om de tocht gewoon af te maken; die verjaardag kon later wel gevierd worden. En zo geschiedde.”
En nu de documentaire. Hoe staat het daarmee?
“Terwijl wij dit gesprek voeren, is een collega druk bezig met de montage. We zijn tijdens de tocht gevolgd door cameramensen in een boot en vanaf de wal. Er is gefilmd met zestien verschillende camera’s: cinema-camera’s, GoPro’s en telefoons. De documentaire gaat veel dieper dan de beelden die we tijdens de tocht gedeeld hebben op sociale media; het is een eerlijk en echt verslag van hoe wij zelf met het onderwerp omgaan. We hopen de docu dit voorjaar uit te brengen op grote schermen, en wie weet komt hij wel bij de NPO terecht.”
Grote schermen… zoals in Forum Groningen?
“Die kans is heel groot. We denken er ook over na om hem te vertonen in de elf Friese steden. We willen graag dat mensen er samen naar kunnen kijken, zodat er daarna ruimte is om met elkaar in gesprek te gaan. Dat lijkt ons heel waardevol.”
Wordt er na dit succes al nagedacht over een vervolg?
“Jazeker. We hebben nu twee geslaagde evenementen achter de rug en merken dat het onderwerp veel mensen aanspreekt. Het lijkt ons goed om op vaste basis projecten te blijven doen. Dat hoeven niet altijd van die extreme acties te zijn; de kans is dan ook klein dat we weer iets met deze waterfiets gaan doen. Voor een groot project moet het weer iets unieks zijn. We denken er bijvoorbeeld aan om iets te maken rond bijzondere feesten en vieringen, om te laten zien hoe die mensen samenbrengen. Jullie gaan dus zeker nog van ons horen!”
Meer informatie over het avontuur en het goede doel, waar nog voor gedoneerd kan worden, vind je hier.
